یانە زوان مرفۆلۆجی Morphology

مرفۆلۆجی Morphology

99

مرفۆلۆجی Morphology  

مۆرفۆلۆجی یانی زانستو دروسنای واتیٛ، یانی ساختارو دلیٛنەو واتیٛ بزانی جە چیٛشی دروسە بییٛنە، سازەکانش دیاری بکەری، یام وانای و زانای سازەکانو(مورفیمەکانو) واتیٛ، وانای و زانی ساختارو واتیٛن. پەی نمونەی واتیٛ(کوڕ) ی یەک سازەن، وەلێم هەکە بی بە(کوڕیٛ) مەبوٙنە بە دویٛ سازیٛ(کوڕ+ یٛ)، نمونیٛ تەریٛ، واتیٛ (وەشی) کە دویٛ سازیٛنە(وەش +ی) وەش، وەسپەن، یاوەرنامیٛنە چەنی(ی) کە سازەن مەلوٙنە سەرو یاوەرنامیٛ مەکەروٙنەش بە نامیٛ، یانی مورفیمێ نامە سازەن. یانی ئەچی واتاریٛنە ساختارو دلیٛنەو واتیٛ شی مەکەرمیٛوە. مورفۆلۆجی کوٙمەکمان مەکەروٙنە پەی دروسکەردەی واتیٛ تازیٛ، چەنی جوٙرو واتەکیٛ دیاری مەکەروٙ جەبارو ڕازوانیوە، نامیٛنە یام یاوەرنامیٛنە یام کەردەوەن، تاکەنە یام جەمەنە، جەبارو ژمارەینە دیاریەش مەکەروٙنە. ئێمە متاومیٛ بڕێ واتگەلیٛ بەکار باوەرمیٛ پەی ئی سەرباسیمان(زانستو دروسنای واتیٛ، زانستو واتسازی، واتزانی…). با ئیسە وردە وردەی بلمیٛنە دلیٛ باسکەو ویٛمان بزانمیٛ واتیٛ جە زوانەنە چەنی مەدروسیوٙنە، وەشە مەبوٙنە.

ئەژناسەو مرفۆلۆجی Morphology

زانستو واتسازی، یانی وانای و زانای ساختو دلیٛنەو واتیٛ. وانای و زانای سازەکانو واتیٛ. ئەوەوانای ساختارو واتیٛ. هەرپاسە مەشوٙ بزانمیٛ جە زانستو ژیواینە، بایەلۆجینە ئی واتیٛ مرفۆلۆجیە بەکار مەیوٙنە ، کەبە ماناو ساختارو گیانەوەری و درەختی، قەوارەش، بیچم، پەیوەندی میانشانەنە باس مەکەروٙنە.

سەرەکی تەرین لزگو واتسازی زنای و وەنتەی سازەکانو واتیٛن(سازە= مورفیم)، مەشوٙ بزانمیٛ کە واتیٛ جە سازەی دروسەمەبوٙنە، جوٙرەکیٛو سازەی، چون واتسازینە بڕێ مرفیمیٛ هەنیٛ کە ئەرکشان وەشکەردیو واتیٛن، مەشوٙ جیاوازی و ئەژناسە و ئەرکو گردی بزانمیٛنە.

مرفیمmorpheme ، سازە: گولانەتەرین یەکەو زوانین، هەکە ماناش هەنەن و ئەرکیچش هەن. یانی مرفیم هەن ماناش هەنە، پیٛسەو واتێوی ویٛسەریٛ و ئازادیٛ کار مەکەروٙنە. مرفیمی چامنە هەن ماناش نیەنە وەلێم ئەرک مەوینونە ڕستەنە، دواینە، پیٛسەو ئامرازەکان. نمتاوی مورفیمی چانەی گولانەتەر بکەریوە کە ماناش ببوٙنە، هەر پیٛسەو دەنگی(فۆنیم)[1] کە نمتاوی چانەی زیاتەر وردش بکەریوە، چون خاسیەتو ویٛش گم مەکەروٙ، بیٛ مانش مەکەروٙن. بڕێ جاریٛ واتیٛ تەنیا ویٛش مرفیمێوە ویٛسەرەن، مانادارەن، ئەگەر لتەش بکەری ماناکیٛ مەشیٛویوٙنە، پیٛسەو(کتە، کوڕ، ژەنی، دیوار). شوٙنیەرە واتیٛ هەنە جە مرفیمێو زیاتەری مەدروسیوٙنە، دویٛ، یەریٛ زیاتەر مرفیمیٛش چەنەنیٛ، پەی نمونەی، کرژوٙڵ: کرژ+ وٙڵ،  دەس بەنڎ: دەس+ بەنڎ، قاپەکەوەلە: قاپ+ە+کەوە+ لە.

