ئەوەڵ شەو

56

ئەوەڵ شەو

نویسا: حەمەڕازا بەهمەنی

ئازیزا؛ ئی داستانوو حەمەیە دلیٛ کوٙمەڵگاو هەورامانیەنە روەش دیٛنە و هیچ شکیٛوەش نیەنە چەنە هەر کەس موانوٙشوٙ، یا “ئەژنەویەنش” یا “دیەنش” یا ویٛش بە جوٙریٛو ئامان سەرەشەرە.

حەمە نەقڵەکەش ئاندە وەش گیٛڵنوٙوە، ئەگەر مزاندیٛ چاشتیتا ئینا سەروو ئەیریەو و یا ئەگەر وەختوو دوکتوریتا هەن، ئانەیە بزاندیٛ هەم چاشتەکیٛتا سوٙچوٙ وهەمیچ وەختەکەتا فەوتیوٙ.

با بزانمیٛ حەمەی جوان و وەشپەنە کەوتە، چەنی باسوو شەوەو ئەوەلو زەماوندەکیٛش کەروٙ و چ هەڕیٛوەشا پەی هەسە کەردەنوٙ تا ئا شەوە دوٙش سەرەشەرە. ئانە ویٛتا و ئانە بەسەرئاماو حەمەی.

ئی داستانە، کەردەنم چن بەشی. هەر جاریٛو هەوڵ مدەو بەشیٛوش پیٛشکەشتا کەروو.

بەشی ئەوەڵ: حەمە ژەنیش پەی میٛزاوە!

حەمە؛ لامەنە نیشتەرە و گیٛڵناشەو و واتش:

“هەڵای خەتم نەدابیٛ، نزیکوو پانزە ساڵی بیەبیٛنیٛوە و خاڵ و میٛڵو دەورانوو هەرزەکاری پوٙموٙ بەر کەوتەبیٛ. سینیٛم و سەروو شانام کەوتیٛبیٛنیٛ ئیٛش و ئازار. فرەو وەختا ویریٛ وەشیٛ ئیٛنیٛ سەرەمەرە و خیاڵیٛم لویٛنیٛ سەروو کناچڵا. جار جار ئەگەر وەروو بەریٛویەنە یا سەروو ڕایمەنە کناچیٛوەم دییٛ، بە بیٛ ئانەیە دەسوو ویٛم بوٙ، چەمیٛم لویٛنیٛ شوٙنیشەرە.

ئەدام واچیٛ “روٙڵە گیان ئەو خودای زیاد بوٙ گەورە بیەنی و ئیتر خەریکا کوچەکوچەی باڵغ بی.” هەر ویٛمەو کەلیمیٛ “باڵغیم” پەنە وەشەبیٛ و فرەیچ نەزانیٛنیٛ باڵغی چیٛشا، تەنیا ئانەمە ئەژنەویەبیٛ تا باڵغ نەبی، ژەنیت پەی نمارا!.

وەختیٛو ئەدام ئی قسا دیٛ گوشمەرە، جە لەیووٙ وەشحاڵ بیٛنیٛ گەورە بیەنا و ئیتر سەرەم ئینا دلیٛ سەرانە. جە لەیوتەریچوٙ خەفەت گیٛریٛمەرە، ئاخر کاکە رەحیمم سەرەڕاو ئانەیە، پەنج و شش ساڵیٛو جە من گەورەتەر بیٛ، هەڵای ژەنیش ناردیٛبیٛ. تاتەم فرە جاریٛ واتەبیٛش تا رەحیم سەر و سامانیٛو نەگیٛروٙ، ڕەتما وەڵان و دەسما مەلوٙنە دلیٛ هیچ کاریٛوتەری. ئیتر من زانیٛنیٛ ماناو ئا قسیٛ چیٛشەنە.

یانەو ئیٛمە پەنج زاروٙڵیٛ بیٛنمیٛ، کاک رەحیمم گەورەو گردیما بیٛ و دویٛ واڵیٛما کە بەینوو من و کاک رەحیمیەنە بیٛنیٛ، هەردویٛ شووشا کەردەبیٛ و یانەو شوویەنە بیٛنیٛ. جە من گولانەتەرە تەنیا واڵیٛوەم بیٛ و نامیٛش سوٙسەنە بیٛ. سوٙسەنە دەوروو دە ساڵیٛش بیٛ و بوٙنەو ئانەیوٙ ئاخرینەو یانەکەیما بیٛ، لاو گردیماوە فرە نازارە و وەشەسییٛ بیٛ، بە تایبەت من فرە وەشەم سییٛ. هەر جاریٛو کە چەنی کاک رەحیمیم لویٛنیٛ پەی تەویٛڵیٛ، نوٙقڵیٛ ترش و شیرینیٛش پەی ئاریٛنیٛ، فرە حەزشا چەنە کەریٛ. وەیوڵیٛوە زلەیچم پەی ئاردیٛبیٛ هەمیشە باوشیشەنە بیٛ. جار جار ئەگەر چیٛویٛوی گولانەش پەی ئامایا وەرەو و یا نەوەشە کەوتیٛ، ئیتر دڵم گیرییٛرە و گەرد چیٛوم وەروو چەما گنیٛ.

ئیسەیچ قیژە و زریکەو ئا روەیشە ئینا گوٙشمەنە کە مەتی خەجیٛ ئامایبیٛ پەی کەپرەکیٛما. ئیتر چا رەوەو مەتی جەجیٛم وەروو چەما کەوتە و هەر لیٛووٙ چەمم پەنە کەوتایا خەریک بیٛ هوٙرش دڕوو و بیٛبیٛ پیٛسە دیٛویٛوی وەروو چەمامەو.

ئا روەمە هەرگیز ویر مەشوٙوە، تەنیا حەفتیٛو بیٛ کوٙچما ئامابیٛ مڵکەرە. دوٙروو چاشتینگای بیٛ و تاتەم نەبیٛ یانەنە و لوابیٛ پەی تەویٛڵیٛ. مەتی خەجیٛ و ماموٙژەن رەعنام و ئەدام، دلیٛ کەپرەو وەروو بانوو کیٛڵەکەیمانە نیشتیٛبیٛنیٛرە. سوٙسەنەی واڵیٛچم چەولاشاوە بە وەیوڵەکیٛشوٙ خەریکەو گەمە کەردەی بیٛ. ئا روە تاتم وەڵیٛ ئانەیەنە بلوٙ پەی تەویٛڵیٛ، بەرداش پەی مڵکی وارینی و واتش تا مەووٙ مشیوٙ ئا گولەو هەنارا گیواوەکەیش بڕنی و لاش بەری.

فرە مانیا بیٛنیٛ و وەختیٛو یاوانیٛ نزیکوو کوٙگاکیٛ، مەتی خەجیٛم دیە بە سەرپوٙشە چەرمەکەیشەو پاڵش دابیٛ کوٙڵەکیٛ کەپرەکیٛوە و پەی ماموٙژەنیم و ئەدایم قسیٛ کەریٛ.

هەر دووروٙ منش دیا، کوچیٛو چەمیٛش ژیریٛ کەردیٛوە و پەرساش ئوٙ ئەدایم: “ئینە مەشیوٙ حەمە بوٙ؟”

ئادام جوابش داوە و واتش:

“ئەریٛ وەڵڵا مەتی خەجیٛ ئینە حەمەن ماشەڵڵا بیەن پا کوڕیە کە وینیش”

– دەی روٙڵە “مینا” من موٙڵەقیٛوا نەدیەن، ناشوکری خودای نەبوٙ من هەر ئینانیٛ یانەکەنە و قاچیٛم نمەیام چەنی تا بزیەوەرە بەر و خەڵکی وینوو. ئەگەر ئاروٙیچ رەحیمی کوڕت سوارەو هەسەریٛش نەکەردایانیٛ، دەی کەی من تاویٛنیٛ بیاوو ئیٛگە.

وەختیٛو کوچیٛو نزیکتەر کەوتاوە، مەتی خەجیٛ دیسان دیا سەرتاپایمەرە و واتش:

-مـاشەڵڵا حەمە بیەن بە چ کوڕیٛو! عەمر دریٛژ بوٙ یاخودا، ئانا خەریکا قولاپ کەروٙ! مینالیٛ؛ هوٙشت بوٙ تا دیٛر نەبیەن، مشووریٛوش بوەرە با دەرگیٛڵ نەبوٙ!

– بخودا مەتی خەجیٛ گیان هەر دڵم ئینا لاشەو، دەی ئانە ویٛچش مژنەووٙ مزانوٙ چند خەمش موەروو.

پڕ بە دڵ حەزم نەکەرد کوٙگاکیٛما خەڵکش چەنە بیٛ، حەز کەریٛنیٛ کیشیەوەرە و مانیای بەر کەروو. هەڵای چند گەزیٛوم مەنە بیٛ بیاوو لاشا، ئی قسا ئەژنەویٛنیٛ و پەیم تازیٛ بیٛنیٛ. مەتی خەجیٛ هەر دوورەو بە ئەرەنیشتەی دەسیٛش بەرزیٛ کەردەی و واتش:

“ئا بوٙ حەمە گیان با دەس کەروو ملت، قوٙربانەو ئا قەد و باڵایتە بوو.”

لوانیٛ وەرەو و ملم ئاستەرە تا سەروو شاناش و دەسش کەرد ملم. سەرپوٙشەکەش و دلیٛ باوشیٛش بوەو سمڵ و میٛخەکی دیٛنیٛ. چا وەختەنە بوەکیٛ لوا سەرەمەرە، مامای بە رەحمەتیەم کەوتەو ویرم کە هەمیشە شەویٛنە دلیٛ باوشیٛشەنە وەرمم گنیٛ پوٙرە.

ئا روە سەرەم سڕ مەنە بیٛ، مەتی خەجیٛ پەی چیشی پا وەزعیٛوە ئامیٛبیٛ پەی مڵکوو ویٛما. زانیٛنیٛ مەتی خەجیٛ کوچیٛو جەراحی مزانوٙ و دەس و قاچو زاروٙڵا وەختیٛو وردەڵیٛ شیٛ یا بەرشیٛ، گیٛریٛشوٙ و جار جاریچ ئەگەر پاو بزیٛویٛ مەڕییٛ، گیٛریٛشەنە دلیٛ “تەتەڵیٛ” نەیجە و هیٛڵەی.

ئاخر جاریٛو کە من مەتی خەجیٛم دییٛبیٛ، چوار ساڵیٛ چیٛوەڵتەر بیٛ یانەو ماموٙیمەنە. هەر ویٛمەو شکەم پەی چیٛویٛوی بەردەیٛبیٛ و نەزانیٛنیٛ چیٛشا. یەک جار لاو یوٙ جە رەفیٛقەکاموٙ ئەژنەویەبیٛم، مەتی خەجیٛ بیٛژگەم جەڕاحیەکەیچش، خەتەنەو کناچڵایچ کەروٙ! بوٙنەو ئانەیوٙ ویر و خیاڵم لوا سەروو سوٙسەنەی واڵیٛم و قاچیٛم بەرایی نەدیٛنیٛ کوٙگاکیٛ بازوو جیا. تا سەروو هەسارەکیٛما لوانیٛ و گیٛڵانیٛ و چڕیم ئوٙ سوٙسەنیٛ، چەنی دەنگەکەیم، ئەدام جوابش داوە و واتش:

“روٙڵە حەمە ئاویم گەرمە کەردیٛنیٛ و سەرەو سوٙسەنیٛ گەرەکما شوٙروو، پەی چیشیت چڕیە، هەرمانەت چیٛشەنە؟ جاریٛو با دمایی.!”

