یانە ئەدەب و هونەر هەواری تاڵان کریا

هەواری تاڵان کریا

184

هەواری تاڵان کریا

خەڵکو دەگایە وەشڵانیٛ و جەم و جوٙریٛ گرد ساڵیە ئەوەڵ وەهارە دەگاکیٛشا لاو یەریٛ چوار که‌سیٛ پیرە پیاو و پیرە ژه‌ناوە ئازیٛنیٛ جیا و بەیوٙوە هەوارشا بارکەریٛنیٛ و لویٛنیٛ کویٛسان.

ساڵیه‌شا کمیە زوتەر کەوتیٛ ویٛ چونکە ئاڵف و ئازوٙقەو ماڵیاتیشا یاوا بیٛ کە م و کەسری وخاستەر ئانە بیٛ هەرچیە زوتەر ویشان بیاوناوە بەندەن و دەس کەرانە ملو ئا لانسارانە و جە ناز و نەعمەتو هەردەکان هەرچیە فرەتەر خەیر و بەرەکەت هوٙرگیٛران.

تازە بەندەن خاڵ خاڵ بیەبیٛ و میٛڵ میٛڵ و سیاو و چەرمە  نمدرابیٛوە. سیاویەکەش کەم کەم بوٙزوە بیەبیٛ و سەوزایی خەریک بیٛ پوٙشیٛشەرە. تەگبیر و راویژ کریا و بنە و بارگه‌شا پیٛچاوە روو بە هەوار کەوتیٛ را.

گەلە و گاوەلیە فرە دا کەمشا بیٛ داشا وەر پەی هەواری و جە راو هەوارینە چندە یاگیٛوە کریٛڵە وەربیٛ راشا گیٛرتیٛبیٛ و مەشیایە بنە و بارەکەشا بە کوٙڵ جە  کریٛڵە وەربەکان رەد کەردایا و بە زەحمەتیە فرە راکیٛشا بڕیایا.

دماو گیر و گرفتیە فرەی پەی عەسر و  وەرئاوای  یاوای وەروە و بنە و بارگاشا مەرزنارە. ئەڵبەتە زوتەر سوادە لوایبیٛنیٛ و کەپر و کەویڵ و پەچە و چیٛوشا سازنابیٛ. کەم کەم ویشان مەرزنارە.

هەوا روٙ بە روٙ روه‌و وەشی لویٛ و چەرمایی فرەتەر یاگیٛ ویش چوٙڵ کەریٛ پەی سەوزایی.

خەڵکو هەواری هەرکام پەی ویٛشان خەریکو کاری بیٛنیٛ. کرەچنە پەڕ کەریٛنیٛ و کشکی نیینیٛوە و پەژمو مەیان ڕیٛنیٛوە  وحەیوانەکانشان دەماخیٛوە بییٛبیٛنیٛ .

خەڵکەکە زاتشا نەویٛ ئا چیوە کە جەمشاوە کەردەن وەرو دز و دروٙزنی بەراشوە دەگا و مەشیایا هەر لاو ویٛشاوە چەمەداریٛشا کەردایا تا یانەشا ئیٛوە دەگا.

هەواریییٛ خەریکو پیٛچای و کواو ئاڵفی بیٛنیٛ. شەو و روٙشا دابیٛ دەمو یویوە.  کتوپڕ وه‌راواینه‌ چەتیٛ داشا ملو هەواریرە و ناسشا که‌س بەر پشوٙ. تەق و پوٙقیەشا نیارە و چندە کەلامە لویٛ و چندە کەپریٛشا ئاور دای و گڵیٛسپەشا ئا ناواقیٛشە کەردیٛبیٛ پیٛسەو روٙی. واتشا دەورو هەواری گیٛریان کەس بەر نەشوٙ. هەر کەس بەرشوٙ کوشیان.

خەڵکشا وەرو هەوارینە کوٙ کەردوە و واتشا: حەرچی کرە و روەن و چیوی نەختینەتا هەن باردیٛش.

ویٛچشا لوای گیٛڵای هەرچیشا گیر ئامە جە مس ومسینە و پوڵ و کەریٛ روەن و کەشکی و پەژم و… جەمشاوە کەرد و چەنی جڵیە گەلە و گاوەلو هەواری. چیٛوەکەشا بار کەرد و گلە و گاوەلشا دا وەر و راو ویشا گیٛرتە وەر و هەوارشا جیا ئاست. هاوار و داد و شفا و لاڵه‌و که‌سی یاگیٛش نەگیٛرتە.

خەڵکو هەواری، پەشوٙکیا و تەرسیا هیشتای نەزانیٛنیٛ چیٛش قوٙمیان. کەم کەم که‌ هەوا روٙشنش کەرد و کەمیه‌ ئامیٛوە ویٛشارە دیشا هەرچیە خاس بیەن بریان و گەلەیچ نیمەی زیاتەرش بریان.