بیچمە جیاوازەکیٛو سازەی، مرفیمی Types of morphemes

 چندە بیچمیٛ، یام جوٙرێو سازێ هەنیٛ کە بەشداری مەکەرانیٛ جە دروسنای واتیٛنە، با پیٛوەرە سەرنجەشان بڎەیمیٛ.

یوٙ: سازەی ویٛسەر – سازەی ویٛپا، ئازاد. Free morpheme

ئی سازە ویٛپاو ویٛسەرەن، ئازادەن، مانادارەن، سەرو پەیانو ویٛشەو مدران، پیٛسەو نامیٛ، کەردەوە، یاوەرنامیٛ، یاوەرکەردەوە، کە جە تاک واتێوە وەش بیەبوٙ(شاهوٙ، ئازاد، شەماڵ، ولی، یانە، گیواو، مدرا، لوا، وت، وەش، سیاو، خاو، کرژ، پەلە). سازەی ویٛپا دویٛ لزگیٛن، سازەی فەرهەنگی و سازەی ئەرکی.

سازەی فەرهەنگی lexical morpheme

سازەی فەرهەنگی ئا سازەنە کە دلیٛشەنە ماناو قسەکانمان هوٙرمەگیٛروٙنە. کە وریتین جە نامیٛ، کەردەوە، یاوەرنامیٛ و یاوەرکەردەوەی. سازەی فەرهەنگی ئاسان ئەژناسە مەکریوٙنە و دیارەن، چەنی ئانەیچ متاووٙ جە ویٛش واتیٛ تازەتەریٛ وەش بکەروٙنە، یانی بەرەش کریانەوە پەی دروسنای واتیٛ تازیٛ تەریٛ سەرو بەڎەنو ویٛشەو، یام واتیٛ جە بیچمێوە بفاڕوٙ پەی بیچمێ تەری، ئی سازە متاوی پەنەش بواچی سازەی فەرهەنگی ئەوەکریا open morpheme، یانی بەرەش کریانەوە پەی ئانەی ئەندمیٛ تازیٛ بەیان دلیٛش و بیچمێ تازیٛ پەیدا بکەروٙن. پەی نمونەی(زەرد، سور، یانە، گیواو) کە وەڵتەر واتما سازیٛ ویٛپانیٛ، وەختێ مەواچی سازەی ویٛپای فەرهەنگی کە بەرەش کریانەو پەی پەسەندکەردەی ئەندامی تازەی دلیٛ ویٛشەنە، سەرو ویٛشەو، پیٛسە(زەرد+ە +نیە: زەردەنیە، سور+ پیاز: سورپیاز، گیواو+ ڵە: گیواوڵە، یانە+وەی: یانەوەی). پاسەبوٙ سازەی فەرهەنگی متاووٙ سازیٛ تەریٛ بلکنوٙ ویٛشرە واتیٛ تازیٛ وەش بکەروٙنە و جوٙر و بیچمو واتەکیٛچ بفاڕوٙنە، زەرد: وەسپەن، یاوەرنامیٛنە، هەکە ماچی زەردەنیە، بیەن بەنامیٛ. سور، وەسپەن، بەلام کە نامیٛ پیایش مەلکوٙپوٙر هەمدیس مەبوٙنە بەنامیٛ ئامیٛتیٛ. گیواو نامێوە سادیٛنە، هەکە(ڵە) مەلکوٙ پوٙرە نامە سادەکیٛ مەواڕوٙ پەی نامێوە ئەرەتاشیێ، هەم ماناکیٛچش مەواڕوٙنە، گیواو واردەو ئاژەڵین، وەلێم گیواوڵە واردەو ئانزانین. هەرپاسە ئەو نمونەکیٛ تەریچ وڕایشا ئامان ملرە.