سەروو هەسارەکیٛوە کە تەنیا چند گەزیٛو چەنی کەپرەکیٛ بەینش بیٛ، نیشتارە. دڵەورکیٛ وەقرەش چەنە بڕیەبیٛنیٛ و شکەم بە چیٛویٛوی کەردیٛبیٛ. ئاندەش نەبەرد قیژەو سوٙسەنیٛ چڵاکنانیٛرە و تەکانیٛوەش وەنە دانیٛ. نەزانام چەنی هوٙرساوە، کەمتەر جە دەییٛقیٛوی ویٛم یاونا وەروو کوٙگاکیٛ. هەر دوورەو مدەیو سوٙسەنەی بەسەزوانەشا پاڵ وسیٛنە و ماموٙژەنیم باڵیٛش و ئەدایچم قاچە باریکەکیٛش گرتیٛنیٛش و بەرزیٛش کەردیٛنیٛ. زریکەش لویٛ ئەو ئاسمان و هیچ کەس فریاش نەگنیٛ. مەتی خەجیٛم دیە سەرەش بەردەبیٛنە بەینوو قاچا سوٙسەنیٛ و تیٛخیٛو دەسشەو بیٛ و دیار بیٛ چەمیٛچش خاس نەوینیٛنیٛ و زوو زوو واچیٛ: “ئیسە تەمامیوٙ روٙڵە گیان، مەتەرسە!.”

ئەدام سەرەش هوٙرگیٛڵنابیٛوە ئوٙ دما و زاتش نەبیٛ تەماشەو تیٛخەکەو دەسوو مەتی خەجیٛ کەروٙ! چا حاڵەنە ویٛم نەگرت و قیٛڕنام سەرەو ئەدایمەرە. ئەدام فرە بە پەشوٙکیاییەو واتش:

“حەمە روٙڵە ئینە کاری ژەنانەن توٙ ویٛت تیٛکەڵش مەکەرە!” خەریک بیٛ دڵم تەقوٙ، هیچم پەنە نەکرییٛ، دەسەڵاتم بیایا مەتی خەجیٛ چا وەختەنە ئایر دیٛنیٛ. چەولایچەو ئەژنەویەبیٛم ئی کارە شەرعیا و مشیوٙ پەی کناچڵا کریوٙ. ئیسەیچ هەر ئا پەلەقاژیٛ سوٙسەنیٛمە ویر مەشوٙوە. رەنگەش بییٛبیٛ پیٛسە هەڵاوەی چەرمەی.

ماویٛوش پەو شی، سوٙسەنە کەوتەو سەروو رەوتوو جارانیش. ئیسەیچ هەر جاریٛو تەماشەش کەروو، تەرسیٛوە و شەرمەسارییٛو دلیٛ چەماشەنە وینوو.

ئا هامنە کاریٛ مڵکیما فرە فریٛ بیٛنیٛ و من هەمیٛشە هەوڵ دیٛنیٛ ویٛم دزووٙ چەنەشا.

تاتەیچم ویٛش، توٙزیٛو پاش نیابیٛنە سنحە و ئادیچ پیٛسەو من ئاندە ویٛش نەدیٛ ئەو هەرمانا. فرەو جارایچ سەروو ئی باسا، ولە و بوٙڵیٛ کەریٛ سەروو منەرە. فرەتەروو ئەرکو یانەیما سەروو شانا ئەدایمەو بیٛ. چەنی نماوسەحبی هوٙرزیٛ و نانەکەی پەجیٛ و چاییٛو حازر کەریٛ تا ئیٛمە هوٙرزمیٛ.

گرد رویٛویچ، چەنی هوٙرسەیش، سوٙسەنەی واڵیٛچم بە وەیوڵەکیٛ باوشیٛشەو هوٙرزنیٛ و گاوە زەردەش دیٛ پەنە تا بەروٙش پەی دلیٛ شوومەکەو پەشتەو کیٛڵەکەیما. جار جار سوٙسەنە ئاندە پەشوٙکییٛ وەیوڵەکیٛشەرە، گاوەکیٛش ویر شیٛوە و گاوە لویٛ دلیٛ کیارەو یانەو ماموٙیم و پا جوٙرە قیٛڕ و قاڵوو ماموٙیم هوٙرزنیٛ.

ئەرکوو باخەکەیما فرەتەرش سەروو کاک رەحیمیمەو بیٛ. دویٛ تەڵانیٛ دریٛژیٛما بیٛنیٛ کە گرد ساڵیٛو کەریٛشا تەماتە و سەمەریٛوی فرە بەر دیٛنیٛ. ئا سالیچە تەماتیٛ فریٛشا پوٙوە بیٛنیٛ. چند رویٛ جاریٛو چنیٛنمیٛشاوە و دوی سەویٛ گەوریٛ تەماتیٛش چەنە بیٛنیٛ. کاک رەحیمم بەریٛشا پەی تەویٛڵیٛ و ئیتر فرەو خەرجوو یانەیما سەرو ئا دوە تەڵانەو تەماتەیەو بیٛ. کاک رەحیمم سەرەڕاو کار و ئەرکوو مڵکی، هەسەریٛوەیچش بیٛ، هەم باریٛ مڵکیش پەنە بەریٛ و هەمیچ جار جار بارکیٛشای خەڵکیش پەنە کەریٛ.

کاک رەحیمم چند ساڵیٛو بیٛ دڵش کناچیٛوەو بیٛ و نەدیٛنیٛش پەنە، سەبەبەکەیچش ئانیٛ بیٛ چا چند ساڵەنە، پەننیٛ فریٛش دەیبیٛنیٛ و چند جاریٛ چەنی کناچەکیٛ چیلا و چەولاوە دییٛبیٛنیٛشا و ئیتر کاک جافر تاتەو کناچەکیٛ کوٙتەبیٛ قینیەو و نەدیٛش پەنە.

ئی مەسەلیٛ بییٛبیٛ ورکیٛوی گەورەو تاتەیم و هەمیشە چەنی کاک رەحیمیم چا بارەو جەڕ و باسیٛشا بیٛنیٛ. فرە بەزەییم بە کاک رەحیمیمەرە ئەیوە، تا کوٙچما دەگانە بیٛ، وەزعەش خاستەرە بیٛ، چوونکە یانەو کاک جافری تاتەو”فەرخییٛ” دەگانە هامسایما بیٛنیٛ و گرد رویٛو دوور یا نزیک، فەرخییٛ وینیٛ و ئاگاش جە وەزعەکیٛ بیٛ. وەلیٛم چا وەختەو کوٙچما ئامابیٛ مڵکەرە، نەدییٛبیٛش و خەریک بیٛ شیٛت بوٙ. جار جار دەردیٛ دڵیٛ لاو منەو کەریٛ و هەلسی گنیٛنیٛنە چەماش. ڕاسەکیٛش من چا عەمرەنە حەز بە کناچا کەریٛنیٛ، وەلیٛم پەیم سەمەرە بیٛ و نەزانیٛنیٛ وەشەویسی میاووٙ ئا یاگیٛ، یوٙی گراونوٙ.

کاک رەحیمم پاسشە پەنە ئامابیٛ کە هیچ چیٛویٛوی جە هیچ کەسی نەشاریٛو و بە ئاشکرا واچیٛ تا مەردەی منیشوو دیاروو فەرخییٛوە. من خاس زانیٛنیٛ کە فەرخییەیچ هەر ئانیٛنە و چند جاریٛ لاو منەو واتەبیٛش: “یا هینەو خاکیەنا یا رەحیمی” چوونکە فرەو جارا من بەینشانە بیٛنیٛ و قسەکیٛشا ئاریٛنیٛ و بەریٛنیٛ.

ئا هامنە بە بوٙنەو وەهاریٛوی وەشیەو کە بیٛش، توٙزیٛو زوو کوٙچما ئامابیٛ مڵکەرە. هامن پەی من فرە وەش نەبیٛ چوونکە جە فرەو رەفیٛقەکام بڕییٛنیٛ و نەوینیٛنیٛشا. حەز کەریٛنیٛ زووتەر پاییز بیٛوە و بلمیٛوە دەگا. چاگە؛ گرد ویٛرەگانیٛو سەروو بانوو مزگیەو چەنی رەفیٛقا گلیٛریٛ بیٛنمیٛوە و بە قسیٛ وەشیٛ تا دماو بانگوو مەغریبی مەنیٛنمیٛوە. ڕاو هانەو ژەنایچ لا مزگیەکەیەنە ویەریٛ و کناچڵیٛ هەم عەمریٛ ویٛما بە کونە و سەتڵە ئاوەکاشاوە ئاماو و لوای کەریٛنیٛ. جار جار بە سڵامیٛو و هەوالپەرسییٛوی سادە، دڵما پەڕ بیٛ جە شەوق و شادی.

دلیٛ مڵکیەنە؛ هەمیشە من ویٛم دزییٛنەی جە هەرمانکەردەی و ئاودارای. هەمیشە تاتەم و ئەدام سەروو من چەکل و پیکانیٛشا بیٛنیٛ. تاتەم واچیٛ: “ئی هەتیمە سەرەویٛرانە ئەو هیچکامیما مەشوٙ، هەر روٙ بوٙوە، کەس مەزانوٙ کوٙگە ملوٙ و چیٛش کەروٙ، تاڵیٛووو قژیٛ سوٙسەنلیٛ مەفاڕوەو دە کوڕیٛ چامنیٛ!”

ئەدایچم پی قسیٛ تاتەیمە ئیٛر گیٛریٛ و پیایانە جوابش دیٛوە و واچیٛ: “دەی کەریم چیٛشش کەردەن، جوانا و هەقو ویٛشا، چی وازش چەنە نماری، گەرەکتا بارە گزرییٛت پەی کیٛشوٙ؟! پی قسا ئەدایمە، هەتا ئەی فرەتەر فوو کرییٛنە چیروو باڵام و فرەتەر لویٛنیٛ پیلا و پەولارە.

یانەو ئیٛمە بە پیٛچەوانەو یانەکاتەری تاتەم فرە فەقیر و کەم قسە بیٛ، وەلیٛم ئەدام قسیٛ نەدیٛ وەروو کەسیەو و هازمەش فرە بیٛ و زاڵە بیٛ ملوو تاتەیمەرە. وەختیٛو چەنی تاتەیم سەروو مەسەلیٛویٛ گنیٛنیٛ جەڕ و باس و هوار و داد، وازش چەنە ناریٛ تا بەزنیٛش. ئیتر تاتەیچم تاقەتش نەمەنیٛ و قسیٛوەش بیٛ هەمیشە واخواش کەریٛوە و واچیٛ: “بخودا مینالیٛ یانەو ئیٛمەنە زوان بڕانا من ئیتر دەرەقەتو توٙ نمەو هەرچی کەری کەرە.”

ئا ساڵە کە ئاخرین هامنوو هەرزەکایم بیٛ هەرگیز ویرم مەشوٙوە. ئاخر من هەڵای هەرزەکاریم دەس پەنە نەکەردەبیٛ، بە پەلە ژەنیشا پەی ئاردا و بە حەسابوو ویٛشا کەرداشا پیا. بیٛ خەبەر چانەیە کە من هیٛشتای گەمە کەردەی چەنی زاروٙڵام پەنە وەش بیٛ.

هەر ئا هامنە؛ رویٛووی گەرم بیٛ و قاقی دابیٛشەرە. کاک رەحیمم چەنی شەبەقی بارە تەماتەکەش پیٛسەو روەکاتەری بەردەبیٛ پەی تەویٛڵیٛ. منیچ سەحبیٛ زوو تاتەیم بە سیخوٙرمیٛ هوٙرزنا بیٛنیٛ تا هەسارەکیٛ بەرە دەو و بنیەوش تەڵانەو تەماتەکەی، تاتەم واچیٛ: “تەماتە کە چنیاوە، مشیوٙ بە فیٛنکی سەحبی ئاویش داری ئیٛننا وشک بوٙ.”

