یانە ئەدەب و هونەر من می گویم «انف» تو نگو «انف»

من می گویم «انف» تو نگو «انف»

35

من می گویم «انف» تو نگو «انف»

وەلی فەتاحی

ئیجازە ئاقەی موٙعلیٛم. وەشڵەی ڕاس ماچا ڕویٛو موٙعەلیٛمیٛوی سەرو کەڵاسیەو بە مسیارەکا واتەنش ئیسەولای بە «ئەلف»ی واچدیٛ «ئەنف»؟

-کیٛ واتەن فەتحڵڵا، چی ویٛتەو شاییٛعیٛ وەشیٛ کەری و شات و شووت وزیڕا. ئیٛمە مسڵمانیٛنمیٛ و مشیوٙ تا میٛڵ نەوینمیٛ کڵەدٚانەنە نەواچمیٛ دیەنما. منیچ ئەژنیەنم  بەڵام ئانە ئەپاسنە نەبیەن کە واتەنشا و توٙیچ پیٛچنانت گوٙشەو فەقیانەیتەو گیٛڵنیشەو. ئەگەر موٙڵەتم دەیدیٛ عەرزتا کەرو کە چەنین بیەن. ئاخوٙر ئانەنە وەختاریٛو کەسیٛو جە هەرمانیٛوەنە توانو سەرکەوتیٛش نەبوٙ، ئەپیٛسەش وەنە قوٙمیوٙ. کەراش بە دەسماڵو زەماوندٚیٛ و بوٙ بە ویٛژەنو دەمو خەڵکی. ئەڵبەتەنە ئی قسیٛ فرەتەر دەم وەشکەرەنە تا حەقیٛقەتش بوٙ، بەڵام خوٙ چیٛوەکە گوٙنجیوٙش وەنە و تەنانەت فرەو چیٛوای تەریچما هەنیٛ و وەنەما قوٙمیاینیٛ و شکەتا نەبوٙ هەمتەریچ مەیا وەرەو، کە ئەو ئی حکایەتیە مشا.

گیٛڵناوە کە ماموٙساییٛو جە وانگاییٛوەنە دەرس مدٚوٙ بە زاڕوٙڵە کەڵاس یوەمینا(اول). چوون ماموٙسا دالیٛو زوانش گیر و ئیرادٚش بوٙ، بە جیاتی حەرفو«ل»یٛ، «ن»یٛ ماچوٙ. ئەڵبەتە تر(الکن) نەبیەن و تەنیا جە ل و ن نە گرفتش بیەن. هەر یاگیٛوە حەرفو ل بەکار ماروٙ جیاتیش ن ماچوٙ و دیارا زاڕوٙڵەکیٛ وەنەشا شیٛویوٙ و سەردەر گمیٛ با و بانیٛ بە تەختەو سەرو ئاویٛ. ماموٙسای بەسە زوان ویٛش جە گردٚ کەسی خاستەر مزانوٙ کە جەرەیان چیٛشا و ئی زاڕوٙڵیٛ چیٛششا وەنە قوٙمیان و چیٛششا میٛشوٙ. ماچوٙ:«بچه ها وقتی من می گویم انف(الف) شما نگویید انف، بگویید انف». هەی دادٚ هەی بیٛدادٚ، ئەی واچا چیٛش؟ دیارا ئی ماموٙسا ئەچی کەڵاسەنە سەرکەوتە نیا و پەی ئی هەرمانیٛ نەتاشیان و وەڵیٛ ئانەیە کە جوابش کەرا مشیوٙم ویٛش بازوٙ جیا و بلوٙ یاگیٛو تەر کە سودٚش فرەتەر و زەرەرش نیا هەرمانە بەروٙ. داستانەکیٛ ئەچیمنیٛ بییٛنە کە بە عەرزم یاونایدیٛ. ئاماموٙسا نەواتەنەش کە جیای ل واچدیٛ ن، بەڵکووم نەتاوانش حەرفو ل تەلەفوٙز کەروٙ، ئانەنە کە ئاروٙ کەردٚەنشا بە داستانە. با وەڵیٛ ئانەیە کە کەراما بە داستانە چەنی هەرمانەکا ژیرانە و ئاوەزمەندٚانە جممیٛوە و هوٙرس و نیشت کەرمیٛ. با گوٙترەی قسیٛ نە پڕتافنمیٛ و هەرمانیٛ بیٛ سەر و… نەکەرمیٛ و سەریٛ بیٛ دەلاکیٛ نەتاشمیٛ.