سازەی ئەرکیFunctional morpheme

ئی جوٙرە سازیٛ ئەرکی ڕازوانی مەوینان، ویٛشان ماناشان نیەن، وەلێم ئەرکێ فرەگەورە مەگنوٙ سەرشان پەی بەستەی هەنترینی واتیٛ دلیٛ دەسەواتیٛنە و دلیٛ ڕستەینە، کە مانا مەبەخشان بە ڕستەی و دوای، یانی ڕستە و دوای بەبیٛ ئی سازان لەنگەن، ماناشان لیٛڵەن، سازەی ئەرکی پیٛسەو ئامرازەکان، تا خایتێ یاگەگیرونامیٛ ویٛسەریٛ و یاگەگیرو نامیٛ پەیوەسیٛ مەگنانیٛ وریتی ئی جوٙرە سازەیەو. زوانو ئیٛمەنە کوٙڵیٛ ئامڕازیٛ هەنیٛ، پیٛسەو ئامرازی پەیوەندی، ئامرازو بەستەی، سەرسامی، پەرسیٛ، شەرتیٛ… هتد ئی سازیٛ ئەرکو بەستەیو ڕستەکان و فرەیزەکان مەوینان، مانای تەمامە مەبەخشان بە ڕستەی و دوای. هەر زوانێ سازیٛ ئەرکیش جیانیٛ، جە کتیبو ڕازوانو هەورامی بەرگی یوەمنە بە دریٛژی باسو ئامرازەکانم کەردەن، چیٛگەنە بە دریٛژی نمەلمیٛ سەرشان. سازەی ئەرکی سازێوی ئەرەوزیان  closed morpheme. ئاسان نیەن پەی ئەشناسەی و دیاریکەردەیش، هەرپاسە نمتاووٙ سازیٛ یام واتیٛ تەریٛ بلکنوٙ ویٛشرە. وەلێم جە ڕاسینە بڕێ ئامرازیٛ هەنیٛ متاوان کە ئامرازیٛ تازێ یام ئەرەتاشیێشان چەنە پەیڎا ببان. پەی نمونەی یاگەگیرونامیٛ(ئیٛڎ، ئاڎ، ئوڎ: ئاڎیٛ، ئیڎیٛ، ئوڎیٛ) سازەی تازەشان لوان سەر. هەر جە ڕیٛخەو ویٛشان دروسیٛ بییٛنیٛ. نمونە پەی ئامرازی، ئەگەر: ئەگەرتەی، چونکە: چونکەتەی، پاسەبوٙ متاوان سازیٛ تەریٛ بلکان پوٙرەشان و سازەی تازەتەر وەش بکەران.

دویٛ: سازەی بەنڎ Bound morpheme

ویٛسەر و ویٛپا و ئازاد نیەن، ماناش نیەنە، سەرو پەیانو ویٛشەو نمەمدروٙنە، ڕیٛک چەپەوانەو سازەی ویٛسەرین. فرە بەئاسانی مەلکان واتیٛ ویٛسەریٛرە، مەگنان وەڵیٛ و دلیٛڕاسە و دماو واتیٛوە، پاسەبوٙ ئی سازیٛ وریتینیٛ جە وەڵگیر و دلیٛگیر و دماگیرەکان، کە بە پاو ساختارو واتەکیٛ جیاوازیشان هەن، چون بڕێ وەڵگیریٛ و دماگیریٛ مەلکان کەردوەیرە، چەمەیرە، بڕێ تەریٛچ هەنیٛ مەلکان نامیٛرەو یاوەرنامیٛ و یاوەرکەردوەیرە.

سازەی بەنڎ دویٛ لزگیٛنیٛ، سازەو ئەرەتاشتەی و سازەو گەردانکەردەی(تصریف)

سازەو ئەرەتاشتەی Derivational morpheme

سازەو ئەرەتاشتەی کوٙمەکمان مەکەروٙ پەی دروسنای واتیٛ تازیٛ، هەرپاسە جوٙرو واتەکیٛ مفاڕۆ جەبارەو مانای فەرهەنگیوە، پیٛسە نامیٛ پەی یاوەرنامیٛ و یاوەرکەردەوە، پەی نمونەی وەلگیری چامنە هەن نامیٛ مەکەروٙ بە یاوەرنامیٛ(یاوەرنامە سازەن) بەهەمان شیٛوە دماگیر هەن یاوەرنامە سازەن، یام وەڵگیر و دماگیری چامنە هەن نامە سازەن، بەوردی مەلمیٛ سەرشان نمونیٛ ماوەرمیٛوە، هەرپاسە دلیٛگیریچ کە زوانو ئیمەنە هەن، وەلێم زوانو ئینگلیزینە نیەن، کە ئەرکو سازنای واتیٛ تازیٛ مەگیٛروٙنە گەردەن، پیٛسە(دەسان دەس، یانە و یانە، بانە و بان، دەسە تەوەر). زوانو هەورامینە دماگیرێ هەر فرە فرێنیٛ ملانە سەرو نامیٛ و یاوەرنامیٛ، هەرپاسە مرفیمو گولانەکەردەی نامیٛ یوٙتەرن چی مرفیمان. نمونە پەی سازەو ئەرتاشتەی کە مەلوٙنە سەرو ڕیٛخەو چەمەی، کەردەوەی مەکەروٙنە بەنامیٛ(نویس+ا: نویسا، نویس+ار: نویسار، نویس+یار: نوسیار، نویس+ەر: نویسەر) یام نیشانیٛ چەمەی کە مەلوٙنە سەرو کەردەوەی هەم مواڕیوە پەی چەمەی، ئینەیچ متاومیٛ بە سازەو ئەرەتاشتەیش بنیەیمیٛرە(وان+ای: وانای، وەن+ای: وەنای، وەن+دەی: وەندەی، وەن+تەی: وەنتەی).

