یانە هەورامانی بشناسدیٛ فەیسەڵ هیدایەتی

فەیسەڵ هیدایەتی

212

چی بەشە و هەورامانی بشناسدیٛ ملمیٛ خزمەتو  هوٙنیارێ هەست ناسکو هەورامانی ، بەنامیٛ فەیسەڵ هیدایەتی ، بەخامەو ویٛش پەیش کیاستیٛنمیٛ .. هومیدو سەرکەوتەیو لەش ساقیش پەی وازمیٛ

فیصل هدایتی

نامێ: فەیسەڵ

فامیل: هێدایەتی

یاگێ جە ئەڐا بیەی: دەگاو داریانی  ساڵەو 1336 ڕوٙجیاری … ئەرەنیشتەو: شاروو پاوەی

نامێ تاتەی: مەجید بەگ هێدایەتی  شاعێر نەتەوەیی، تەخەلوس بە عەدەمی.

جە هەشت ساڵەیەنە جە دەگاو داریانی دەسم بە وەنەی کەردەن تا دەورەو ئێبتدایم تەمامنا هەزار قیرێم

چەرمێ کەردێ، چاو لای نەتاوام بوانوو

و سەردەمیەیچ لوانی حوجرە و پێسەو گردوو هەرمانەکام چا بواریچەنە سەرکەوتە نەویانی و جیام ئاس، دەسم کەرد بە وردەواڵە ورەتەی جە دەگایەکاو دەوروو سنەی پێسەو ساراڵ و هەیبەتووی تا دەورانوو زارۆڵەییم تەمام بی، سەربازیم  ئاما وەرەو دماو خاتمەو سەربازیم جە تاران بە هەرمانەو شێرکەتی پێسەو نەجاری، قاڵب بەننی و ئەنبارداری خجڵ بیانی، دەورەو مەکانیکی ماشینیم جە وەزارەتوو کاریەنە بە مدەو یەرێ مانگێ تەمامنا، هەرچن مەکانیکی نەوی پیشە و شوغڵم، تەنیا تاواش پەی ڕانندەگی کەمێو یاریم بدۆ، وختوو ئێسراحەت و تەحتیلی هەرمانێ عەلاقەم بە وەرزش ڕەزمی  ( کانگ فو)ی بێ، جە تاران تا ئەننازێوە سەروو ئی وەرزشیەو هەرمانەم کەردێنە بەڵام وەختێو تارانم جیا ئاس ئامانیەو پەی وەڵاتوو وێما، گرد چێویەم جیا ئاس، چیگە خەریکوو هەرمانەو ماشینی و ڕانندەگی کامیۆنی بە مدەو بیست ساڵێ بیانی و بە بیمەو هەرمانەو تارانی و ڕانندەگی، ئیسە بە سی ساڵێ سابێقەوە بازنشەستەو سازمانوو تەئمین ئێجتماعیەنا، ئەلاقەم بە شێعرێ و ئەدبی گێڵۆوە پەی بێست ساڵەییم و شاعێر بیەی مەرحووموو تاتەیم نەقشێوی دیاری و تایبەتش بیەن ملوو  منەرە، چن نامێما پەی یۆترینی نویسێنێ، حەر ئانە وێش هان دەرێوە بێ پەی من کە کێشۆم دلێ دنیاو شێعرێ، چیگەنە لازمش مزانوو ئیشارە کەروو بە دوێ بەیتێ جە شێعرکاو وێم و تاتەیم کە سەربازیەنە جە شاروو کرمانیەنە بێنێ پوستخانەو پادگانی دێر نامەکا یاونێ دەسما پاسەم زانابێ تاتەم نامەم دێر پەی کیانۆ، منیچ دلێ نامەکەیمەنە ئی شێعرێمە نویسێ.

چن بەیتێ چا شێعرا کە بەینوو من و تاتەیمەنە واتێنێما پەی یۆترینی:

 

پەی تاتەیم:

چوون سۆز سەردی کرمانی کەویر

ئای نەکەردەبۆت بەریما جە ویر

 

کرمان کەویرا هەواش ناسازا

چەم پەی دیڐاریت ئاواتە وازا

 

 جواب:        

(ئەر یاڐم  بشی تر یاڐم جە کۆن

چەم و هۆش و گۆش گرد بە یاڐوو تۆن

 

دڵگیرا کرمان هەرچن کەویر بۆ

نا نەکەردەبۆت دڵت زویر بۆ

 