ئاوەو تەماتەکەیم دارا و گیٛڵانەی پەی لاو گوٙگاکیٛ، وەختیٛو نزیکوو پەڕچینوو کەپرەکیٛ کەوتاوە، تاتەم و ئەدام دییٛم بە گەرمی لویٛبیٛنیٛنە دلیٛ یەکتری و خەریکیٛ قسە کەردەی بیٛنیٛ. تا ئیسە پاسە نەدیٛبیٛنیٛم. هەر ویٛمەو شکیٛوەم کەردە کە باسوو چیٛویٛوی تایبەتی کەرا. پاڵوو پەڕچینەکەیەنە نیشتارە و گوٙشم چوٙوە گرتیٛ.

– کەریم؛ مزانی ماویٛوا حەمە کەوتەن قوتە قوتە و ئیلا و ئەولا کەردەی. بخودا تەرسوو پیٛسە رەحیمی برایش پەننیٛوە باروٙ سەرەو ویٛشەرە و ئیٛمەیچ تووشیٛ خەفەتیٛوی کەروٙ. ماچوو با سەرەش قەبوڵنمیٛ یاگیٛوەرە و تا دیٛر نەبیەن ژەنیٛوەش پەی بارمیٛ.

– مینا باسوو چیشی کەری، حەمە خوٙ هەڵای گونجەنەکەو ویٛش مەتاووٙ بینوٙ. ئیسەیچ ئەگەر توٙ ویٛت دلیٛ تەشتیەنە سەرەش نەشوٙری، ئاوەزوو ئانەیشە نیا، ویٛش لاشەو ویٛش شوٙروٙ. ئیتر ژەنەو چیشی و چیٛوو چیشی. رواسە نەلیٛ وڵەرە، هەژگیٛوەیچ بیٛنیٛ قلینچقەشەرە. چی واز نماری کوڕەکەی. رەحیمیچ هیچ پەننیٛوەش نەداینە. ئەگەر دڵداری بوٙ، گرد کەسی کەردەنش. ئانە جافرە شەل قینەو قەدیمی ئینا دڵشەنە کناچەکیٛش مەدوٙ بە ئیٛمە. ئیتر ئی قسا ئانندە واخوا مەکەرەو لا منەنە مینا!.

– ئەی هەی کەریم توٙیچ ئیتر، خوٙ مەیاروو قسیٛوەت لاوە کەروو. خوٙ کفرم نەکەرد. گەرەکم بیٛ ئانەتە پەنە واچوو، من دڵم تەرسان بخودا هەرچی رەحیمی پاسە وینوو جەرگم سوٙچای سوٙچوٙ و مەیاروو قسیٛوەیچ کەروو. دوور گیانیش رەنگەو مەردەیش وەنە نیشتیٛنە. توٙ ویٛت خاس مزانیٛ ئا قەڵاخی سەرەو جافریە ئینە پەی یەریٛ ساڵا ملوٙ چیٛشش سەروو ئا کوڕەیەرە ئاردەن. نە ئینە هەن شوو کەروٙ یوٙتەری و بلوٙ وازش چەنە باروٙ، و نە ئینەیچە هەن زوٙر پەی تاتەیش باروٙ و کارەکەی بڕوٙوە. دەی تەرسوو حەمەلەیچ تووشوو وەزعیٛوە چامنیٛ بوٙ. بخودا چی زەمانەنە گرد چیٛو ئینا ڕاوە و کەس بە کەسی متمانیٛ مەکەروٙ. کەریم؛ با تا دیٛر نەبیەن، سەرەش کەرمیٛ وڵیٛوەرە و شەریکیٛوەش پەی پەیدا کەرمیٛ. ماچوو با ئا کناچیٛ مسەفایە “سوٙسەکانەنە” جە دەسوو ویٛما نەدەیمیٛ بخودا شەمعیٛ واڵیٛم ماچوٙ ئەجوٙ خەرمانەو گوڵانە.

– ئەریٛ مینا چیٛش ماچی، هوٙشوو ویٛت هەنی؟ پیٛسە ویٛت وات دەی ئانە وەزعەو رەحیمیەنە. جاریٛو خوٙ ئیٛمە دەسوو ئادیەو گیرما کەردەن، شەریکیٛ ئادی زاروٙڵیٛچشا یاویٛ پەنە. دماو ئانەیچە، حەمەلە هەڵای بوەو شوٙتی دەمشەو مەی مینا. دەی گوایا ئینە ئامیٛنی چارەسەرت ئیسەنەو؟ گوٙبەندە سەروو گوٙبەندیٛ! ئانە ئەقڵ و ئاوەرزا توٙ هەنت؟! سەرباقی گردو ئی کوسپایچە، ئا یانە کە توٙ باسشا کەری، ئینای چەودیمەنە و ئیٛمە تا ئیسە نەدییٛنیٛ. حەمەیچ کناچەکیٛش چەم پەنە نەکەوتیٛنە. دەی ئیتر شیٛتم مەکەرە واز جە کوڕەکەی بارە، هەر ئیسەو گەرەکتا سەرەش وەنە شیٛونی. خوٙ ویٛت ئانەیچە مزانی ئاما و لوای پەی ئەودیمی چی وەختەنە پیٛسە ئەوسای نەمەنەن و فرە سەختشا کەردەنەو.

– کەریم توٙ چی ئاندە چیٛو زل کەری، چی کەردت تەیارە! دەی ئەگەر کناچەکیٛ عالە بوٙ و نەجیب زادیٛ بوٙ، حەمەیچ جوانا و فرە زوو مەیرە چەنیش و ئیتر گوٙبەندەو چیشی و چیٛوو چیشی کەریم. شەمعیٛ واڵیٛم ماچوٙ: “من دانم گوششارە و پاسە دیارا تاموو دەمیشا وەشا و ڕازییٛنیٛ پی هەرمانیٛ.”

– مینا واچە من کارەکەم تەمامنان و ئیتر ئی پەرسە وەرگانیٛ چیٛشیٛنیٛ ئەو منشا کەری! بیە با پەنەت واچوو هەرچی کەری دمایی وەرپەرسش ویٛتەنی، ئیتر من دەرەقەتو توٙ نمەو مینا، جاری وەڵینیچ ئی باسیٛتە کەردیٛ، زانام ئینە کارو شەمعیٛ واڵیٛتا. شەمعیٛ واڵیٛت ئەگەر ژیرە بیای، شوو نەکەریٛ سوٙسەکانەیا، جاری چامنە هەن ساڵیٛو جاریٛویچ کەس و کارەکەیش چی دەگاینە مەوینوٙ.”

قسەکیٛ ئەدا و تاتەیم ئاندە دریٛژەشا کیٛشا، ئیتر من پاڵو پەڕچینەکەیەنە تاقەتم نەمەن. وەختیٛو ویٛم بەر وست و دیاشا، قسەکیٛشا بڕییٛ باریٛتەرەرە.

ماویٛوش پەو شی، پاسە بزانو ئەدام، تاتەم و رەحیمی برامش پی کاریە رازییٛ کەردیٛبیٛنی، بە بیٛ ئانەیە چیٛویٛو بە من واچوٙ. شکەم ئەو ئانەیە بەردیٛبیٛ ئەدام نەیاریٛ ریٛک قسەکیٛ لاو منەو کەروٙ، وەلیٛم پەی ئانەیە تاموو دەموو من کەروٙ و بزانوٙ جوابو من چیٛشا، جار جاریٛو تەشەریٛوە شانیٛ و قسیٛوە فڕە دیٛ پەیم و ئەگەر کاریٛو یا هەرەکەتیٛوەی وەشم کەردایا و بە دڵش بیایا، واچیٛ: “ئوٙوٙ کڕو ئەدالیٛش ئانا ژەنیم پەی دیاری کەردەن، بخودا بە دەسی ویٛم مارووش یانە پەیش!” جار جاریچ ئەگەر هەرمانیٛوەی زاروٙڵانیٛم کەردایا و بیٛزارەم کەردەی، واچیٛ: “دەی تەریق بوٙ ئیتر حەمەلە، کوچیٛو ژیر بە! توٙ دویٛ رویٛتەر نامبارکی ژەنی ماری یانە!”

ئەدام هەم بە قینی و هەم بە وەشە، دیٛ گوٙشمەرە ژەنیم پەی ماروٙ.

ڕاسەکیٛش من ویٛم جە لایوەو پی قسا حەز کەریٛنیٛ، وەلیٛم چەولایچەو هەڵای روەم چەنی ئەدایم نەکریایبیٛوە و نەتاویٛنیٛ چا بارەو جوابش دەووٙ.

رویٛو کاک رەحیمم تازە تەویٛڵیٛ ئامابیٛوە، سەعاتیٛوە دەسیەش پەی ئاردەبیٛنیٛ، ئەجیٛ گردو دنیایشا دانا، سەعاتەکیٛش کەردە دەسم و واتش: “حەمە هوٙشت بوٙ ئی سەعاتیٛ مشیوٙ شەو و رویٛو جاریٛو “قورمیش” کریوٙ، ئەگەر وەخت و ناوەخت قوٙرمیشەش کەری، زوو خرابیوٙ.” منیچ واتم سەرو چەما، هەر چا وەختەنە کەردەش دەسم، قورمیشەم کەردە و قوٙڵو کەواکەیم هوٙرداوە تا خاس دوورەو دیارە بوٙ و چەنی هەر جاریٛوی تەماشەش کەریٛنیٛ، نییٛنیٛش گوٙشایچمەو بزانوو کار کەروٙ یا نا.

زانام کاک رەحیمم قسیٛوەش پەنەنە، ئا سەعاتیٛچە پەیش ئاردەبیٛنیٛ بیٛ مەرام نەبیٛ. هەردویما سەروو توختانوو هەسارەکیٛوە نیشتیٛمیٛرە و روەش کەردانە و واتش: “حەمە قسیٛوەت لاوە کەروو با جاریٛو بەینوو ویٛمانە مەنوٙوە و کەس نەزانوٙ.”

– قسیٛ چیٛشی کاکە رەحیم؟

– ئاروٙ من جە تەویٛڵیٛوە لوانیٛ پەی سوٙسەکانیٛ و سەریٛوو یانەو مەتی شەمعیٛم دا. کناچە هامسیٛوەشا هەنە فەرە عەنتیکەنە، حەمە جە دەسوو ویٛت مەدەش با چەنی تاتەیم قسیٛ کەروو و هیجبیش کەرمیٛ پەیت، مەتی شەمعیٛم واچیٛ: “یانیٛوی ریٛک و پیٛکیٛنیٛ و ئادە متاووٙ قسیٛشا چەنی کەروٙ.”

هەرچند وەڵتەر چا بارەو قسیٛ کەوتیٛبیٛنیٛ گوشم، وەلیٛم پاسە دیار بیٛ ئادیٛ پی کاریە بڕیەینیٛ وەنە و تەنیا منەنا خەبەرم نیا. دەگا پەڕەنە و مەتیە کەڕەنە! کوچیٛو ویریٛم کەردیٛ و گەرەکم بیٛ قسیٛ کەروو، ناسش دەم کەرووٙ و دریٛژەش داوە پەنە و واتش:

– بیە حەمە؛ وەڵیٛ ئانەیەنە دەم کەریەو، مزانوو چیٛش ماچی. من ژەن ئاوەر نیەنا، تا فەرخیلیٛ شوو نەکەروٙ، ئی رەحیمە ژەنی نماروٙ، بخودا بوٙ بە ئەداو حەوت زاروٙڵایچ من هەر مدروو دیارشەو. توٙ ویٛت مەبینە بە منەو.

– کاکە رەحیم باسوو چیٛشی کەری! ئاخر خوٙ من هەڵای کناچەکیٛم نەدییٛنە، کەس و کارەکەیچش مەژناسوو و مەزانوو نامیٛش چیٛشەنە و دوختش چەنینا. توٙ ویٛت چند ساڵیٛن دڵداری کەری و فەرخیەیچ هامساتەنە و گرد رویٛو وینیش، مزانی چیٛشەنە، مزانی رەفتش چەنینا، هەر بە زاروٙڵەی تا ئیسە ئینایدیٛ پیٛوەرە و جە گردچیٛوو یەکتری ئاگاداریٛندیٛ و میاودیٛنە، ئیسە ماچی بە من کناچیٛویٛ بارە یانە، تا ئیسە نەدییٛنەم؟!.