سازەو گەردانکەردەی Inflectional morpheme

بیچمێن جە سازەو بەندی، کە ویارو ڕازوانینە ئەرک مەوینون، بەتایبە ئەرکو گەردانکەردەی(تصریف) جە نامیٛنە و یاگەگیرو نامیٛنەو یاوەرنامیٛنە و کەردەوەنە مەوینونە. ئی جوٙرە مرفیمیٛ زوانو ئینگلیزینە نمتاوان واتیٛ تازیٛ وەشیٛ بکەران، هەرپاسە نمتاوان ماناو واتیٛ فەرهەنگییٛ بفاڕان، بەهامان شیٛوە زوانو ئێمەیچنە پاسنەن. یانی ڕیٛخەو واتەکیٛ نمەفاڕوٙنە، یام بەکارنمەیان پەی وەشکەردەی واتیٛ تازیٛ. نمونەی ئی جوٙرە سازەیە، نیشانیٛ جەمی، کوٙی، نیشانیٛ ئەشناسەی و نەشناسەی، پلیٛ بەرواردی و باڵای جە یاوەرنامیٛنە، ئا سازیٛ هەکە مەلکان کەردەوەیرە(نەویەردە، ویەردە، داوای، ئەرەنیای، نادیار). با چندە نمونێ باوەرمێوە، نیشانیٛ کوٙی: دەس: دەسێ: دەسان، چیٛگەنە واتیٛ دەسی کە بنجەو واتەکیٛنە تەنیا دویٛ نیشانش ملانە سەر کە ماناو کوٙی مڎان. هەرپاسە سازەو ئەشناسەی و نەشناسەی: دەس: دەسەکە، دەسەکیٛ، دەسێ: دەسیە، دەسێو، دەسەی. هەر پاسە بڕێ تەر نیشانیٛ کوٙی هەنیٛ کە چێگەنە باسشان نمەکەرمیٛ چون یاگیٛ ویٛشانەو جە باسو نیشانیٛ کوٙینە باس کریێنیٛ، شوٙنیەرە سازەو ئەشناسەی یاگیٛ ویٛشنە باس کریێنیٛ. وەلێم چیٛگەنە باسکەشا جەبارو واتسازیوەن.

 پلیٛ بەراوردی و باڵای کە یاورنامیٛنە بەکار مەیانیٛ، سازێوە مەلکوٙ یاوەرنامەکێرە، پیٛسەو: وەش: وەشتەر، ئیجوٙرە پلیٛ بەراوردی میانو دویٛ چیٛوانە مەبوٙنە، مەواچی شوتی وەشتەرەن تا کاڵەک، وەلێم پلیٛ باڵای پەی بەراوردو یەک چیٛوین دلیٛ بڕێ چیٛوانە، مەواچی شوتی وەشتەرینەن جە خەیاری و تروزی و کاڵەکی. یام شاهوٙ زیرەکتەرین مسیارو کلاسەکەیمانەن. یانی شاهوٙ جە گردی زیرەکتەرن پوٙلەکەنە، بەریش لای سەری گردی. وەش: وەشتەر: وەشتەرین، زیرەک: زیرەکتەر: زیرەکتەرین. چی حاڵەتنە مەشوٙ سازەو(تا)ی بەکار بارمیٛ کە سازێوی ئەرکین تا ڕستەکەی ڕوٙشن بکەروٙوە. مەشوٙ هاگاڎاریٛ بیمیٛ زوانو ئیٛمەن(تەر)ێ تەر هەن کە هنو پلیٛ بەراوردی نیەن(جارێ تەر و بارێ تەر نەوینوت).

