یانە زوان دەمنای

دەمنای

59

دەمنای

چەمەی سادەی ویەرەن، چاوگی تێپەڕە، transitive infinitive

ئینەیچ تەشکو چەمەی ئەرەتاشیایو دەمنای: ئەوەدەمنای، دەمنایۆ، دەمنایوە، دەمنایەو، پۆدەمنای، پەنەدەمنای، ئەرەدەمنای، دەمنایرە، چەنەدەمنای. هوٙردەمنای، هوٙرئەوەدەمنای. ئینەیچ تەشکی سەرمڕەو چەمەو دەمنای: دەمنای دەمنو، دەمنای مەدەمنوٙ، مەدەمنای مەدەمنوٙ.

ڕیٛخەو چەمەو دەمنای: (دەم) ڕیٛخەن، ئەسڵو واتەکیٛن. دەم + ە: دەمە، دەمە نامیٛ چەمەینە، ئینە ڕاو وەشکەردەیو نامیٛ چەمەینە(اسم مصدر).

 دەمنای ماناش لیٛڵەنە، چنڎە مانێوەش هەنیٛ، دەمنای یانی ئاوەکیٛ دەمناشەوە، کاتێ ئاوی منیەی سەرو  زەمینێوە، شەواوەش مەکەری، ماچی خاسش دەمنانوە، ئەگەر لوای سەرشەرە مەوینی یاگێنە قاچیٛت مەچاقانرە دلیٛ هەڕیٛرە.

هەم، دەمنای ماناو سکەڵ گەشکەردەیچ مەڎوٙنە وەخیٛ کوٙرەخانەنە بە فودەمە فوو مەکەری سکەڵەکەی، بدەمنەش گیان. ئینە دویٛ مانیٛ چەمەکەی بەسادەیی.

هوٙردەمنای چەمەی ئەرەتاشیان: یانی پاکئەوەکەردەی(تنقیح) مەواچی تەماکوٙکەی هوٙردەمنە یانی بەرزش مەکەریوە تا وا بڎوٙش وەنە و پاکش بکەروٙن، شەخەڵ و چوٙکڵەکیٛش ملانیٛ ئەولاوە، ئیلایچ وردە پاکەکەش مەنوٙوە، پیٛسەو تەتڵەو گەنما، ئیجا مەواچی با دویٛ سینییٛ جگەریٛ بگیٛرمیٛرە، ئەوسا تەماکوٙی تەوەس و بوٙدار پەی جگەرەکیٛشتەی بەکار ئاریٛنیٛ هوٙرش دەمنیٛنیٛ تا پاک بیێوە جە خراپی و چوٙکڵەکاش، وردەکەش کەریٛنیٛ دلیٛ قامیشە جگەرەی و وەریٛنیٛش. یام کەریٛنش دلیٛ پەڕەو سیگاری جگەرێش پەنە پیٛچیٛنیٛوە.

  ئیجا با بەیمیٛ سەرو ڕیٛخەو چەمەکەی(دەم) بزانمیٛ هەرمان و کارش چیٛشەن، هەمیشە ڕیٛخەو چەمەی بەشداری  مەکەروٙ جە دروسنای واتیٛنە. “دەم” ماناو  وەختی مەبەخشوٙ، یانی نامیٛنە، دەمو ویەردەی، دەمەو بەیان، سەردەم، ئیجا دەم کیٛشەی، چایەکە دمش کیٛشتەن، دەمش ئاردەن. هەرپاسە مەواچی فڵانەکەس دەمدریٛژەن، دەم لارەن، دەم هەراشەن، ئەچیٛگەنە ماناو ئەندامێوی لاشەی مەبەخشوٙ.

 دەمە: نامیٛ چەمەینە، پسەو نامیٛ دەور مەوینوٙ، هەکە گردمان مزانمیٛ یانی گەردەلول، واگژە چەنی وەرویٛ وردیٛ، گردساڵیٛ تەتەوە دەمە هوٙرمەکەروٙ. دەمە یانی فودەمەو کوٙرەخانی، کە جە پوٙسو گاوی وەش مەکریوٙ، ئینە جاران بیٛ ئیسە فودەمە باوش نەمەنەن. دەمە یانی دەمەکارد، دەمە خاکەناز…

نویسا: د. ناجح گوڵپی  . سەرچەمە: کتیٛبو ڕازوانو هەورامی بەرگی دووەم، چاپی یوەم 2019

 hewraman
Load More In زوان

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

یاگە پاو شیٛعریٛ نەویٛ هەورامییٛ

یاگە پاو شیٛعریٛ نەویٛ هەورامییٛ نمەزانو ئی شیٛعرە یانزە بەیتییٛتا جە «شامی کرماشانی» وانی…