یانە گردین هەنگوژە، جەوی، هەنگوژاوی، گژاوی

هەنگوژە، جەوی، هەنگوژاوی، گژاوی

49

هەنگوژە، جەوی، هەنگوژاوی، گژاوی

مادێوە چەرمەن قەد و لەقو دارە پیٛشەدارەکانە بەر مدریوٙن، پیٛسەو هەشتاڵوی، شیٛڵانیٛ، هەڵوچیٛ، چەقالیٛ، وامی… ئی مادە بە تازەیی چەرمەن پیٛسەو شیرەی چەرمەی بەرمەیوٙ جە قەدو لەقەکانوە، نەرمەن، هەوای داوەنە ڕەق مەبوٙنە و زەردیچ مەبوٙ پیٛسەو هەنگوینی زەردی و خاکی وامیچ مەبوٙنە.

بەزارۆڵەی ئەژنیەبوٙم دەگاو گوڵپینە جەویما پەنە واتەن، بیاریٛ و پەولارە ماچاش پەنە (هەنگوژاوی)، ئەحمەداواو زەڵم و دەرەو مەڕچ پەنەش مەواچان (گژاوی)، بیٛسارانیچ پەنەش مەواچان (هەنگوژە)، شوٙنیەرە واتش جەوی جە قەدو گەوەنێوە بەرمەیوٙن، هەرپاسە کەشەکاو تەویٛڵیٛوە دارێ تەر هەن ئی مادەیە بەرمدوٙنە پەنەش موچان (هەنگەوەنی) ساقەکەیش لەلەکەری و جەوی یام گوژای بەر مەدوٙن. ڕەنگا درختەکە چندە درەختێ بانیٛ کە ئی مادەیە بەرمدانیٛ. هەریاگێو نامێوەش هەنە. هەنگەونی، هەنگەوەنی دارێوی دڕەیدارەن، ئەوسا لاو ویٛما پەی هەرمان و کارو کڵاشکەردەی ئی هەنگوژاویٛشا بەکار ئاوردیٛنە، یام هەر هەرمانیٛ کە ئەوەجەش بە کەتیرەی و لکانی بییٛبوٙ،  جە دارەکەیوە ئاوردەنشا کە بەرش دان، تایبە پیٛسەو ویٛژەنی لەلەشا کەردەن تا ئی مادەیە بەربدوٙنە چون هەرمانەشا پەنە بیەنش بەهەرحاڵ نامیٛ فریٛ پەی ئی چیٛوەیە یانی دوٙڵەمەندی زوانەکەیما میاونوٙ.

جا ئی هەنگوژە، گژاویٛ ئەوسا دور ئیسەی کەلکش چەنە هوٙرگیٛریٛنمیٛ، هەرچیما دەسکەوتیٛ پۆ شیٛڵانەو هەڵوچەیەو ئاریٛنمیٛ کەریٛنمیٛش دلیٛ ئاوێ و دەوریێنە وزیٛنمیٛ سەرو ئایری تا جوان گەرم بیێ و فیسیێ و یەکدەس بیێوە، دمایی هورش گیٛریٛنمیٛ پەی وەشکەردەیو بەرگو کتیٛبی و دەفتەری و وەشکەردەی فڕفروٙکەی و کوٙلارەی، یانی چیٛوش پەنە لکنیٛنمیٛ، وەلێم چی دمایەوە کەتیرە و سیکوتین پەیدا بی چەنی لوای وەرۆی مەکەتەبی و وەنای، ئی چیٛوە باوش نەمەن، ئێمە پیٛسەو سەلێقە وەشی زەمانو زاڕوٙڵەی ئی جوٙرەهەرمانان کەریٛنمیٛ، کەیف و زەوق شادیش چەنەگیٛریٛنمیٛ و هەم کەلکیچش بیٛ پەیما. جا بەردای ئی جەویە نمەزانو ئایا دەردەنە یام علەتو پیرین، چون مەواچان ئی جوٙرە درختیٛ تەمەنشا کوڵەن و ئی دەردیٛ فوٙتنوٙشان، بڕێ تەر پەیلواییٛ هەنیٛ مەواچان خەتاو جوٙرە کرمێنە کە پەنەش مەواچان(هوٙردڕە- حفار) ئی درختیە پاسە پەنە مەکەروٙن، یانی وڵ وڵەش مەکروٙن، درەختەکەیچ پەی پینەکەردەی وڵەکاش ئی شیرەیە بەر مەدوٙنە تا تەمەنو ویٛش دریٛژ بکەروٙن، وەلێم بیٛ فایدەن هەر مەدوٙنەش زەمینرە.

ئی زانیارییٛ بڕێوەشا هامڕایانم جە فەیسبوکنە واتەنشا و منیچ کەمێ درێژەم دا پەنە و تومارەو وەلاوگاو هەورامانینە منیەوشرە.

د. ناجح گوڵپی ١٥\٧\٢٠٢٢

 dotnet
  • پیاسێو جە بیٛتاقەتی

    پیاسێو‌ جه‌ بیٛتاقه‌تی گلیٛنە مه‌هدی ئه‌بری دڵ پەی دیدەنت کام خەڵوەت سازوٙ توٙی دیدەیچم بی…
  • ئەی خاڵوٙ ڕیٛوگارەکەو تاتەیم

    ئەی خاڵوٙ ڕیٛوگارەکەو تاتەیم دوێ شنەخیاڵئ، .یۆشا جە زەڕایێن و یۆتەریچ جە پەرڤنی. ئاساڵە جە…
  • زوانو مادی median language

    زوانە وەرینە ئیرانیەکیٛ: proto-iranian languages یام زوانە کوٙنە ئیٛرانیەکیٛ، هەزار ساڵیٛ …
Load More In گردین

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

تازەتەرین بەرویرو نویسای د. ناجح گوڵپی جە ئایندێوی نزیکنە چاپ و پەخش مەبوٙنەوە

تازەتەرین بەرویرو نویسای د. ناجح گوڵپی جە ئایندێوی نزیکنە چاپ و پەخش مەبوٙنەوە کتیٛبو (مان…