پیٛڕێ تەرو سازەو گەردانکەردەی کە مەلانیٛ سەرو کەردەوەی، بەکوڵی باسشان سەر مەکەرمیٛ، چونکە جە باسو کەردەوەینە گرد وزیێنیٛ وەرەچەم، کەردوەی ویەردە: کەردەوەی ویەردەی سادە، هیچ سازێو، مرفیمێش نمەلوٙنە سەر: شاهوٙ وت. وەلێم کەردوەی ویەردەی تەمام: شاهوٙ وتەن.(ن) موٙرفیمەن لوان سەرو کەردوەکەی. شاهوٙ وتەبیٛ(ەبیٛ) سازەو کەردەوەی ویەردەی دورین. شاهوٙ وسیٛ. شاهوٙ وسای وسیٛ(یٛ) سازەن پەی ویەردەی سەرمڕەی سادەی و تاکیدی، بانمونیٛ تەر بارمێوە، هیزی شاهوٙ گیٛڵیٛ شوٙنیترە، گیٛڵای گیٛڵیٛ شوٙنیترە. من گیٛڵای گیٛڵیٛنیٛ. وەلێم پەی کەردەوەی ویەردەی ئەرەنیای، ئەگەر گیٛڵابیێ، گیٛڵابیەبیێ شوٙنیترە ئیٛزیٛتۆ(بیێ) سازەو ئەرەنیای ویەردەین. پەی کەردەوەی نەویەردەی سازەو(مە) مەلوٙنە وەڵیٛ کەردەوەی: مەکەرو، مەوەرو، مەوسو. هەرپاسە پەی کەردەوەی نەویەردەی سەرمڕەی سادەی و تاکیدی هەر(مە)ن مەوارای مەوەرو. متاومیٛ پەی کەردوەی ئایندەیچ بەکارش باوەرمیٛ. سەرنجە بدەیمیٛ زوانو ئینگلیزینە یاگەگیرو نامیٛ لکێ نیەن، وەلێم هەورامینە هەن مەشوٙ هاگاڎاریٛ بیمیٛ وەنەما نەفاڕیوٙ چەنی سازەکانو گەردانکەردەی، جەهامن کاتنە یاگەگیرو نامیٛ لکیٛ بە سازە ئەژمار مەکریوٙنە، پەی نمونەی(گیٛڵیٛنیٛ، وەریٛنیٛ، بەردەبیٛش، (ن) و(ش) یاگەگیرو نامیٛ پەیوەسیٛن، هەمان کاتنە مەبوٙنە بە مرفیم، چون یاگەیرو نامیٛ رمفیمی ئەرکین. شوٙنیەرە کەردەوەی نەویەردەی ئەرەنیا مەشوٙ سازەو(ب) بگنوٙنە وەڵیٛش، نمونە، چیٛش بواچی چەنی چەرخو زەمانەی. با بنیشوٙ یاگیٛ، سازەو (ب) مەلکوٙ کەردەوەی نەویەردەی ئەرەنیایرە. هەرپاسە سازەو(ب) مەلکوٙ وەڵیٛو کەردەوەی داوایرە( بووەرە، بنیشە، بکەرە). هەرپاسە سازەو(ی) کە سازەو کەردەوەی نادیارین بەپاو کەردوەکەی مواڕیونە( کوشیا، مەکوٙشیوٙ). شوٙنیەرە سازەو نەریٛ کەردەیچ بە مرفیم منریوٙرە(مەنیشە، با نەنیشوٙ، نەواچوٙ) سازەو نەریٛ جە کەردەوەی داواینە(مە) وەلێم جە کەردەوەی ئەرەنیانە(نە)ن.