– ئاخر دڵداریم کەرد پەوکەی وەزعەم وەشەنە! حەمە من نەواتەن کناچەکیٛ مەوینە، بەڵام من چا بارەو تەجرەبەم هەن و مزانوو، من کەوتەنانە چاڵیٛوە ڕاو وەر و دمایم وەنە بڕیەینە. حەز مەکەروو توٙیچ گنیەنە ئا وەزعیٛ کە منش کەوتەنانە. توٙ خەموو ئانەیتە نەبوٙ، من بەرووت پەی سوٙسەکانیٛ تا وەنەوشیٛ

حەمە وەیوە ماروٙ یانە!

جە بەشوو ئەوڵیەنە واتما: حەمە چەنی کاکە رەحیمیش گنا قسە کەردی و کاک رەحیمش باسوو کناچیٛویٛش پەی کەروٙ بە نامیٛ وەنوٙشیٛ کە تا ئیسە حەمەی نەدییٛنە. داوایچش وەنە کەروٙ حەمە کناچەکیٛ باروٙ و بوٙ بە ژەنیش، حەمەیچ جە جوابوو قسەکا کاک رەحیمیشەنە، واتش:

– یانی کاکە رەحیم، ئیسە توٙ ماچی دڵداری مەکەرە و هەڕەمە بنیشە مل و نەدیە و نەژناسیا کناچیٛوە بارە یانە؟! دەی ئانا جاریٛویچ چەنیت ئامانیٛ پەی سوٙسەکانیٛ و دووروٙ وەنوٙشەم دیە، ، ئیتر پا کوچەو دیەیە، گرد چیٛوم تەماما؟!

کاک رەحیمم تەمادار نەبیٛ من پاسە جوابش دەووٙ. ڕاسەکیٛچش ئانیٛ بیٛ، قسەکیٛ من فرە زلتەریٛ بیٛنیٛ جە عەمرەکەیم. ئینەیچە سەبەبەکەش رەفیٛقەکیٛم بیٛنیٛ کە هەمیشە چا قسە و باسا فرە پیٛوەرە کەریٛنمیٛ.

ملیٛوش لار نیا و خاس دیاوە قەد و باڵایمەرە، هوٙرسوٙ و گیٛڵاوە پەی لا کوٙگاکیٛ.

چا رووٙ کاک رەحیمیم باسوو وەنوٙشیٛش پەی کەردا، هەر ویٛموٙ وەنوٙشە کوٙتەنە سەرەم. دلیٛ خیاڵا ویٛمەنە وەنەوشیٛوەم پەروەرنا، بە بیٛ ئانەیە تا ئیسە ئی کناچیٛمە دییٛ بوٙ، چەمیٛش و روەش و قەد و باڵاش، وەروو چەماموٙ بیٛ. پیٛسە پەیکەر تاشیٛوی کە پەیکەرەکەی وەڵیٛنە دلیٛ خیاڵیشەنە وەش کەروٙ و ئیجا تاشوٙش، منیچ جە ویروو ویٛمنە وەنوٙشەم وەشە کەردە و تاشام.

هەرچی روەکیٛ زیاتەر لویٛنیٛ، ئیٛرق و مەراقم پەی دیەی وەنوٙشیٛ فرەتەر بیٛ. ویٛرەگانیٛو تەماتەکەما چنیوٙ، کاک رەحیمم ماچوٙ “سەوای پیٛوە ملمیٛ پەی تەویٛڵیٛ و چاگەیچوٙ ئەگەر کریا سەریٛوو سوٙسەکانیٛچ مدەیمیٛ.

ئا شەوە وەشییٛنە تا دیٛریٛو وەرمم نەکوٙت پوٙرە. چەنی شەبەقی هوٙرسیمیٛ و بارە تەماتەما یاونا میٛدانوو تەویٛڵیٛ و نان و چای سەحبیما بەرد پەی سوٙسەکانیٛ یانەو مەتییٛم.

مەتی شەمعیٛم ماویٛو بیٛ منش نەدیەبیٛنیٛ، هەر دووروٙ باوشیش کەردوٙ و ئاما پیٛوایموٙ. پیٛسە ئەدیٛیم قوربان و سەدەقەم بیٛ و شیٛعریٛ چنیٛ باڵامەرە: “قوربانش بو کوڕە شیکە عالەکەم، ئانا دەسە گوڵیٛوەم پەی ئیسەنوٙ بخودا ئا دەسە گوڵە هەر لاییٛقەو توٙنە!”

ئی قسا ئەژنەویٛنیٛ و گەز گەز باڵا کەریٛنیٛ، مەتی شەمعیٛم زانیٛ من تایبەت لوانا ئاگە تا وەنەوشیٛ وینوو. هەواڵوو شەرمینیٛ کناچیٛش پەرسام، جوابش داوە و واتش: “وەڵا حەمە گیان نینە چیٛگە. ئاروٙ سەحبیٛ چەنی ئەمینی شویش لویٛ پەی تەویٛڵیٛ و کوڕەکەشا لا منوٙ ئاستەن جیا.

شەرمینە کناچیٛ گوٙریٛ مەتی شەمعیٛم بیٛ و فرە بەینش چەنی من وەش بیٛ، فرە حەز کەریٛنیٛ وینووش. مەتی شەمعیٛم دماو نان و چایەکەی لوا بەر، قەدریٛوش پوٙ شی و ئاماوە و واتش:

“بخودا روٙڵە حەمە شانست نیا، وەنوٙشە جە هیزیوٙن لویٛنە یانەو مەتییٛش پەی بەڵخەی، رەنگا ویٛرەگا بیٛوە، پەلەتا چیٛشا ئیٛشەو چیگە بیٛدیٛ و سەوای ملدیٛ.

بە ئەژنیەی ئی قسیٛ تەمام دڵم گیریارە. کاک رەحیمم دیا پەیم و ملیٛوش لار نیا و واتش: “وەڵا مەتی گیان ئاما و لوای ئیدیم و ئەودیمی ئیسە فرە سەختا، مەکریوٙ بنیشمیٛ و مشیوٙ بلمیٛ.”

بە نائوٙمیٛدی خواحافیٛزیما جە مەتییٛم کەرد و گیٛڵایمیٛ روەو حدودی. هەرچی کەریٛنیٛ قاچیٛم نیٛنیٛم چەنی و هەنگامەم پەی هوٙرنەگیرییٛ. وەختیٛو کوٙتیٛمیٛ وەراوەروو سوٙسەکانیٛ، دووروٙ دەگاکیٛ ئەجیٛ مەنزەریٛوا و نەقاشیت کەردیٛنە. مڵکا دوٙر دیٛبیٛ و سەروو بانەکاش چەرمە کەریٛوە. هەر ویٛموٙ رەحمم لوابیٛ سەرو دەگاکیٛرە و زوو زوو دییٛنیٛوە ئوٙ دما. ئاخرش زوٙرم پەی ئاما و پەرسام کاک رەحیمم: “ئەری یانەو وەنوٙشیٛ کامەنە؟ کوٙتەن کوگەو دەگیٛیوە؟. کاک رەحیمم زاناش دڵم گیریانەرە و وەزعەم خاسە نیەنە، زەردە خویٛوش کەرد و واتش:

ئەهااااااا ئانەیچە دڵداری! توٙ هەڵای وەنوٙشڵیٛت نەدییٛنە ئوٙگارەنی، ئیسە من فەرخیە ٢٥ ساڵیٛن هامسامەنە! مەنعەو منیچ کەرینی. چووزانوو یانەو تاتەو وەنوٙشیٛ چکوٙن، تەنیا ئانەیە مزانوو، هامساو یانەو مەتییٛمەنە. من یانەو ئادیشانە وەنوٙشەم دییٛنە”

مەزانوو چی کاک رەحیمم هەر ویٛشوٙ تووڕە دیار بیٛ، بە نەزەرەم داخەو فەرخیلیٛ گەرەکش بیٛ بە من مجوٙ!!

وەخت بە بیٛ وچان لوای لویٛ، کوچما ئاماوە دەگا، ئیسە ئیتر رەفیٛقەکیٛچم ئاندە سوکنایی بە دلیٛم نەدیٛنیٛ. رویٛو مەتی شەمعیٛم ئاماوە پیدیمەرە. پاسە دیار بیٛ گرد بەڵیٛنیٛوەش لا یانەو تاتەو وەنوٙشیٛوە هوٙرگرتەبیٛ. تاتەم و کاکە رەحیمم، بە بوٙنەو وەزعەو حدودیوٙ، قەرارشا پاسە نیارە، هەم هیجبی کەردەی و هەمیچ مارەبڕیەیش کەرواە یوٙ.

رویٛوی وەشوو پاییزی بیٛ. تاتەم و ئەدام و ماموٙم، چەنی کاک رەحیمیم و واڵە گوٙرەکیٛم و شوەکەش، گردیما جمایمیٛرە روەو دەرەو سوٙسەکانیٛ. تاتەم ئیجازەش جە پاسگای هوٙر گرتە بیٛ و بیٛ خەمیٛ بیٛنمیٛ.

ئا روە وەڵیٛ ئانەیەنە جممیٛرە و گنمیٛ ڕا، قوتوەو سەر و ریش تاشاکەو کاک رەحیمیم ئاردە و پەی ئەوەڵ جاری تیٛخم دا ئوٙ لاجانگەکام و قەراخو سمیٛڵام تاشام.

کەوا و پانتوٙڵیٛوی تازە کە ماویٛو بیٛ ورازیابیٛ، کەردمەنە و عەترم دا ئوٙ ویم و ئەجیٛ پاکەتەنە بەرت ئاردەنا. وەختیٛو کوٙتیٛمیٛ ڕا، ئەدام تەماشیٛوش کەردا و واتش:

“ئوٙوٙوٙ روٙڵە دوٙرتەنە گیٛڵو. {ژەنیش پەی ماروو جە دوور وەڵاتان،، کەروش قوربانەت روٙح و دڵ و گیان،، ژەنیٛوە پیٛسەو ولەو دلیٛ پەڕچینی،، جە خودایم گەرەکا بەڵا نەوینی}” ئادام تەبعەی شاعیٛریەش بیٛ و هەمیشە لاونیٛموٙ و شیٛعریٛ چنیٛ باڵامەرە.

بە وەشی و شەوق و زوٙقی فروٙ، یاوایمیٛ دەرەو سوٙسەکانیٛ، دەگا چا پاییزە وەشەنە ئەجیٛ توٙڕیٛوە زەرد و سوورەت دیٛنە ملەرە، وەختیٛو دلیٛ تەڵانەو بەیەکانە رەدیٛ بیٛنمیٛ، عەترو بوەکیٛشا نیشیٛنە لوتەما و تا سەد گەزیٛ وارتەروو تەڵانکاوە هەر لوتەمانە مەنیٛوە.

کەیوٙ یاوایمیٛ دلیٛ دەگیٛ، ماموٙم یانەو وەنوٙشیٛش پەنە نیشانە دانیٛ، یانیٛوی دوە نهوٙم بیٛ و چڵیٛو تفی وەروو بەرەکەیشنە بیٛ.

پەی نانوو نیمەروٙی لوایمیٛ یانەو مەتی شەمعیٛم کە هامساو یانەو وەنەوشیٛ بیٛنیٛ. قەرار پاسە دریا، مارەبڕیەکەیچ هەر یانەو مەتییٛم بوٙ.