ئاروٙ کابرا ئیٛدیٛعاو میکانیکیش میٛ، بەڵام نە ئاچەڕش هەن و نە پیٛچکوٙشتی شکە بەروٙ! ئیٛمە بە خەڵکی ماچمیٛ زوان و لیباسا کە فەرهەنگی پاریٛزنوٙ، بەڵام ویٛما دڵما پەون چەنی زاڕوٙڵەکاما بە زوانیٛوتەر قسیٛ کەرمیٛ و لیباسی هەورامی نمەکەرمیٛنە و تەنانەت بە عەیبەیچش مزانمیٛ. ماچمیٛ با نامیٛ زاڕوٙڵەکاتا بە هەورامی بوٙ بەڵام نامیٛ هنەکاو ویٛما عەرەبی و فارسیەنە. شورەیتەر ئانەنە کە بڕیٛوما ئەو ئەدٚایما مامان چڕمیٛ و بە مەتییٛما خالە ماچمیٛ. ئەی نەواتەنشا:«رطب خورده کی کند منع رطب» مسیارە ئازیزەکا تا ئیٛمە و شمە و گردٚیما پیٛوەرە و یەواش یەواش لیباسوو عەمەڵی نەکەرمیٛیٛ ملو شوٙعارەکامارە و تەمادٚاریٛبیمیٛ کە خەڵکی تەر هەرمانەو پاریٛزنای فەرهەنگ و ئەدەب و…ما پەی کەروٙ، ئیٛنتیزارما بیٛهودٚەن و پەنج فلسیٛ قەڵب نمەئیٛژوٙ. فارس واتەنی:«خود کرده را تدبیر نیست» ئیٛدٚی مەحکووم کەردٚەی و ئەوی حاکم کەردٚەی دەردٚیٛوە جیٛ ئیٛمە دەوای نمەکەروٙ و ڕاما نمەیاونوٙ سەرو مەنزڵەو مەقسوودٚی. ئوٙمیٛدٚوارەنا تاوا بوٙم جوابوو پرسەکەو فەتحڵڵایم دا بوٙوە. ئادەی کتیبەکاتا کەردیٛوە با بلمیٛ سەروەختوو دەرسی ئەسڵیماوە و ئیٛمەیچ بە ئی بەهانیٛوە ویٛما نەپەشوٙکنمیٛ.

وەلی فەتاحی 99/11/2  

 hewraman
  • ئەوەڵ شەو

    ئەوەڵ شەو دریٛژەو بەشو دووەمی چەنی بەشو ئاخری. حەمە وەیوە ماروٙ یانە! جە بەشو ئەوڵیەنە وات…
  • ئەوەڵ شەو

    ئەوەڵ شەو حمەڕەزا بەهمەنی ئازیزا؛ ئی داستانو حەمەیە دلیٛ کوٙمەڵگاو هەورامانیەنە روەش داینە…
  • تا کەی تەنیا عەیبەکا وینمیٛ

    تا کەی تەنیا عەیبەکا وینمیٛ؟ دنیای کەرە دەمو «فەتە» یەرە هەرگیز سیٛرواردٚەیش پەی نیا. هەوا…
Load More In ئەدەب و هونەر

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

شوشمیٛ و نەوسوڎە تا روانسەر چەنی کاک ولی فتاحی نویسەر و محقق

شوشمیٛ و نەوسوڎە تا روانسەر چەنی کاک ولی فتاحی نویسەر و محقق ▫️سلام پەی ڕوحو کاک ولی فتاحی…