ئی دڵە تەنیا دڵوەشیش تۆنی

گۆراڵە سوورەی بۆ وەشش تۆنی)

 

ئێتر مەگەر مەناسێبەتێوە چامنە، دلێ بنە ماڵەو وێمانە چنی مەرحووموو واڵێم خاتوو سەعادەتە هێدایەتی، هەرچن مدەتێو شێعرە بە نامە کیانێنمێ پەی یۆترینی. عەلاقەو ئەوەوەنەی دیوانوو مامۆسایا مەولەوی، سەیدی و بێسارانی و شایێڐ واچوو کەمتەر دیوانوو شێعرێ کوردیێ بیەبۆ کە من نەوانابۆمەو، جە غەزەڵێ تا شێعرێ نەو. گۆڤاروو سروەیم تا شمارەو سەڐیش ئابوونە بیەنا وانانمەو.  متالێعەم کەردێنێ و سەعیە نەکەرێنێ قەڵەمە گێروو دەسەو ئیجارە گەرکما ئەگەر عومر باقی بۆ

هەرەقەتی بنەموو وەنە.

 ئەوەڵەو شێعرێم فرەتەر هەجایێ دە بەرگێ بێنێ و دماتەر کریۆ واچوو ڕوەم نیا غەزلێ دەهجایێ یانی غەزەڵ مەسنەوی و مەدەتێو سەروو شێعرێ چەرمێ هەرمانەم کەرێنە و ئیسەیچ کەمتەرێو هەرچن مدەتێو کێشوم پەی لاو وێش، بەڵام تازەگی خەریکەنا چنی  عەرووز و غەزڵێ و تەرجیع بەنی وێم خجڵنان،  و جە وەرگێرانیچەنە کریۆ واچوو چن غەزەڵێم جە غەزەڵەکاو حافێز شیرازی بە وەزن و عەرووز ئاوردێنێ سەروو هەورامی، هەرچن بە بڕواو من مشیۆ نەهەنگ بی تا بلیەنە دلێ دریالووشی، بەڵام باز هەرچن هەرمانەکێم لاوازە بۆ شایێڐ قازانجش جە زەرەریش فرەتەر بۆ.

  جە فرەتەروو مەراسم و هەمامە و کونگرەکاو هەورامانیەنە بەشداریم کەردەن و شێعرێم پێشکەشوو بەشداراو کۆڕەکا کەردێنێ و هەمیشە پارێزنای زوانی هەوامیم بە ئەرکوو سەروو شانەیم زانان و مزانوو.

ئینە گۆشێو بێ جە ژیوای پەڕ جە مەینەتی و بێ حاسڵیم

 

( فەیسەڵ هێدایەتی)

 

چنڎ نمونیٛو جە  هوٙنیاکاو  هوٙنیاری 

 

هەورامانی بەرز هیوای کوردستان

گۆراڵە سوورەی وەش بۆی نیشتمان

بێشکێ ئەدەبی سەرچەمەی زوان

ئەهوورا مەزدا بە زانوو تۆ دوان

شاخ و دۆڵ و چەم سەر تا بە دامان

بۆژانە و چنوور، سۆسەن هۆرئامان

هەرچن لافاوێو چا سەرەو ئامان

هۆشت جە وێت بۆ ئامان سەدٚ ئامان

 

لافاوێ ئامان ڕێخێت بەربارۆ

کەلتوور و ویرت بە خاک بسپارۆ

کەلیمێ هیچ و پووچێت پەی مارۆ

گێڵۆ  واچەکات گرد کەرۆ  شارۆ

تۆ گێڵە واچێ ڕەسەنێت بارۆ

سەوای دەرنگا بۆ وەرەو ئارۆ

زوان کەلتوورا کەرۆش ئامیان

هۆشت جە وێت بۆ ئامان سەدٚ ئامان

 

واچێ بێگانەی نەکەری کەلاس

جە زوانوو  وێت بینە کەڕوکاس

زوانوو ئەدٚایت ڕێک و پێک و ڕاس

بەرو  یانەنە کەرە قسە و باس

شۆت پارێزناش هەتا بۆ بە ماس

گۆش گێرە، واتەم ویرتەنە بۆ خاس

ئەدٚا عالەکێت نەکەری مامان

هۆشت جەوێت بۆ ئامان سەدٚ ئامان

 