مەتیەم؛ نان و چاشتیٛوی وەشش وەش کەردەبیٛ. چا وەختەنە میٛمانەکیٛ ئامیٛ و ماموٙسا ئاما پەی مارەبڕیەکەی، من و شەرمینەی مەتیەزیٛم خەریکیٛ هەرمان کەردەی بیٛنمیٛ. ویٛم فش کەردەبیٛوە و حەز کەریٛنیٛ ویٛم برمانوو کە زەما زەڕینەکە منەنا و دڵم فرە وەشا. شەرمینەو مەتییٛم دییٛم پوٙرە و خویٛ، زانیٛنیٛ قسیٛوەش پەنەنە و گەرەکشا چەنیم کەروٙ.

فرە حەز کەریٛنیٛ ویٛم و ویٛش بە تەنیا کوچیٛو پیٛوەرە قسیٛ کەرمیٛ، چوونکە بڕیٛو پەرسیٛم بیٛنیٛ مەشییٛ کەردیٛم چەنە. وەختیٛو پەرسام: ئەریٛ وەنوٙشە چی هەڵای نامیٛنە؟ کوٙچیٛو خوا و لا گوشیمنە واتش:

“قەدرم بزانە، من بیٛنیٛ گرد چیٛوم پەی ریٛک وسی. ئیٛران و ئیٛراق کناچیٛ چامنیٛش نیەنە چەنە! بەڵام حەمە گیان با چیٛویٛوت پەنە واچوو: هەرچند مزانوو ویٛچت زاروٙڵەنی وهەڵای نەبیەنی بە پیا، مشیوٙ فرە هوٙشت لا وەنوٙشڵیٛوە بوٙ، زاروٙڵیٛنە و هەڵای جە ئاوەدانی شەرم کروٙ ، خوٙ من واتم بە ئەدیٛم، با سەر و ساڵیٛوتەر مدرمیٛ دیاروٙ، ئەدام ماچؤ:

{روٙڵە کناچەکیٛ زەریفەنە و عالەنە بخودا ئەگەر ئیٛمە نەجممیٛوە، خەڵک مڕفانوٙش، تا ئیسە هیچی هیچ نەبیە، دە نەفەرا کیاسەنشا هیجبیش}

پی قسیٛ شەرمینیٛ توٙزیٛو چڵاکیانیٛرە و ویریٛم کەردیٛ و چەنی ویٛم واتم: دەی خاسا مشیوٙ سنح و ساڵش چن بوٙ؟ ئەی مەبوٙ وەختوو شویش بوٙ؟! هەر ویموٙ بە قسەکیٛ شەرمینیٛ کوٙتانیٛنە دلیٛ خیاڵا. شەرمینە چاوەختەنە خەریکەو هەرمانا بیٛ و فرە فرسەتوو قساش نەبیٛ. وەختیٛو سینی برنجەکەیش دەسوٙ بیٛ، چەمیٛوش گرتانیٛرە وەنە و دلیٛ وەرهەیوانەکەیەنە دیا پەی بەری و واتش:

“ئانا چەنی ئەدیٛش ئامیٛ! ئەها ئەجوٙ کاوەتریەنە شوٙنەو ئەدیٛشوٙ لەنجە کەروٙ”

وەختیٛو پلەکانەکارە ئامیٛ سەر، حەز کەریٛنیٛ گردوو سەرەیم بوٙ بە چەمیٛ و تەماشەش کەروو. دوە هەنگامیٛو شوٙنەو ئەدیٛشوٙ بیٛ، گجییٛوی سادەی سوٙزی کاڵش پوٙرە بیٛ، سەرپوٙشیٛوی خاکی پوڵەکەدارش سەروٙ بیٛ، بە چەتفیٛوی سیاو کە گوڵیٛ قەراخەکاش زەردیٛ بیٛنیٛ، سەروو شاناش شارابیٛشوٙ. پاسە دیار بیٛ چەتفەکە یا زل ورازیا بیٛ یا هینوو ویٛش نەبیٛ.

وەڵیٛ ئادیٛنە ئەداش پاسە ئاما روەوموٙ، ئەجیٛ ساڵهای ساڵا مژناسوٙم، هەر ئی گەرم و گوڕی ئەدیٛشە، کەردش پانەیە تا ئادیٛچە بە بزیٛوو سەروو لچاش میٛمانم کەروٙ.

سڵامیٛوش کەرد و سەرەش وسەرە و چەنی ئەدیٛش لویٛ دلیٛ ئا هوٙدەیە ژەنەکیٛش چەنە ىینیٛ.

ئاندە پەشوٙکیا بیٛنیٛ چا فرسەتە کوٙڵەنە نەکریا سیٛر تەماشەو روخساریش کەروو، پیٛسە عەکسیٛوی کوٙتە وەروو چەمام و نەمەنە.

نانما وارد و سفرەکە جەم کریاوە، تاویٛو شوٙنەو نان واردەکەریەرە، ماموٙسا هوٙرسوٙ و چفیٛوش کەرد گوٙشیٛ کاک مسەفای هەسوورەیمەرە.

پاسە دیار بیٛ گەرەکش بیٛ وەکاڵەت جە وەنوٙشیٛ هوٙر گیٛروٙ. هەردویٛ پیٛوە زییٛرە بەر پەی دلیٛ وەرهەیوانەکەی، چەمم چوٙوە بیٛ وەنوٙشەشا چەنی ئەدیٛش چڕییٛ بەر. منیچ پاڵو بەرەو هوٙدەکەیەنە مدرابیٛنیٛرە. فرسەتیٛوتەرم پەی ئاما وەروٙ، تا جاریٛوتەر پڕ بە دڵ تەماشەش کەرووٙ. هەتا فرەتەر نزیکوٙ تەماشەش کەریٛنیٛ، فرەتەر نیشیٛنە دڵم. وەختیٛو قسیٛ چەنی ماموٙسای کەریٛ شەرموو دلیٛ چەماش وینیٛنیٛ.

هەرچن سەرەش وسەبیٛرە و تەماشەو من نەکەریٛ، وەلیٛم خاس زانیٛ کە من چەمیٛم ئینیٛ سەرشوٙ و تەماشەش کەروو. کەیوٙ ماموٙسا قسەکیٛش تەمامییٛ، چەنی ئەدیٛش لویٛوە دلیٛ. چاوەختەنە، لیٛوش کەردوٙ وەنەم، ئاندە زوو سەرەش هوٙرگیٛڵناوە، نەزانام ئی جاریچە بزەکەش کەردوٙ یا نا.

دەسم نیانە دلیٛ دەسا کاکە مسەفای تازە هەسوورەیم و ماموٙسا ئایەتەو مارەبڕیەکەیش وانا و وەنوٙشە بیە بە ژەنیم بە بیٛ ئانەیە پەڕوو دڵوو ویٛم تەماشەش کەروو.

ئیجازەکەما تەنیا پەی ئا روەیە بیٛ و گردیما گیٛڵایمیٛ و ئامایمیٛ پیدیمەرە. چا رووٙ وەنوٙشەم مارە بڕیە، فرە ویٛم گەورەتەرجە عەمرو ویٛم زانیٛنیٛ. فرە گەمیٛ زارؤڵانیٛ بیٛنیٛ کە وەڵتەر چەنی رەفیقەکام کەردیٛبیٛنیٛم ئیسە گردم تەرکیٛ کەردیٛبیٛنیٛ.

دوٙروو دویٛ حەفتیٛ لوا، تاتەم فرە پەلەش بیٛ زەماوندەکیٛ هەرچی زووتەر کریوٙ. وەزعەو حدوودی خاسە نەبیٛ. روەکیٛ فرە دریٛژیٛ بییٛبیٛنیٛ و وەخت بە سەختی وەنەم ویەریٛ. قەرارم دا چەنی ویٛم، وەڵیٛ ئانەیەنە روٙ زەماوندەکیٛم بیٛ وەروٙ، هەر مشیوٙ وەنوٙشیٛ جاریٛوتەر وینوو و نزیکوٙ قسیٛش چەنی کەروو.

سەحبانیٛو زوو چەنی ئەدیٛیم هوٙرسا، حەز نەکەریٛنیٛ بە کەسی واچوو ملای ملوو پوٙدیمەرە، وەلیٛم هەر مەشییٛ ئەدیٛیم زانیٛ.

وەختیٛو واتەم پەنە ملای ملو پوٙدیمەرە، پەشوٙکیا و بە دەنگیٛوی گیریاوە واتش: “روٙڵە رجات وەنە کەروو ویٛت تەنیا مەلە، وەزعەکیٛ خرابەنە، مدرە تا وەختیٛو کاک رەحیمت بلوٙ ئا وەختە توٙیچ چەنیش لوە”

هەرچند گەرەکم نەبیٛ قسەکیٛ ئەدیٛیم ماڕوو، وەلیٛم قەراریٛو بیٛ و دابیٛم.

ڕاو حدوودیم گرتەنە وەر و یاگیٛوەنە کە کەمتەر شکەش وەنە لویٛ، لوانیٛ پوٙدیمەرە و یاوانیٛ سوٙسەکانە. یەکڕاس لوانیٛ پەی یانەو هەسوورەیم. یانەکەم ویرەنە بیٛ، چوون ڕوٙ مارەبڕیەیەکەی ماموٙیم نیشانە دابیٛنیٛ و زانیٛنیٛ چکوٙوەن.

دوٙروو ویس گەزیٛویم مەنەبیٛ بیاوو وەروو بەرەکەیشا، دیٛدە یاسیٛ هەسروەم دیەم دلیٛ وەرهەیوانەکەیشانە خەریکەو هەڵیز ژەنەی بیٛ. سەرسەحەب بیٛ و نانووچای سەحبی تازە وریابیٛ، وەرەتاویٛوی وەشی پاییزی شوٙڵەش دابیٛرە سەرو دەگیٛرە و وەختیٛو دلیٛ گەڵا زەرد و سوورەکانە رەد بیٛ، دڵی ئەڕفانیٛ.

دەگا ئاوەدانیش پوٙوە دیارە بیٛ و زاروٙڵیٛ وەروو بەرانە و دلیٛ کوجیەکانە گەمە کەریٛنیٛ و قلەو خوەیشا ئەژنەوییٛ. هەرچند چا وەختەنە فرە پەشوٙکیا بیٛنیٛ و تەنگەتاوی گرتەبیٛنیٛرە، بەڵام وەختیٛو دەنگو خوەو زاروٙڵەکا ئەژنەویٛنیٛ، هەس بە وەشی کەریٛنیٛ، چون ویٛم ئا دەورانمە تازە ویرابیٛرە.

کوچەکوچەی نزیکوو تفەکیٛ وەروو بەرەی کوٙتاوە. گەڵاو تفەکیٛ جە گردوو دارەکاتەری زەردتەرە بیٛ و نیمەش ریٛزابیٛ وەروو بەرەی و بەشیٛویچش وای ئاردەبیٛرە دلیٛ کوجیەکیٛ.

کەڵەکیٛوەی تەوەنینەی گولانیٛ کوجیەکیٛش جە یانەکا جیا کەردیٛبیٛوە. چا وەختەنە یاوانیٛ لا کەڵەکەکیٛ، دویٛ کناچڵیٛم دییٛ بنەو تفەکیٛنە مدریٛبیٛنیٛرە و قسیٛ کەریٛنیٛ.

هەردویٛ پەشتیشا ئوٙ منوٙ بیٛ و سنح و ساڵیچشا پیٛسە یوٙی دیار بیٛ. هەر جە پەشتیوٙ وەنوٙشەم ئەژناساوە. باڵاش توٙزیٛو چەویٛ بەرزتەر بیٛ و سەرپوٙشیٛوی ناسکی رەنگ بووڵین سەرەشوٙ بیٛ. گجییٛوی سورەتیش پوٙرە بیٛ و فەقیانەکیٛش پەشتەو ملیشوٙ لکەش دیٛیبیٛنیٛ.

