یانە ئەدەب و هونەر فەتە حەیبەتییٛ کروٙنای یانەنە نیشتەنەرە

فەتە حەیبەتییٛ کروٙنای یانەنە نیشتەنەرە

85


فەتە حەیبەتییٛ کروٙنای یانەنە نیشتەنەرە
خوٙ درویٛشا نەدٚاینە:مەرگ چەنی هاوماڵی جەژنەنە. ئینە ویس ڕویٛن کەس نەزیانەرە، گجارا عەبە وەروو ئانەیە بلوٙ چیٛویٛو بسانوٙ ملوٙ بەر و هەر پیٛسە ئاوی باریٛ پەی ئایٛرە مەلیٛ ئازا گورج و گوڵ مزیوٙناوە دلیٛ بەرە. ئندٚە نەفەسیٛوە دەی جگەرەی، ئیسەر و ئەوسەرش یوٙن. ئەجوٙ کەوتیش کەوتیٛنیٛ وەنە و تارشا نیان. نە هەرمانە مەنەیٛنە و نە کاسبی. سەرەو چوارقەرانیچما بیٛ، ئادٚیچ خەرج بی. خوڵە سەرەو ئانەیەر زەڕی پاشەکەوتش نیا. ئندٚە دەسیٛچما شوٙرتیٛ پوٙسوو دەساما لوا. لالوٙ حەمە ماچوٙ پیٛدٚا بیەنا تائیسە ئنەو ئی مانگیٛ سابوون کاریم نەکەردٚەن. دنیا بوٙ بە سابوون و تاییٛد بەش نمەکەروٙ. دەی خوٙ هەر ئینە حەسیٛب نیا نەزیەیەرە. دەی ئاویٛوەما گەرەکەنە، نانیٛوما گەرەکا. هەر دەمکەراوە ماچا مەزیەیدیٛرە. مەزیەیدیٛرە. دەی یانەتا ئاوەدٚان بوٙ ئانا مانگیٛو تەریچ نەزیایمیٛرە، ئەی زەڕ چکوٙ بارمیٛ، خەرج و باجما گەرەکا. خوٙ خودٚا مەکەروٙ کڵاوڕوٙچنەرە پەیما. ئینەنە ماچوٙ:دەردٚیٛوە ئاما گراڵەی بەتەر. بە گەدٚایی و نەداری و گرانی ساچیٛنمیٛ ئانا ئەچی دوورەو ئی نەدٚامەتیچا پەی تاییٛن بی. ئادٚیٛ کت و تووتە مورا، مشیوٙم ئیٛمە تاوانش دەیمیٛ. خودٚا بە خشوش مامام واچیٛ: بەدٚەی بەتەرینە خرابەنە. ئیٛمە واچیٛنمە: دەی چینەیە خرابتەر و بەتەریچ هەن؟ واچیٛ: ڕوٙڵە گیان ئەریٛ هەن، شمە چیٛشتا چەم پەنە کەوتەن و چیٛش مزاندیٛ، زاڕوٙڵیٛ هیزیەندیٛ. واچیٛ: سپاو ئینگلیسی و رووسی وعوٙسمانی گیٛریایبیٛنیٛنە یوٙ. دنیا بیە بیٛ ئایری سوور و قوری ژیا، وڵە مڵە پەی خەڵکی بیەبیٛ بە قەیسەری. عەسکەروو عوٙسمانی زیاوە ئا پەشتەو «سوٙسەکان»یٛ و «چادٚرگا»ش دا وەروو توٙپا. یەریٛ ڕویٛ دمای ئی گرمە و هوٙڕەیە، سوٙفی نەزرەلی بەگ ئەمرەو خودٚایش کەردٚە. شیٛخی فەرماوا بیٛ: زاڵەش ترەکان. توٙپەو چیٛشی، تەقیٛ، بەڵام کەسی نەکوٙشیٛ تەنیا ناڵە و نرکەش زل بیٛ! پەنەش واچیٛنیٛ: قمبزیە. چیدٚمای چوار پەنج نەفریٛ کەڕیٛ بییٛ، واتشا هەوا و گرمەو ئا توٙپیٛ کەڕیٛ کەردٚیٛنیٛ! ئارتەشوو عوٙسمانی ئاما و لوا و نەوسوودٚەش گیٛرتە و پڕاوە ڕوەو هیرویٛ. پاداریٛ ڕەمای و لوایرە «کوٙلیندەشت» و «هەزارپەسە» و بیٛ پاییٛچ مەنیٛ جیا. دمای چندٚ ساڵا بەدٚ بەختی و چەکمە سەری و نەدٚامەتی، جەنگ تەمامیا، بەڵام گرانییٛو کەوتەرە، خودٚا پەنا بدٚوٙ، تاتە ڕەحم نەکەریٛ بە ئەولادٚی. پاسە گیٛڵنیٛوە و واچیٛ: لاو ئیٛمە خاستەر بیەن. گژ و گیواو و تفی و نوونوور و بەلویٛ و ئی چیٛویٛ بییٛنیٛ.