یەریٛ که‌سیٛ جە خەڵکو هەواری کە جاران وەختو ئاسایشی ملو حەفت حەفتی پڕنیٛنیٛ ویٛشا ژیرو دەگای زانیٛنیٛ، ئا شوە ویٛشا شارابیٛوە. بە تەرس و لەرزوە ئامیٛوە دلیٛ خەڵکەکەی. واتشا برا ئیمە گوٙشما جە قسەکاشاوە بیٛ پاسە بزانمیٛ دیسان میاوە پەی ماباقی گەلەکەی. خەڵک کەوتە بیٛ وەی ویرەرە  و واتشا: دەی تەکلیف چیٛشەن؟

ئا یەرە کەسە واتشا برا با ئیٛمە بلمیٛ شونیشارە بەشکو رازیشا کەرمیٛ کە ئیتر واز بارانیٛ . گیٛڵای دلیٛ هەواریرە بڕیە خرت و پرتشا که‌ ده‌سو چه‌ته‌کاوه‌ جیا مەنەبیٛ یا نەوەردەبیٛشا جەموە کەرد و واتشا با ئینایچشانە پەی بەرمیٛ.

خرت و پرتشا دا کوٙڵیٛشاره‌‌ وهەرد بە هەرد و کوٙ بە کوٙ لوای تا یاوای بە چەتەکان. ئەویٛچ زانایشا پەنە و وەرشا گیٛرتیٛ واتشا: کیٛندیٛ وچکوٙگەوە مەیدیٛنه‌؟ واتشا: ئیٛمە خەڵکو ئا هەوارینمیٛ کە زەحمەتتا کیٛشا وئامیٛدی وکەوتیٛدیٛ دەردیسەر. حەر پیٛخامتا کیاسایا هەرچیتا گەرک بیٛ ویٛما ئاریٛنمیٛش.

ئینە چیٛشەن کوٙڵیٛتاوە؟

واتشا پیٛسە چیٛویە شەوە بیینە و بڕیە کەل و پەلتا جیا ئاستە بیٛ واتما نەوا لازمتا بوٙ ئیٛتر ئاوردما شوٙنیتارە.

ئەویٛچ دیایوە پەی یوترینی وچکیە تەماشاشا کەردیٛ و دیشا ئی داماگانە ئندە رەماینیٛ بەنو پاڵایاکاشا پڕچیان و پاوجار پاشانە نەمەنەن و راسیچ ماچان.

واتشا دیارەن پوٙرەتاره‌ راس ماچدیٛ. چیساولای ئیتر شمە هندیٛ چەنی ئیٛمە وەلیٛ دیارەن کوٙڵەکەتا سوٙکەن. چکیەتەرشا دا کوٙڵیٛشارە. دویٛ هیتیٛ پاڵا کوٙنیٛشا دای پەنە و واتشا یا خوا خەیر بەیدیٛ.

ئه‌ویٛ کارشا تاڵان بیٛ ئیٛدیٛچ چەنیشا لویٛنیٛ کوٙڵ و چیٛوشا پەی هوٙرگیٛرینیٛ و وەختیە ئامایانیٛوە مەنزڵە یوشا کەریٛنیٛ شوانه‌و گەلەی و ئەو دوەکەیش کەریٛنیٛ نگابان.

ئه‌چی لاوە خەڵکوهەواری تاڵانکریای دەور و بەرو مانگیٛە پارە ستارشا کەرد و مانگیە چل شەویٛ زوتەر پیسەو مەردە موٙداری نیاشا دەگاوە کە بە شکو بتاوا پەی مەنەیشا رایە بیٛزاوە.

دماو ماوایە نزیکەو پاییزچه‌ته‌کان واتشا ئیتر کارما ئامان کەم و کەسری. شمە لویدیوە هەر وەخت لازم بی دوبارە شمە هەندیٛ چەنی ئیٛمە.

توٙشەشا پەی پیٛجایوە: یەریٛ چوار موچیٛ نان و بڕیە کولیٛرە چەوریٛشا نیای کوٙڵشا و رو بە هەوارو ویشا وسیٛشا را. رارە فرە وەشحاڵیٛ بیٛنیٛ کە ئادیشانشا جە ویٛشا رازی کەردیٛ بیٛنیٛ و واچیٛنیٛ داخم ئیجارە ئامیٛمیٛوە چیٛش خاس بوٙ چەنی ویما بارمیٛ پەیشا و چیٛشما هه‌ن بارمیٛش په‌یشا؟

دماو رایە سەختە و دریٛژیٛ یاوایوە هەوار. دیشا کە هەوار چوڵ و هوٙڵه‌ن کەس نەمەنەن وەلیٛ هیشتای بوڵەو کەپر وکەلامە سوچیاکەی، وای نەوەردیٛبیٛ!                                

               حەمە شەرریف .ع  سنە 1399/1/10

 hewraman
Load More In ئەدەب و هونەر

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

دەمنای

دەمنای چەمەی سادەی ویەرەن، چاوگی تێپەڕە، transitive infinitive ئینەیچ تەشکو چەمەی ئەرەتاشی…