چا وەختەنە، کوچیٛو ژڵیٛویا و لاش کەردوٙ روەو من، بە ژڵیٛوەکەش ساقوو تفەکیٛ کوٙتەنە بەینما، هەر ئانە بی پانەیە ئادە منش نەدیا، بەڵام من پەی ساتیٛوی فرە کوڵی رەوە ئادیٛم دیە.

دەنگوو دیٛدە یاسیٛ هەسرویٛم ئاما واتش:

“وەنوٙش روٙڵە؛ ئا سەتڵەو ئاویٛمە پەی بارە سەر” هەڵای قسەکیٛش چەنی وەنوٙشیٛ تەمامیٛ نەکەردیٛبیٛنیٛ، چەمیٛش لویٛینە دلیٛ چەما من. کوچیٛو مدرا و سەرەش سڕ مەن. بە دەنگیٛوی بەرز و رویٛوەی وەشوٙ واتش:

“حەمە گیان ئینە چکوٙوە روٙڵە کەی ئامانی؟ ئا بوٙ سەر قوٙربانەت بوو.”

چەنی قسەکیٛش پلەکانەکارە بە ڕەمای ئامارە وار و دەسش کەرد ملم. هەر چا وەختەنە دەسما کەرد سڵام و ئەحواڵ پەرسی، وەنوٙشە دیام پوٙرە و ماتش کەرد. ویرم نیا سڵامش کەردا یا نا، بەڵام دیار بیٛ فرە شەرمم چەنە کەریٛ، پەیم سەمەرە بیٛ ئاخر عەمروو من و وەنوٙشیٛ ئاندە بەینش نەبیٛ، ئانەمە چند جاریٛ لا شەرمینیٛ مەتیەزیٛموٙ ئەژنەویەبیٛ “وەنوٙشە فرە زاروٙڵیٛنە و ئاگات چەنەش بوٙ.”

کەس بە من نەواچیٛ زاروٙڵەنی، گاهەز بوٙنەو ئانەیوٙ بیٛ کە سەر و مەقولم ئوٙ پیای شیٛ، لا ڕەفیٛقەکایچموٙ فرە چیٛویٛ فیٛر بیەبیٛنیٛ و قسەکیٛم جە عەمریم زلتەریٛ بیٛنیٛ.

هەر چوارما جە پلەکانەکارە لوایمیٛ سەر. هەسەروەم وەڵیٛمانە بیٛ، وەنوٙشەو و رەفیٛقەکیٛش دماو منوٙ بیٛنیٛ، هوٙڵم دا جە دلیٛ پلەکانەکارە قسیٛوەش چەنی کەروو، لام کەردوٙ دیانیٛش پوٙرە، بە هیچ جوٙریٛو سەرەش بەرز نەکەریٛوە تا میاچەماش وینوو. دڵم پەی ویٛم مەن، ئینە لا ویٛشوٙ مارە بڕییٛبیٛ و بە حەساب ژەنیم بیٛ. پاسە بزانوو هەڵای نەزانیٛ مارە بڕیەی چیٛشا.

گوٙشم نەدا پەنە و لوایمیٛ سەر. هەسروەم هەڵیزەکیٛش ژەنیٛبیٛ و کەرەکیٛش دلیٛ جاموٙڵیٛوەنە نییٛبیٛرە. زاناش نان و چای سەحبیم نەواردەن. چاییٛوش کەرد و کەرەکیٛ و نان و ماسیٛوش نیارە وەروو دەمیم. فرە ئاورام بیٛ، چاوەختەنە نان و چایەکەی وەریٛنیٛ، هەسروەم سەروو یوٙی قسیٛ کەریٛ و پەرسیٛ کەس و کاری و ئیدیم و ئوٙدیمیم چەنە کەریٛ، منیچ مەجبوور بیٛنیٛ جوابش دەووٙ.

چیٛویٛو کە فرە پەیم تازە بیٛ، وەنوٙشە وەختیٛو من قسیٛ کەریٛنیٛ دییٛم پوٙرە، وەلیٛم وەختیٛو من دییٛنیٛش پوٙرە ئادە سەرە وزیٛرە، فرە چانەیە توٙڕە بیٛنیٛ.

جە گەرمەو ئی قسانە بیٛنمیٛ، تەقەو دەربازەکەو واری ئاما، کاک مسەفای هەسوورەم بیٛ چەنی کوڕە گوٙرەکەیشا بە چنگڵیٛو بەییٛ زەردیٛوە ئامیٛ سەر. بە ئامایشا، حەزم نەکەرد و پڕ بە دڵ پەنەم ناوەش بیٛ، زانیٛنیٛ ئا روە ئیتر هیچ فرسەتیٛوتەرم گیر نمیٛ تا چەنی وەنوٙشیٛ قسیٛ کەروو.

فرە بە گەرمی ئامیٛ دەمموٙ و ئی لاو ئوٙلاشا ماچ کەردا. هەر ئادیٛ ئامیٛ سەر وەنوٙشە و رەفیٛقەکیٛش ئامیٛرە واروو جآگە نەمەنیٛ.

قسیٛ دەسشا پەنە کەرد. ئا پەرس و جوابە کە هەسرویٛم کەردەبیٛنیٛش وەنە، دیسان مەشییٛ پەی هەسوورەیچم گیٛڵنیٛنیٛ.

قسیٛ کاک مسەفای هەسوورەیم پەی من فرە بیٛ یاگیٛ بیٛنیٛ. قسەکیٛش هیچ پیٛوەنیٛوشا بە ژیوای من و وەنوٙشیٛوە نەبیٛنیٛ. باسوو سیاسەتی کەریٛ و من هیچم حاڵی نەبیٛ. هەر ویٛشوٙ دژمانی دیٛ شاو ئیٛرانی و باسوو شوٙرەوی و ئەمریکای کەریٛ. دماو نیم سەعاتیٛوی بیٛزار بیا و بەهانیٛوەم گرتە و واتم ملوو پەی یانەو مەتییٛم و دمایی مەووٙ.

زیانیٛرە بەر، زانیٛنیٛ ئا روە ئیتر وەنوٙشیٛ مەتاوو وینووٙ، حەز کەریٛنیٛ شەرمینەو مەتییٛم وینوو و کوچیٛو دڵم هاڵی کەروو. پەی شانسوو من ئا روە شەرمینەیچ نەبیٛ چا. نیم سەعاتیٛو لا مەتی شەمعیٛموٙ نیشتارە و ئامانیٛ پیدیمەرە.

ڕانە هیچ دڵم وەش نەبیٛ، من بە چ دڵ و باریٛووٙ لوابیٛنیٛ، بەڵام پاسە ناما وەروٙ کە چەمەڕاییش کەریٛنیٛ. سەرەڕاو گردوو ئا چیٛوا کە روەشا دا، وەنوٙشە لویٛبیٛنە دلیٛ قووڵایی دڵیم و گردو خیاڵەکامش گرتەبیٛرە و بە هیچیتەری بیٛجگەم ئادیٛ ویر نەکەریٛنیٛوە.

روٙ زەماوندیٛ ئاما وەروٙ. ئا روە چەنی روەکاتەری فەرقش بیٛ پەیم، دڵم پیٛسەو دڵو مریچڵیٛ دیٛ وەنە، ویٛچم نەزانیٛنیٛ چی! فرەتەر دڵەورکیٛ ئانەیمە بیٛ، کەسیٛوە کە قەرارا بوٙ بە هامسەرە و هامڕاو گردو ژیوایم، چی مشیوٙ ئاندە چەنەم شەرم کەروٙ و تەنانەت گەرەکش نەبوٙ وینوٙم و تەماشەم کەروٙ.

بانگو عەسریشا دا، وەیوەشا جە کەلو چناری ئاردە پیدیمەرە. بەینو کەلو چناری تا دلیٛ دەگیٛ نیم سەعاتیٛو زیاتەر نەبیٛ. رەفیٛقەکیٛم و جوانەکیٛ بە وەیوەی باڵابەرز لویٛ پیٛوای وەیویٛوە. وەروو بەرەو یانەکەیما پاناییٛو بیٛ، خەڵک بە ژەن و پیاوە هوٙرپڕیٛنیٛ. ئەدام و واڵەکیٛم جە گرد کەسی زیاتەر دلیٛ زەماوندەکیٛنە دیاریٛ بیٛنیٛ و ئارەقیٛوی فرەشا کەردەبیٛ. تاتەم چەنی جەمیٛو جە رەفیٛقەکاش سەروو بانوو ویٛماوە نیشتیٛبیٛنیٛرە و پیٛوەرە خویٛنیٛ و قسیٛ کەریٛنیٛ. سوٙسەنە واڵە گولانەکیٛم گجییٛوی سوور کە ویٛم پەی ئەسیٛ بیٛ کەردەبیٛشەنە و بە زەوق و شوٙقیٛوی کناچڵانوٙ لویٛ و ئەی و زوو زوو نزیکەم گنیٛوە و پەرسیٛ: “کاک حەمە کەی وەیوە میاووٙ؟”

وەختیٛو وەیوە چەنی هامڕاکاش نزیکیٛ کوٙتیٛوە، کاک رەحیمم لامەنە بیٛ، هەردویٛما پیٛوە لوایمیٛ پیٛوایشاوە. کاک رەحیمم وەڵتەر گرد چیٛوش جە بارەو ئیٛشەوی پەنە واتەبیٛنیٛ کە مشیوٙ چیٛش کەرو. بیٛ خەبەر چانەیە کە وەیوە کیٛنە و چەنینەنە!

وەیوەشا سەروو هەسەرەکیٛوە وەزنارە. کوٙپانەو هەسەرەکیٛ موٙجیٛوەی سوورەشا دیٛبیٛ ملەرە، وەختیٛو وەزناشارە قاچیٛش سڕیٛ بییٛبیٛنیٛ و نەتاویٛ هەنگامە هوٙر گیٛروٙ.

وەیوە؛ فرە گولانیٛ ئاما وەروو چەمام، تەنیا سەرەش جە بیبنەکەیم بەرزتەر بیٛ. چیروو توٙڕەکیٛنە خاس روەش نەوینیٛنیٛ، دەسم گرتە و ئامایمیٛ روەو یانەی. ئاندە پەشوٙکیا بیٛنیٛ کەسیتەری دوٙروو ویٛمەنە نەوینیٛنیٛ. دماو چند هەنگاما توٙزیٛو ئامانیٛ سەروو ویٛم.

لام کەردوٙ مدیەو ژەنیٛوە چوٙلاشوٙ ئوٙ دەسەکەش گرتیٛنە. ژەنەو چیشی وەختیٛو تەماشەم کەردە تەمام تەرسانیٛ! باڵاش کوڵ و پان بیٛ، مەمیٛش ئەجیٛ دویٛ سەرنگیٛنیٛ و سەروو سینەیشوٙ ئاڵوٙچییٛبیٛنیٛرە، فیٛسیٛوە سەرەشوٙ بیٛ، پڕچکەکەش تا سەروو تەویٛڵیٛش وەسەبیٛرە وار. گجییٛوی قایمی کەوەش پوٙرە بیٛ و سوٙخمیٛوی مەخمەڵی سیاوش کەردەبیٛ سەرەنە. ئارەقیٛوی فرەش کەردەبیٛ، بوٙنەو دریٛژی ڕاکیٛوە، “کڵو” چەماش سەروو روومەتیشوٙ ئامابیٛرە وار و دویٛ خەتیٛ سیاویٛش چیروو چەماشەنە وەشیٛ کەردیٛبیٛنیٛ. فرە توڕیٛ دیارە بیٛ و باڵوو وەیویٛش مەحکەم گرتەبیٛ، پاسە ویٛش نیشانە دیٛ، کە کەس بە بیٛ ئیجازەو ئادیٛ هەقو تەماشا کەردەی وەیویٛش نیا.

