یانە ویر ڕوٙشنفکر کیٛن؟ ڕوٙشنفکری چیٛشا؟

ڕوٙشنفکر کیٛن؟ ڕوٙشنفکری چیٛشا؟

206


ڕوٙشنفکر کیٛن؟ ڕوٙشنفکری چیٛشا؟

 1-وەزیفەو روشنفکری نەقدوو قوٙرەتیا. چوون ئەگەر قوٙرەت نەقد نەکریوٙ فەساد فرە بوٙ.(هوٙشما بوٙ قوٙرەت تەنیا مەنزوور قوٙرەتی حکومەتی نیا. ممکینا پیاییٛوی دەوڵەمەندٚ ویٛش بە قوٙرەت بزانوٙ و بە مەیلوو ویٛش خەڵکی دوٙ وەروو شەقا و دژمانا و تەنانەت وەشیچش چەنی حکوومەتی نیٛ. یا متاوو ژەنیٛوە زەریفە بوٙ کە زەریفیەکەیش کیٛشوٙ ڕوەو بینوورەکارە! یا مەدرەک داریٛوی بیٛسەوادٚ بوٙ کە وەراوەرەکەیش هیچ و پووچ مارەفی کەروٙ و… قوٙرەت قوٙرەتا، چ حکوومەتی و چ غەیرە حکوومەتی. چ دەوڵەت و چ ئوٙپوٙزوٙسیوٙن، ئیٛقتیٛدار متاوو چەپی چەپی تا ڕاسی ڕاسی گیٛروٙنە وەر.
2- بە ئەخلاق تەرین بنیادٚمەکیٛ وەختاریٛوملا ئاخرین پلەکانەو قوٙرەتیەنە منینشارە، ئەگەر چەموو نەقدیٛ نەبوٙ سەرشاوە و وەرگیری نەکریا، ویٛشا دوٙڕنا و عاشقیٛ مەقام و مەنزەلەتی بانیٛ و پاسشا پەنە میٛ کە فرەو چیٛوا پەی ویٛشا حەراڵ مزانا و پەی خەڵکیتەری حەرام. ئینەنە کە ڕەوشنفکر نەقدوو قوٙرەتی کەروٙ تا قوٙرەت سالم مەنوٙ وە.(بڕیٛویچ پاسە ویر کەراوە کە حەراڵ واردٚەی بڕیٛوی جە بیٛ دەسەڵاتیشانە)(اخلاق زادە تفکر ضعفاست.
3-  یوٙ جە خسڵەتەکا کە ڕەوشنفکری هەرەقەتینی، جە ڕەوشنفکری قەسالەینی(روشنفکر مآب) جیا کەروٙوە، ئانەنە کە ڕەوشنفکری هەرەقەتین نەقد کەروٙ بەڵام ڕەوشنفکری قەسالەین نەقد نمەکەروٙ، بەڵکووم چەناکیٛ مدٚوٙ.

 4-نەقد کەردٚەی هەرمانیٛوە سووک و ئاسانە نییٛنە. نەقد کەردٚەی دانایی و ئوٙسایی و تەخەسوٙس و وەخت تەرخان کەردٚەیش گەرەکا. بەڵام ڕەوشنفکری قەسالەین متاوو سەبارەت بە هەر چیٛویٛوی گوٙترەی قسیٛ کەروٙ و چەناکیٛ بدٚوٙ، بە بیٛ ئانەیە کە کەمترین وەختتش پەی موٙتالیٛعەو ئاچیٛوەیە تەرخان کەردٚە بوٙ.
5- ڕوشنفکری قەسالەین بە چەناکەدای و گوٙترەی قسە فڕەدای ممکینا دالیٛو ویٛش ئارام کەروٙوە و خەم و دڵگرانی و تووڕەییش چەنی خەڵکی بەش کەروٙ و تاڕادیٛو باروو ویٛش سووک کەروٙ، بەڵام جە نەقد کەردٚەیەنە بنیادٚم نە تەنیا بارش سووک نمەبوٙ، بەڵکووم چوون مەسەلیٛوە شیە کەروٙوە و فرەتەر ملوٙ تان و پوٙشەرە چانەیەنە تەنانەت بارش جە وەڵی قوٙرستەر بوٙ.
6-  ڕەوشنفکری هەرەقەتین، ئەوەڵ فکریٛ کەروٙوە ئیجا قسیٛ کەروٙ، بە ڵام ڕەوشن فکری قەسالەین ئەوەڵ قسیٛ کەروٙ، چادٚمای و هەر وەخت بەتاڵ بیەو، فکریٛ کەروٙوە!
7-  روشنفکری هەرەقەتین پەی گردٚ چیٛویٛوی نمیٛوە دەنگیٛ و ئەگەر بزانوٙ زوٙرش نمەمەڕیوٙ ملوو چیٛویٛویەرە ژیرانە ملوٙ گژیٛشەرە، بەڵام پەی ڕەوشنفکری قەسالەینی مهیٛم نیا زوٙرش مەڕیوٙ یا نەمەڕیوٙ، تەریٛق بوٙوە یام نەبوٙوە. کاراییش بیەبوٙ یام نەبیەبوٙ. ئادٚ هەر ئانە پەیش مهیٛما کە واچا هەن! تەنانەت بیەی بیٛ تەئسیر و پیٛچەوانەیچش قبووڵا!
8- ڕوشنفکری هەرەقەتین نویسەو و دەسکردٚ و کردٚەوەو بنیادٚمەکا مدٚوٙ وەروو نەقدی، نە ساحیبوو هەرمانەکیٛ. تەنانەت گجارایچ ڕای ڕاسە بە پەیلواو ویٛش مارەفیە کەروٙ، بەڵام ڕەوشنفکری قەسالەین فرە مەلوٙ سەروو خاسی و خرابی و دروٙ و ڕاسی و تان و پوٙو دەسکردٚەکا و نویسەکا و کردٚەوەکا، بەڵکووم ئادٚ تەنیا هەرمانەش بە ساحیبوو هەرمانەکیٛ و وردٚ کەردٚەو ئادٚی هەنە!
9-  ڕوشنفکری هەرەقەتین نە تەنیا بەخیٛڵ نیا بەڵکووم سەخاوەتمەندٚیچا، بەڵام ڕوشنفکری قەسالەین بەخیٛڵ و گوٙلانەن.
*
بەشیٛوی کوٙڵ کریا جە نویسەکاو ادوارد سعیدی
وەلی فەتاحی
99/2/30

 hewraman
Load More In ویر

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

دەمنای

دەمنای چەمەی سادەی ویەرەن، چاوگی تێپەڕە، transitive infinitive ئینەیچ تەشکو چەمەی ئەرەتاشی…