ڕوڵەی ئازیزم کورپەلەو ئەدٚای

کەشتەو ئاواتیم سەوقاتوو خودٚای

هیچ کەس دەردەو تۆ مەکەرۆ دەوای

هەرمانەو ئارۆیت مەوزەوە سەوای

هامسایت یاوای سەر، تۆ کۆگە یاوای؟

هۆرزەوە دێرا وەسێشا لای لای

،،ئاڵاو قەڵەمی پەی کەس نەبڕیان،،

هۆشت جە وێت بۆ ئامان سەدٚ ئامان

 

شەبەق دیارا ڕۆجیارا  زیا

هۆرزە با ئێتر نەمەنی جیا

قۆڵێ هۆرماڵە ژەنی یا پیا

زارۆڵە یا پیر تەوفیرش نیا

مامۆسا نامێت ئەنبیا نریا

سەرەو وێت تاشات دنیانە زڕیا

بۆ وێت برمانە دەسم بە دامان

هۆشت جە وێت بۆ ئامان سەدٚ ئامان

 

ڕۆیە نە فرە زوو کورسان شارەوشار

ئەردەڵانەکێ دیوان و دەربار

ماکۆ تا ئیلام مەنەنش ئاسار

زوانی هەورامی کەرێنێ گوفتار

مەستوورە نەقشش دیارا  دیار

خاتوون! نەیارێ بانێ شەرمەسار

مانگە هەوری ڕەش کەی کەرۆش پەنهان

هۆشت جە وێت بۆ ئامان سەدٚ ئامان

 

زوانت دەوڵەمەن قەدٚیم زوانا

فەسێح و پاک و ڕێک و ڕەوانا

هەرچن جە مەکتەب کەسی نەوانا

چوون پیشینەش هەن مەنەن و مانا

ئەوێستای گەورە پی زوانە ئاما

نەک جە زەمینەو چا ئاسمانا

پارێزنەش بە گیان نەڐەینەش هەرزان

هۆشت جە وێت بۆ ئامان سەدٚ ئامان

 

تورک و عەرەب و مەغوول و تاتار

تەڵێ و تەڵەکە و مەکرێ ئێستعمار

حاکمان زوو قەدٚیم  ڕۆزگار

جەلادان دەور غاسب و زۆردار

فێڵوو هیچکامی نەکەردەنش کار

ڕۆڵەی ئازیزم هاوار سەدٚ هاوار

تەسلیم نەوینە کورپەلەی باوان

هۆشت جەوێت بۆ ئامان سەدٚ ئامان

 

چۆخەوڕانکت نەکەری بە لی

کێشێوە نیا ئەر یاگێو بلی

مینووژۆ و ساپۆرت ئەلبیسەی دیلی

بەڵانە پەیما مارۆ  زەلیلی

چەتفە و ماکسی وێت ماچینە ولی

ژەرەژەو شاهۆی خاڵوومێڵ مەلی

بەرزی بەرزەنی کەس لات نەیاوان

هۆشت جە وێت بۆ ئامان سەدٚ ئامان

 

کەلتوور و زوان ڕەگەزنامەو تۆن

بێ ڕەگەزنامە تۆ بیەیت چکۆن

دوورەوەڵاتەو بیەی و نەویەیت یۆن

بە کەس نەژناسات ناڵەت چن بە سۆن

عێلمت گەرەکا مشیۆ گنیش شۆن

کەلتوور و زوان ڕێسی تان و پۆن

گێڵە پەی عێلمی مەکانەو مەکان

هۆشت جەوێت بۆ ئامان سەدٚ ئامان

 

چەنی لازما سفرە و خوانت

لازموو  یۆینێ عێلم و زوانت

ئابووری وزە پەی بەرخۆدانت

پەشتیبانێنێ پەی نیشتمانت

تیکێو قووت نەدەٚی تا نەژاوانت

جە دماڕۆنە بۆ بە تاوانت

لەیەکش دەوە  قازانجو زیان

هۆشت جە وێت بۆ ئامان سەدٚ ئامان

 

# فەیسەڵ هێدایەتی

 

 

((‍ دیسان وەهارا))