مەتی شەمعیٛم و چند ژەنیٛتەریٛچ چەنی وەیویٛ ئامیٛبیٛنیٛ. شەرمینە وەڵیٛ گردیەنە بیٛ و هەر دووروٙ بە خوە ئاما پیٛوایموٙ و دەسش کەرد ملم. گردو دڵوەشیم شەرمینە بیٛ چونکە زانیٛنیٛ دلیٛ ئا جەمەو ژەنانە کە چەنی وەیویٛ ئامیٛبیٛنیٛ، ئادە جە گردی بە وەنوٙشیٛ نزیکتەرە بیٛ. یەواشیٛووٙ لا گوٙشیمەنە واتش:

حەمە گیان خیاڵت رەحت بوٙ من گرد چیٛوم چەنی وەنوٙشیٛ جە بارەو توٙوە باس کەردەن، هەرچن زاروٙڵیٛنە وەلیٛم ژیرە و ئاقڵەنە، مزانوٙ چیٛش کەروٙ و چیٛش نەکەروٙ.

وەروو دەربازەکەیەنە توٙڕەکیٛ سەروو سەرەو وەیویٛم لام دا. دەم و لوتیٛوی وەشڵانە و رویٛوە خرتەش پوٙوە بیٛ. دویٛ جاریٛ وەڵتەر دییٛبیٛم، وەلیٛم ئیسە فرە زەریفتەر ئاما وەروو چەمام. بە هیچ جوٙریٛو سەرەش هوٙرنەبڕنیٛ تا دلیٛ چەماش وینوو، ئاندە گرەویٛبیٛ برژانگیٛش چەسپییٛبیٛنیٛ یەکتریەرە. دلیٛ جلەکاشەنە شارییٛبیٛوە و جلە وەیویەکیٛش فرە زلتەر جە لاشەیش بیٛنیٛ. فرە مەزڵوم دیارە بیٛ، وەختیٛو تەماشەم کەردە، دڵم سوٙت پەیش و بەزەییم ئاماوە پوٙرەشەرە. مەزانوو چی ئاندە گرەویٛ بیٛ. هیچ حەز نەکەریٛنیٛ وەشەویسیەکەم بوٙ بە بەزەیی چەنیش.

دڵم نوٙعیٛوش پەنە ئامابیٛ. وەختیٛو تەماشەو دەساش کەریٛنیٛ، پەنجە باریکەکیٛش تەنیا تاویٛنیٛ “وەیوڵیٛوە” هوٙرگیٛرا و ئیتر هیچیتەر.

دەربازەکەنە تا لوایمیٛ سەر، هوٙڵم دا قسیٛش چەنی کەرو، وەلیٛم تەنیا یەک جاریچ نەدیاوە لا تا بزانوٙ باڵش کیٛ گرتەن. ئا ژەنە زەڕەتاڵیٛ کە ئوٙ باڵەکەش گرتیٛبیٛ، زانام کە ئینە پاوەیوەشەنە. بە هەر جوٙریٛو بی، پلەکانیٛ یانەکارە لوامیٛ سەر. یانەکیٛ دویٛ هوٙدیٛ و هەیوانیٛوە بیٛنیٛ و هوٙدیٛوی گولانەیٛچ سەروٙ بیٛ، کە کاک رەحیمم چەنەش وسیٛ. یوٙ چا هوٙدا حازرشا کەردەبیٛ پەی وەیوە و زەمای.

وەرهەیوانەکەنە نیشتیٛمیٛرە. رەسم ئانە بیٛ، وەیوە و زەما ئەشییٛ پیٛوەرە نانوو زەماوندیٛشا واردیٛ. سفریٛو چەولاوە یاویابیٛرە و ئا جەمیٛ کە چەنی وەیویٛ تازە یاوایبیٛنیٛ وەروٙ، دەسشا کەرد نان واردەی.

ئەدام دلیٛ نانەشانیٛوەنە دوٙرییٛو برنج و گوٙشتاویٛوەش پەی ئاردیٛمیٛ. چەمیٛم سەروو وەیویٛوە نەترازییٛنیٛ، پیٛسە وارانی هەڵسی مجیٛرە. پاوەیوەکیٛش جار جاریٛو چیٛویٛو چفنیٛ گوٙششەرە. بە چەمیٛ تەڕیٛوە سەرەش بەرز کەردوٙ و دیا پەی پاوەیوەکیٛ و واتش: “هیچ مەتاوو بوەروو وازم چەنە بارە.”

وەختیٛو دەمش کەردوٙ و قسیٛش کەردیٛ، دڵم خەریک بیٛ بەر بیٛ، چون فرە بە بەسزوانی جوابش داوە. سەروو نانەکەیوٙ هوٙرساوە، ئەدام زاناش وەزعەم تیٛکە شییٛنە، ئاما لاموٙ و فرە بە یەواشی واتش:

“روٙڵە حەمە گیان خەفەت مەوەرە ئانە غەریبی کەروٙ، کناچەیی کەروٙ، هیچ نیا گردیما پاسنیٛ بییٛنمیٛ، لوە لاش و کوچیٛو دوٙنەش ئیسە خاسە بوٙ.”

ئەدام بە بیٛ ئانەیە ئاگاش جە دڵوو من بوٙ، سەروو بەرنامەو ویٛش لویٛ و وەشحاڵە بیٛ کە وەیویٛوە تازیٛش ئاردیٛنە یانە.

نان وریا بە بیٛ ئانەیە وەیوە تەنیا تکیٛو ئاویچ کەروٙ دەم. وەختیٛو سفرەکەشا لا بەرد، پاوەیوەکیٛ نەما دەسش و بەردەش پەی دلیٛ هوٙدەکەی کە وەڵتەر حازر کریابیٛ.

من ویٛم پەی گرد چیٛوی حازر کەردەبیٛ. نەزانیٛنیٛ چیٛش روە مدوٙ، هەرچن کاکە رەحیمیم وەڵتەر گرد چیٛوش پەنە واتەبیٛنیٛ، وەلیٛم هەر ویموٙ دڵەورکیٛم بیٛ.

کاک رەحیمم وەرهەیوانەکەنە ئەی و لویٛ، پەی ئاخر جاری، کیٛشانیٛش قەراخیٛوە و واتش:

“حەمە هوٙشت بوٙ، حەیاو تایفەکەی نەبەری، هەر پاسە واتیم پەنە، ئاننەت پوٙ نەشؤ.”

ئەدام و پاوەیوەکیٛ، پیٛسە نگابانا بەرەو جەحەننەمی، ئیلا و ئەولا بەرەکەیشا گرتەبیٛ، چا وەختەنە گەرەکم بیٛ بلوو دلیٛ، ئەدام دیام پوٙرە و زاناش کوچیٛو پەشوٙکیانا، دەسش کەردەنە دلیٛ بیبنەکەیم و واتش:

“روٙڵە حەمە گیان ئاگات ویٛت بوٙ، قوربانەت بوو ئاندە مەپەشوٙکیە ئانەیە کەرە کە کاکە رەحیمیت پەنە واتەنی.”

چا فرسەتە کوڵەنە بە هیچی ویر نەکەریٛنیٛوە بیٛجگەم وەنوٙشیٛ. هەرچی سەرە ئاریٛنیٛ و بەریٛنیٛ جە دڵڕەقی ئەدیٛیم و کاکە رەحیمیم حالیم نەبیٛ، ئاخر چی مشیوٙ ئا کارە هەر ئا شەوە کریوٙ، من چینەیە نەیاویٛنیٛنە.

چەنی رەفیٛقەکام فرە جاریٛ ئی باسیٛما کەردیٛبیٛنیٛ. هەر یوٙشا بە جوٙریٛو ویر و ڕیٛوەش بیٛ. یوٙ واچیٛ: “مشیوٙ کارەکەی زوو تەمامنی ، ئەگەر گنیوٙ دما حەیات بەرا.” یوٙتەریچ واچیٛ: “وەڵا من هیچ پەلەم نیا، هەزار کەسیٛچ واچا تا ویٛم مەیلم نەبوٙ ئا کاریە مەکەروو.”

ئیسە من ویٛم فرە پەشوٙکیا بیٛنیٛ و نەزانیٛنیٛ چیٛش روە مدوٙ.

پا حاڵ و وەزعیٛوە، بەرەو هوٙدەکەیم کەردوٙ و لوانیٛ دلیٛ. دلیٛ هوٙدەکەی هەر پیٛسە جارا بیٛ، تەنیا چیٛویٛو کە زیاد بیەبیٛ، لیٛف و دوٙشەکیٛو بیٛ چەنی سەرنگیٛوەی تازیٛ کە وەڵتەر نەدیٛبیٛنیٛم. ئی لیٛف و دوٙشەکە خەڵاتو واڵە گەورەکیٛم بیٛنیٛ کە پەی مەبارەک بادی زەماوندەکیٛم ئاردیٛبیٛنیٛشا.

لیٛف و دوٙشەکەکە، دلیٛڕاسەو هوٙدەکەیەنە یاویابیٛرە و سەرنگاکیٛ سەرشوٙ بیٛ، جە ئاخروو هوٙدەکەیوٙ دلیٛ دیوارەکەیەنە یاگە و بان هوٙرچنیابیٛ و بە پەردیٛو شاریابیٛوە و کوچیٛوش دیار بیٛ. هوٙدەکە دەلاقیٛوی گولانەش بیٛ کە دییٛنە دلیٛ کوجیەکیٛ.

وەنوٙشە لا دەلاقەکەیەنە کە کوٙتەبیٛ وەراوەروو دوٙشەکەکەیوٙ، نیشتیٛبیٛرە. هەر بە ئا کاریشە کە سەروو دوٙشەکەکەیوٙ نەنیشتیٛبیٛرە، یاونابیٛش، کە ئا شەوە ئامادیٛ ئا کاریە نیەنە.!! بە بیٛ ئانەیە بە چیٛویٛتەری ویر کەرووٙ لوانیٛ لاشەنە نیشتارە. دڵم پوٙ بیٛ قسیٛوە بیٛزووٙ و دەس پەنە کەرو تا توٙزیٛو سامش مەڕیوٙ و گنوٙ قسیٛ چەنیم.

چیٛویٛو کە فرە سەرنجم لوا سەرش ئانە بیٛ کە زانیٛنیٛ حاڵش خاس نیا و نوٙعیٛوەنە. هەرچا وەختەنە سەروو هەسەرەکیٛوە وەسەرە، خەریک بیٛ داریوٙوە، چا چن هەنگامەیچەنە تا یاوایمیٛ وەروو بەرەی، نەتاویٛ خاس ویٛش گیٛروٙ سەروو پەیاوە.

ئیسەیچ کە وینیٛنیٛش، لار نیشتیٛبیٛرە، ڕاس و ریٛک نەتاویٛ بنیشوٙرە و زوو زوو گنیٛ لارە و تن چەمیٛ قووجنیٛ و دیار بیٛ ئیٛشیٛوش بیٛ و روەش نەبیٛ هیچ واچوٙ. هەر ئینە بی بە بهانیٛوە تا سەروو قساش چەنی کەرووٙ و پەرسام:

-وەنوٙش گیان چیٛشتا چی مەتاوی ریٛک بنیشیەرە! ئەگەر چیٛویٛو هەن بە من واچە؟

بە بیٛ ئانەیە تەماشەم کەروٙ، سەرەش وسەبیٛرە و واتش:

-سەروو هەسەرەکیٛوە قاچیٛم فرە سڕیٛ بییٛ و “ئاگەمە” فرە میٛشوٙ!!! دەسش بەرد پەی واروو مازیش و بە شەرمیٛووٙ سەرەش بەرز کەردوٙ و دیام پوٙرە.

منیچ ئیسە ئیتر بەهانیٛوەم دەس کوٙتیٛبیٛ تا کوچیٛو گجیەکەش هوٙردەووٙ و تەماشەو واروو سمتیٛش و دوٙر و بەرەکەیش کەروو.

