یانە پەیلوای بەهانیٛو 12 ئوٙردیبەهشتی ڕوٙ ماموٙسای

بەهانیٛو 12 ئوٙردیبەهشتی ڕوٙ ماموٙسای

121

بە بەهانیٛو 12 ئوٙردیبەهشتی ڕوٙ ماموٙسای

«فەرهەنگی یەرە خەتی»

«فرانتس کافکا» وەڵیٛ مەرگیش وەسیەت کەروٙ کە دمای ویٛش هەرچیش نویسەن مەحوش کەراوە. بەڵام «ماکس برود» ڕەفیٛقی گیانی گیانیش بە وەسیەتەکەیش عەمەڵ نمەکەروٙ و چندٚ ساڵیٛ دمای مەرگوو کافکای دەس کەروٙ بە بەروسەی و چاپ کەردٚەی کتیبەکاش و ئانەنە کە مشناسنوٙش بە گردٚوو دنیای.

ڕویٛو کافکا جە پارکیٛوەنە چەمش گنوٙ بە کناچڵیٛویٛ گوٙلانیٛ کە چەمیٛش پەڕیٛ بییٛنیٛ هەڵسی و گرەوای گرەوو. ملوٙ وەرەو پەرسوٙش چەنە ئانە چی گرەوی؟ کناچڵەکیٛ هەرپاسە کە گرەوای گرەویٛ، ماچوٙ وەیوڵەکیٛم، وەیوڵەکیٛم گمەم کەردٚیٛنە. کافکا ماچوٙ: گمە نەبییٛنە. لویٛنە سەفەر پەی شاریٛوتەری. کناچڵیٛ ژیرە بوٙوە و موٙعیجبە مەنوٙ و ماچوٙ: دەی توٙ چەنی مزانی؟ کافکا ماچوٙ: ئاخوٙر وەیوڵەکیٛ کاخەزش نویسەن پەی من و ساحبیٛ ماروٙش پەیت. کافکا تا یەریٛ هەفتیٛ، گردٚ ڕویٛو بەڕیٛک و پیٛکی جە زوانوو وەیوڵەکیٛوە کاخەزیٛو منویسوٙ و مدٚوٙش بە کناچڵەکیٛ. «دورا»ی ماشقەش ماچوٙ: کافکا کاخەزەکا پاسە بە دیٛقەتەو نویسیٛ، توٙ ئەجیٛت پەی یاگیٛوی و یا کەسایەتییٛوی فرە هەمیەتداری منویسوٙشا. ئاخرین کاخەزیچ ئانەنە کە ئیٛتر وەیوڵەکیٛ واتەن دەزگیراندارەنا و خەریکا شووکەروو. ئی ماجەریٛ بنەماو کتیبوو«کافکا و عروسک مسافر»یٛن.

ڕەنگا پەی فرەو ئیٛمە خوەدار بوٙ کە چەنی پیاییٛوی ماقووڵ پیٛسەو کافکای مشیوٙ ویٛش پەشوٙکنوٙ کناچڵیٛویٛنە کە تەنانەت نمەشناسوٙش. داخوٙم مشیوٙم چە تەماییٛوەش بییٛبوٙ ئەپا کناچڵیٛ! ئیٛمە ئەجوٙما مشیوٙ حەتمەن هەر هەرمانیٛوە کەرمیٛ پەی یوٙی چیٛویٛوش چەنە بوٙ پەیما و گوٙرج هەرمانەکیٛ کەرمیٛ و ئازا حەقما و بەڵکوو زیاتەر جە حەقیما بدٚاما پەنە!

کوٙمەڵگیٛو کە جە دلیٛشەنە ڕای دریٛژیٛ، ئاموٙشیەشا کەمەنە و چوٙڵیٛنیٛ، کوٙمەڵگیٛو کە دلیٛشەنە هیچ کەس سەبر و حەوسەڵەش نیا پەی یاوای بە هەدەفیش، پەنەش ماچا کوٙمەڵگای«استتوسی» یا کوٙمەڵگای یەرە خەتی.

ئیٛمە بییٛنمیٛ بە تاو پینوکیوٙی کە حەز کەرمیٛ تڵاکاما چەقنمیٛ دلیٛ خاکی تا تڵا گیٛرا!