دیسان ئاماوە فەسڵوو وەهاری
چەم و دۆڵ و دشت چنی هەواری

سەرشاخان سەرمەس نەغمەو دڵداری
قەڵوەزەش پێکا وەروەو نساری

بوڵبوڵ مەوانۆ کەرۆ دارە و دار
جە وەشی گوڵا بیەن شێت و هار

شنیای شەماڵی جە عەتروو گوڵی
بازارش گەرما ئاواتەو دڵی

خیمەشا دانەو گوڵە هەرمەڵێ
چین چین و ڕەنگ ڕەنگ زردێ و چەرمەڵێ

نەرکس، گوڵ زەمەق سەروو مەزارا
بە یاڐوو یارا وێشا ونارا

هەراڵەبرەمە و شەقایقی زەرد
سۆسەن و شەوبۆ، گوڵ مینای بێگرد

وەنەوشە نە باخ نیلووفەر جە ئاو
بەڕەزا کەمەر قەڵوەزەی شەتاو

بەیبوون، سنۆبەر، یاسەمەن جە باخ
نەسرین، نەستەرەن، سۆسەن نە سەر شاخ

لالۆ عەباسی گوڵ مێخەک گوڵناز
گوڵزار هەزاڕ ڕەنگ، قومری خەمزە و ناز

بوەو ئەڐاوبابەی هەزبێ و سیاپۆس
گۆڵەو قنگەری خوژەو تاڵینددۆس

ڕێحان و مەرزە، سووری ئەرخەوان
لەولاو پێچ وەردەن شای وەهار ئامان

دار و دەوەن گرد ئامان نە خرۆش
بەنەکاتیڵە و وەنەوشەی نیل پۆش

هەورامان پۆشان کاڵاو وەهاری
زەرد و سوور و سەوز سەر تارە واری

گوڵە بەنازە، گوڵە هیتیارە
پژمێن، هەیاسی چا سەر هەوارە

سوورەهەراڵە گوڵە عەرووسی
وەرکەمەر جە کۆ سەوقاتوو دۆسی

سیاولۆ، پەلەپسە سوورەبنە یا و لۆ
ئاڵەکۆک، شنگی بەر ئامێ جە کۆ

ئەسپەکێ، چنوور، گوڵە حەنایی
خەتمی، بۆژانە، گوڵە خەتایی

ماساوە، فەقی، گوڵە چەمێشە
شەقشەقە و بەنا گەڵا ڕیکێشە

ڕواوێڵەی تاق، نینۆر و کەما
بەرزەڵنگ عەترش یاوان تا سەما

فامیلیا، سەرتۆپ، گۆراڵە قەدەح
کۆکەنە و خاش خاش گوڵی موفەڕەح

گوڵە ڕوەنینە، گوڵە سێگانە
تەماشا کەرە سا بۆ بمانە

خرۆش، شاپەسەن، دۆمە و گوڵ خەنە
گوڵنار و گورگە چا سەربەننەنە

هێرۆ، خەرامان، سەڵوی ناز پەروەر
هاڕەی شەتاوان مەکنیۆ جە سەر

کاشمە چنی گوڵوو ڕیواوێ
قاقبەو ژەرەژێ، هاڕەو وەرواوێ

هەڵوچێ و هەمرۆ، پاپا ژەرەژان
مزانیشا دان نەو وەهار ئامان

ماچی وەیوەنە هەنار جە باخان
چنار سەرباشقی بەرزە دەماخان

شروی، مێڵەوی، نەرە و تەنگەسی
وەهار تا وەسەر نیا چن کەسی

بەریەمێ، سەیران، هەمیشە وەهار
با دەو وە سەرما پەی دووری دڵدار

فەیسەڵ بە تۆ چێش وەشی وەهاری
بار بەنی کەرە پەی سەر هەواری

نەو پایێزتا وەهارت بی تەی
داخەو دڵەکەیت کەی بڕیۆوە کەی؟

وەهار بە تۆ چێش ئەی بێ هۆش و گۆش
خیاڵت دان تاو، دڵت ئامان جۆش

کەی بۆ فەرامۆش وەهاروو جارا
یاڐش بە خەیر بۆ چەنی ئا یارا

سەرچەمە و سپیاو، تا سەر هەوارا
چەنی ئا یارا وەشما ویارا

هانە وەز، هەوار تا هانەو سانی
کۆنێ ئازیزێ جار و جارانی

شێعرێوە واچە ساتێ وە بێ خەم
با کەم هەڵسەکێت مجیارە نە چەم
 #فەیسەڵ_هێدایەتی

 hewraman
Load More In هەورامانی بشناسدیٛ

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

    دماگیٛرو”نە”ی       ئەگەر سەرنجەو زوانو گوٙران- هەورامی بڎەیمیٛ مەوینمیٛ، …