وەختیٛو بەینوو ڕاناش و واروو مازیش دیم، دنیام وەروو چەما کوٙت. سوور بیەبیٛ ئەجیٛ کەبابت کەردەن. یەکسەر زانام سواری هەسەرەکیٛ پاسە پەنە کەردیٛنە، دەسم کەرد قسەواتەی و دژماندای پا کەسیە کە سوارەش کەردیٛنە:

-ئەی نەژیودیٛ پەی ویٛتا و ئەقڵیتا!، پوکاڵاوەتا بوٙ پەی سەلیٛقە و سامانیتا!، کورە خوٙ ئاندە ئاوەزشا نەبیەن تا دوٙشەکڵیٛو بنیا سەروو کوٙپانەو هەسەرەکیٛوە تا توٙ پاستە پەنە نیٛ؟؟!! ئاخر کوٙپانەو هەسەریٛ ویٛش ڕووشەنە، موٙجەکیٛچ جە کوٙپانەکیٛ خرابتەر، ئا گردوو ڕیٛ، جە سوٙسەکانە تا ئیٛگە، دەی چەنی مەنیٛنی؟؟!!

چا وەختەنە دوٙرم هوٙر گرتە بیٛ و بە تووڕەییوٙ ئی قسا کەریٛنیٛ پەیش، بە بیٛدەنگی چیروو لچانە دەسش کەرد خوای و جار جاریٛویچ قسیٛوە کوڵە کەریٛ نەزانیٛنیٛ چیٛش ماچوٙ.

هوٙرساوە و لوانیٛ دلیٛ یاگە و بانەکەیەنە دویٛ سەرنگیٛم بەر ئاردیٛ. دانیٛوەشا نیام چیٛرش و ئوٙدانەکیٛچشا پەشتەو مازیش. فرە حەزش کەرد و توٙزیٛو بە رەحەتی سەروو سەرنگاکیٛوە نیشتەرە وپاڵش داوە و ئارامە بیوٙ. جە رواڵەتشەرە دیار بیٛ و زانیٛ وەشەم مسیوٙ.

ئینە فرسەتیٛو بیٛ، چا قساشە فرەتەر پەی کەروو تا توٙزیٛو پەشوٙکیوٙ و ئیٛش و ئازارەکەش ویر بشوٙوە. چی دلیٛ قسانە بیٛنمیٛ، تەقەو بەرەکەی ئاما و دەنگوو ئەدیٛم هوٙرس. بەرەکە تریشکیٛوەش چەنە بیٛ. لوانیٛ وەروٙ و چەمم نیا تریشکەکیٛوە و مدیەو ئەدام و پاوەیوەکیٛ پەشتەو بەرەکەیشا گرتەن و پەلەشانە و تەماداریٛنیٛ زووتەر من کارەکەی تەمانوو و بزیەوەرە بەر.

-ئەدا چیٛش ماچی؟!

-ئەریٛ چیٛش بی حەمە روٙڵە؟!

جاریٛو ئەدا!!

وەختیٛو تەقەو بەرەکەی ئیٛ و ئەدام یوٙ سەروو یوٙی چڕیٛم وەنە، گرد چیٛوم وەنە تیٛک شیٛ، دڵەورکیٛ گیٛریٛمەرە و قینیم گنیٛ چەنەشا. ئەدام و ئادیٛ هیچکام جە وەزعەو وەنوٙشیٛ ئاگاداریٛ نەبیٛنیٛ.

پا جوٙرە دوٙروو سەعاتیٛوی ویەرد. جە دوودەری هوٙدەکەیەنە، تەماشیٛوو بەریم کەرد. رەفیٛقەکیٛم دییٛم، خویٛنیٛ و چەنی یەکتری قسیٛ کەریٛنیٛ. خاس زانیٛنیٛ باسوو من کەرا و چەمەڕایی کەریٛنیٛ تا من هەرچی زووتەر بە سەربەرزی! کارەکەی تەمامنوو و بلو بەر.

دلیٛ تریشکەو بەرەکەیەنە بیٛژگەم ئەدیٛم و پاوەیوەکیٛ، کاکە رەحیمیم وەروو بەرەیەنە وینیٛنیٛ، ئیٛ و لویٛ و زوو زوو تەماشەو سەعاتەکیٛش کەریٛ.

چند دەییٛقیٛو ماتڵ بیا و دیسان لوانیٛ پەی لاو وەنەوشیٛ و لاشەنە نیشتانیٛراوە و دەسما کەردوٙ قسە کەردەی. هەرچی فرەتەر نەقڵیٛش پەی گیٛڵنیٛنیٛ، زیاتەر تەماشەم کەریٛ و کوچە کوچەی خەریک بیٛ سامش چەنەم مەڕیای مەڕییٛ.

باسیٛوو ویٛمم پەی گیٛڵناوە، کە جاریٛوشا دەسم بەردەبیٛ دلیٛ قڕوٙڵیەرە تا بەچە سموٙریٛ بەر باروو و ئەداو سموٙرەکا گەسە بیٛنیٛ و دەسیم وناڵینیٛ بییٛبیٛنیٛ.

دلیٛ ئی قسانە بیٛنمیٛ، جە پڕیٛوەنە ئادیٛچە بیٛ دەنگیەکەو ویٛش ماڕا و کوٙتە قسە کەردەی. پاسە ویٛش نیشانە دیٛ، نەرەجییٛ وەیوەنە و ئیسە مشیوٙ دەس گیریوٙ!.

راسەکیٛش منیچ ئاندە لوابیٛنیٛنە دلیٛ قسەکا، ویٛمم ویر شیەبیٛوە، چون عەمرەکەیچما نزیکو یوٙی بیٛ، هەتا زیاتەر قسیٛ کەریٛنمیٛ فرەتەر جە یوٙی نزیکیٛ گنیٛنمیٛوە.

هەر چن دەییٛقیٛ جاریٛو تەقەو بەرەکەی ئیٛ و دەنگو ئەدیٛم ئەژنەویٛنیٛ. زانیٛنیٛ رویٛوی دریٛژشا وەرەنە بیەن و پەلەشانە هەرچی زووتەر من هەرمانەکیٛ کەروو و بزیەوەرە و ئادیٛ ئیٛسراحەت کەرا و بوسا.

دیٛرش کەردەبیٛ، بوٙڵە بوٙڵو ئەدیٛم ئەژنەویٛنیٛ و کەکیٛوە نەبیٛ بە میٛمانم. گوٙشم شل نەبیٛ و گردوو هوٙش و ویریم لا وەنوٙشیٛوە بیٛ.

وەنوٙشە جار جار وەختیٛو قاچش ژڵیٛونیٛ، میاچەما دیٛوە پیٛوەرە. دیار بیٛ هەڵای هەر ئیٛشش مەنەبیٛ. هەر مەشییٛ کاریٛوم پەی کەم کەردەو ئیٛشەکەیش کەردیٛ. کوٙتوٙ ویرم جاریٛوشا دەسم سوٙتە بیٛ و پەتروٙکەش بەسە بیٛ، ئەدام “کەریٛش” دیٛ وەنە و واچیٛ ئی کەریٛ خاسەنە نمازوٙ پوٙسەکەش وشک بوٙوە.

زانیٛنیٛ کوٙزەڵیٛوە گولانیٛ روەنی ویٛمانەما جە کونجوو هوٙدەکەیەنە هەن. چوون ئەدام هەروەختیٛو هیٛڵە و روەنیم پەی کەریٛ، ئیٛ پەی دلیٛ کونجوو هوٙدەکەی و چەمچیٛو ڕوەن بەرئاریٛ.

یەکسەر لوانیٛ پەی پەشتەو یاگە و بانەکەی و دلیٛ کونجەکەیەنە، کوٙزەڵەکیٛم ئیٛسوٙ، بە دویٛ پەنجیٛ کوچیٛو روەنم چەنە هوٙرگیٛرت.

وەنوٙشە وەختیٛو روەنەکەش دەسوٙ دیا، زاناش گەرەکما چیٛش کەروو چوون وەڵتەر باسوو ئانەیمە پەی کەردیٛبیٛ. ئی جارە بە بیٛ هیچ شەرمیٛو گجیەکەش هوٙرش داوە تا روەنەکەی ساوو پا یاگیٛرە کە ئیٛشش هەن و سوور بیەنوٙ.

قەدریٛوش پوٙ شی،،،،،،،،!! هەردویما هیلاک و مانییٛ کوٙتیمیٛ و حەز کەریٛنمیٛ بوسمیٛ.!!!!! هوٙرساوە و لوانیٛ نزیکوو دەلاقەکەی کوٙتاوە، شەوەزەنگەو پاییزی دنیاش تاریک و نووتەک کەردەبیٛ. زیروٙحکەر پاگەنە دیار نەبیٛ. دلیٛ تریشکەو بەرەکەیەنە، چراو ئینگلیسیەکیٛ کزە کرییٛبیٛ و شوٙقیٛوی کەمش دابیٛنە دلیٛ وەرهەیوانەکەی. ئەدام و پاوەیوەکیٛم دییٛ کە هەردویٛ پەشتەو بەرەکەیەنە، دوور چادیشا، ئەجیٛ دویٛ دانیٛ “مەییٛنیٛ” و مرداریٛ بییٛنیٛ. ئی فەقیریٛ ئاندە نگابانیشا دابیٛ ئیتر تاقەتشا نەمەنە بیٛ و یاگیٛ ویٛشانە دریٛژ کیشییٛبیٛنیٛرە و وەرمشا کوٙتەبیٛ پوٙرە.

ئامانیٛ پەی سەروو یاگەکیٛ و پاڵو وەنوٙشیٛنە کیشیانیٛرە، نەزانام چەنی ئاندە زوو وەرمم کوٙت پوٙرە. چەمیٛم کەردیٛ مدیەو شوٙڵەو روٙجیاری دلیٛ دەلاقە گولانەکەیەنە ئامابیٛ ئیدیم. لام کەردوٙ مدیەو وەنوٙشە لامەنە نەمەنیٛنە.

هوٙرساوە و لوانیٛ بەرەو هوٙدەکەیم کەردوٙ، مدیەو وەنوٙشە بەینوو ئەدیٛم و پاویوەکیٛنە نیشتیٛنەرە و ئەجیٛ ولەو دلیٛ پەڕچینیەنە گەشە بییٛنوٙ. هەر دووروٙ منش دیا بزیٛوش کەرد. ئەدام و پاوەیوەکیٛ رازییٛ دیاریٛ بیٛنیٛ!!، من مەزانوو!! بەڵام ئەجوٙم وەنوٙشە، چیٛویٛوش جە بارەو هیزی شەویٛوە پەنە واتیٛبیٛنیٛ یا چیٛویٛوش نیشانە دیٛبیٛنیٛ.!!

ئیتر چا رووٙ وەنوٙشەو خیاڵەکام چەنی ئا وەنوٙشیٛ لا ئەدیٛمەنە نیشتیٛبیٛرە، هەردویٛ بییٛ بە چراوەو ریٛم و ئەشقوو دڵیم، کە تا ئیسەیچ هەر ئینیٛم چەنی.

تەمام

ئی ڕازیٛ وەڵتەر وەڵاوەم کەردیٛنەوە، بە دویٛ لزگیٛ، وەلیٛم بە نونگەو  ئانەی کە پایگاو هەورامان نیٛتی بڕیٛ باسیٛش فوٙتییٛ بوٙنە سوتەی سیرڤەرکانشەوە جە فەرەناس، ئیجاریچە منیەیمشراوە تا وەنیاریٛ کەلکش چەنە بگیٛرانیٛ. وەڵاوگاو هەورامانی.

 dotnet
Load More In ئەدەب و هونەر

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

هەجو دلیٛ شیٛعرەکانو شیٛخ ڕەزای تاڵەبانینە

شیکاری ئەدەبین سەرو شیٛعرەکانو شیٛخ ڕەزاو تاڵەبانی، بە قەڵەم و ئەندیٛشەو ئەسحەد هەورامی، ب…