ئەریٛ ئانە ساڵەکا 1296 تا1298 ی بیەن. بەڵام ئیسە دنیای فەرقش کەردٚەن و هەرگیز ئا کارەساتە ئەواخوا نمەبوٙوە. دنیاو ئاروٙی تەوفیری فرەش کەردٚەن. ئاروٙ دەوڵەتەکیٛ نمازا ئەپی لەونە خەڵکی دووچاوو ئاورای و تەژنای بوٙ. ئینە موٙعەلیٛمەکەیما وات پەیما. ماچوٙ نگەرانیٛ نەبیدیٛ ئی دەردٚیٛچە تەمامیوٙ و دنیایچ وەش بوٙ. ماچوٙ مشیوٙ ئوٙمیٛدتا بوٙ و بە یەکتری کوٙمەک کەردیٛ و بیٛهداشت ڕەعایەت کەردیٛ و هوٙشتا لاو پاکی و پوٙختەیەو بوٙ.
ئەریٛ عەرزتا کەریٛنیٛ، ئیجا خوٙ فەتە هەر فیٛر بیەن قسیٛ بڕوٙنە دەموو یوٙی. سەدٚ کەڕەتیٛ لالوٙ حەمەی پەنە واتەن فەتە گیان وەختیٛو یوٙ قسیٛ کەروٙ بازە با تەمامنوٙش، ئاوەختە نوٙبەو توٙیچ گنوٙ. هەرتا دڵت پەون دووە و دڵوو ویٛت هاڵی کەرە. بەڵام کەم گوٙترەی قسیٛ پڕتافنە.
ئەدٚا گیان هەرکەی نوٙبەو من گنوٙ کەس گوٙش نمەگیٛروٙ. لالوٙ حەمە کە قسەکیٛ ویٛش تەمامیای نەموٙ کڵاوو مشکیەکەیش و هوٙرزوٙ ملوٙە. ئانیٛچتا کە گووشیتا نیا وەروو ویٛتارە گندیٛ قسە کەردٚەی و ئانیچە کە گووشیشا هەن هەر چەمشا ئینا گووشیەکەیشاوە. دەیتر من چکوٙ قسیٛم پەی بەیا و پەی کیٛ قسیٛ کەروو.
دەی خاسا، ڕوٙڵە توٙ ڕاس ماچی! ئیٛتر کوڵە مدٚەی…خوٙ گەورەو گوٙلانەی نەمەنەن. توٙ بیەش پەی هەر ئنەش مەنەن بنەموٙم وەنە. خوٙ من دەسوو تاتەیتەو کەلاوم کەردٚەن، توٙیچ مەبە باروو سەربارا. ئەوەروٙ چەنی عەبەی کوٙچیٛو دەوەن بەئاشما بی. وەروو عەیبەی نەبیایا و نەواتایشا ئەچی سەری پیریەو ئی ژەنیٛ چیٛشش وەنە قوٙمیان، ئازیٛنیٛش جیا و نانەش چەنی نەکەریٛنیٛ دویٛ لتیٛ، دەی گیان شش حەوت نەفەریٛ دلیٛ یانیٛوی گوٙلانەیەن بییٛنمیٛنە یوٙ. هەر یوٙ گیواوو کویٛویشا گەرەکا. یوٙ گەرەکشا فووتباڵ تەماشە کەروٙ، یوٙتەریچ ماچوٙ ئا فیلمیٛو وزدیٛ سەر و عەبەیچ ماچوٙ هەر وزدیٛش ئیٛخبار. بزانمیٛ دنیا بڕیوٙ چیٛ باریٛوەرە. دە ی ماچوو پیاکە، ئیٛخبار سەعاتیٛو و دویٛ و یەریٛ. ئیٛتر نوٙبەیچ بوٙ نوٙبەت تەمامیان. دەی گیان ئادٚ قسیٛ هەر قسیٛ ویٛشەنە. دڵش پەون واچوٙ، چوون من نانتا پەی بەر ماروو، هەرچی واچوو مشیوٙ پاسە بوٙ!
-….
وەلی فەتاحی
98/12/16

 hewraman
  • چوار دانیٛ کروٙنێ!

    چوار دانیٛ کروٙنێ!  نویسەر رسول موحدیان جە هاڵیگای قەسالەین  هوٙرگیٛڵنای ئاریا یوسفی دماو …
  • داستانەو ئازارەو ئیٛمە سەخڵەتەنە

    داستانەو ئازارەو ئیٛمە سەخڵەتەنە  سەخڵەتەن ئاروٙ ویژدانت زینده‌ بوٙنه‌ و داڵغەت، هاڕی…
  • ئای ئەڎالیٛ گیان

    ئای ئەڎالیٛ گیان ڕازێوی وەشەنە، سەعدوڵا خونخامی هورگیٛڵنێنە سەرو زوانو گوٙران/ هەورامی، فە…
Load More In ئەدەب و هونەر

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

ئەلوەدا، شیٛخی ڕیشەدار جە شیٛخەکانو ھوٙرامانی

ئەلوەدا، شیٛخی ڕیشەدار جە شیٛخەکانو ھوٙرامانی بوٙنەو کوٙچی دمایی کاکە باقی شەفیٛعی،شاعیٛر،…