فەرهەنگی یەرەخەتی بە ئیٛمە ماچوٙ: هەرچیٛو فرەتەر جە یەریٛ خەتا بی نەوانیشەو!

فەرهەنگی یەرەخەتی بە ئیٛمە ماچوٙ: چوون ڕاو یاوای بە هەدەفی درووسا، ئانەنە دریٛژا، وازش بارە چەنە گنە شوٙنەو ڕاییٛویٛ تەریٛ کە زووتەر بیاوی وەرەو!

هەر ئی فەرهەنگی یەرە خەتیەنە کە نزووڵ وەریش چەنەن، ئیٛختلاسش چەنەن، دزیش چەنەن، بیٛسەوادٚیش چەنەن، بەرتیلش چەنەن، لەش ورەشیش چەنەن و هەزار دەردٚیٛ بیٛ دەرمانیٛ تەریٛش چەنەنیٛ.

هەر ئی فەرهەنگەنە کە تەوەقوٙ بنیادٚمەکا بەروٙ سەروٙ و ئەجوٙشا مشیوٙ ڕویٛو سەعاتیٛو هەرمانە بەرا، بەڵام مانگیٛو دویٛ یەریٛ ملیٛویٛنیٛ زەڕ گیٛرا.

دوورش پەی نەلمیٛ هەر ئەچی دنیاو مەجازیەنە. هەر ئەچی فەیسبووکە یا تلگرام یا ئینستاگرامەنە. ئەگەر دالیٛو وردٚیٛ بیمیٛوە گردٚ چیٛو میٛ دەسما. وەختاریٛو کەسیٛو مەتنیٛو منویسوٙ:«ئای؛ دریٛژ بیٛ نە وانامەو» یا «سەر سەری جەمیٛوم خشنا پوٙرە» یا «چە حەوسەڵیٛوت هەن، ئانە چەنی لەشت هەن ئاندٚە بنویسی» یا «لایکم کەردٚ بەڵام نەوانامەو» و….

کوٙمەڵگیٛو کە گردٚ چیٛویٛوش پیٛسەو قەباڵیٛو نانی گەرەکا، کە مفت و مەرحەبا دەیش دەسەو، جە وانایچەنە یەریٛ خەتیٛش وەسیٛنیٛ!

جە حەراڵ و هەمسەریەنە، بەینوو وەشەویسی و دژمەنی تەنیا چندٚ چرکیٛش وەسیٛن!

جە سیاسەتەنە، بەینوو زیندە بیەی و مەردٚەبیەی تەنیا نیمەڕویٛو کافیا!

جە هەرمانەنە، نەداری و دەوڵەمەندٚی تەنیا یەک ئیٛختلاس بەینش هەن!

جە وانایەنە، جە کەڵاس نوٙوە تا دوٙکتراش تەنیا مەدرەکیٛوی وەشکریاش وەسیٛن!

جە هوٙنەرەنە، جە بیٛنامی تا نامی بیەی تەنیا دویٛ دەیەقیش جە یوٙتیووبەنە وەسیٛن!

وە ئینەنە کە فەرهەنگی یەرەخەتی نیازش بە ڕای توول و دریٛژیٛ نیەن و ئیجازەما مدٚوٙ پەنە تا بە هەر چیٛویٛوی و بە هەر ڕاییٛوی، ویٛما باڵوٙچنمیٛرە تا بیاومیٛ بە هەدەفی و فرەو جارایچ نمەیاومیٛ و خەتاکیٛ وزمیٛ کوٙڵیٛ ئیٛدٚ و ئەوی. ویٛچما سور سور مزانمیٛ کە ویٛما کوٙشش نمەکەرمیٛ و کەم تاقەتیٛنمیٛ. بەڕاسی حەوسەڵەو لواڕانەی فرەیما نیا بەڵام گەرەکمانە گوٙرج و گوٙڵ بیاومیٛ بە مەقسەدٚی!

وەلی فەتاحی 12/2/99

 hewraman
Load More In پەیلوای

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

بە بوٙنەو ڕوٙ ئوٙروپایی فرەزوانی، ٢٦ مانگەو سیٛپتامبری

بە بوٙنەو ڕوٙ ئوٙروپایی فرەزوانی، ٢٦ مانگەو سیٛپتامبری ٢٦و مانگەو سیٛپتامبروو گرد ساڵیٛو ج…