ئەلوٙموٙرف Allomorph

کاتێ باسو مرفیمی(سازە)ی مەکەرمیٛ، چیٛوێ تەر مەیوٙنە وەردەمما ئاڎیچ ئەلۆمۆرفەن، با وەڵیٛنە بزانمیٛ ئەلۆمۆرف چیٛشەن، ئەلۆمۆرف یوٙن چا چندە دەنگان کە مرفیم هەنیٛش، گجار مرفیمەکیٛ بە شیٛوەی جیاواز دەنگەکانشان بەرمەوزان جە دواینە و ڕستەنە.one of several phonetic realization of a morpheme. وەرو ئانەی خاستەر بیاومیٛنە چندە نمونیٛ ماوەرمێوە، زوانو هەورامینە بەپاو لەهجەکان بڕێ مرفیمیٛ هەنیٛ دەنگشان مفاڕیوٙنە دلیٛ واتیٛنە، پیٛسەو: واردەیۆ: واردەیەو: واردەیوە،(ۆ، ەو، وە) ئی یەرە سازیٛ کە بەکار مەیانیٛ هەورامانەنە هەریەری ئەلۆ مۆرفەنیٛ پەی هەنترینی، بەهەر جوٙرێ بواچیش، بدرکنیش ماناش نمەفاڕیوٙنەو گرد هەورامی زوانێ میاوشنە. گجار سازەو ئەشناسەی(ەکە، کە، ەکیٛ، کیٛ) ن ئینەیچ هەر ئەلۆفۆنەن، کوڕ+ەکە: کوڕەکە، کەوا+کە: کەواکە، گجی+ەکە: گجیەکە، مریچڵیٛ+ەکیٛ: مریچڵەکیٛ، لەمە+کیٛ: لەمەکیٛ، چون(کە، ەکە) و (کیٛ، ەکیٛ) گرد ئەرکو ئەشناسنای مەبەخشان. هەرپاسە هەورامینە نیشانیٛ نەشناسەی هەنە(کوڕێو، کوڕێ، کوڕیە، کوڕەی)(ێو، ێ، یە، ەی) ئینی ئەلۆمۆرفەنی پەی نەشناسەی، ئەرکو نەشناسای مەوینان. واڕیای دەنگی جە زوانو ئینگلیزینە پیٛسە(s) و جەمی، پەی(ز، ئز)ی مەبوٙنە بە ئەلۆمۆرف، وەلێم زوانو ئیمەنە نیشانیٛ جەمی دەنگش نمەفاریوٙنە، ئانڎە هەن کە نیشانیٛ جەمی(ان) هەورامینە بیەن بە(ا) مەکریوٙ بواچم مرفیمو جەمی فاڕیان پەی(ا) کە هەمان ماناو(ان) مەبەخشوٙنە و گجاریچ (ان) بەکار مەیوٙنە.یانی(ا) ئەلوٙموٙرفو(ان)ین. مەشوٙ هاگاداریٛ بیمیٛ دەنگ فاڕیای مەلوٙنە یانەو (فاڕیای دەنگیوە Assimilation)و ئەلۆفۆن نیشانە مەڎوٙ نەک ئەلۆمۆرف. پیٛسەو(ئەشناسای: ئەژناسای، نەرکس: نەرکز).

هەرپاسە مرفیمو سەرمڕەی(مە) وەڵیٛو کەردەوەی نەویەردەینە گجار کوڵ مەکریوٙوە پەی(م) هەکە گردما میاومیٛشنە مانا نمفاڕوٙنە، متاومیٛ بە ئەلوٙموٙرف بشناسمیٛش. ئی واتاریٛ سەرەمڕە زانیاری تازەش مەوزەنە سەر.

ئامادەکەردەی: د. ناجح گوڵپی، مسیارو زوانو ئینگلیزی، کلاسو یەریٛ 30/6/2021


[1] فونیم: یەکێوە بنەڕەتی دەنگین کە متاووٙ واتیٛوە جە واتێوە تەری جیا بکەروٙوە، پەی جیائەوەکەردەی ماناکیٛشان، فونیم جیان جە(نویسە)ی چون نویسە یەکێوە بنەڕەتی نویستەین، نەک دوای

 dotnet
  • زوانو ئیسپرانتوی Esperanto language

    زوانو ئیسپرانتوی Esperanto language پوختە زوانو ئیسپرانتوی زوانێ وەشکریانconstructed langu…
  • سازەو ئەشناسەی و نەشناسەی

    سازەو ئەشناسەی و نەشناسەی Definite & indefinite articles معرفە و نکرە  چی کوڵە با…
  • نیمە ڕستە

    نیمە ڕستە شبە جملە یام نیمچە ڕستە. دەسە واچە، عبارە…هتد. کوڵتەرین قسیٛو زوانینە، جە …
Load More In زوان

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

هەجو دلیٛ شیٛعرەکانو شیٛخ ڕەزای تاڵەبانینە

شیکاری ئەدەبین سەرو شیٛعرەکانو شیٛخ ڕەزاو تاڵەبانی، بە قەڵەم و ئەندیٛشەو ئەسحەد هەورامی، ب…