یانە ئەدەب و هونەر ئوٙجاخەی ڕوٙشنە!

ئوٙجاخەی ڕوٙشنە!

103

ئوٙجاخەی ڕوٙشنە!       

 کابرایە کوٙڕیەش بیٛ و وەختوو ژان واسەیش بیٛ، واتش بە کوٙڕەکەیش:کوٙڕم،توٙ مەشوٙ وەڵیٛ ئانەیە بابەت شەربەتوو پیری چەشوٙ و بەرگوو مەردەی پوٙشوٙ، ژەنی بوازی و ژیوایە وەش بنیەی یوٙوە و پیٛسەو بابەو باپیریت نازی ئوٙجاخەو ئی یانەیە کوٙشیوٙوە.کوٙڕەی وات، بابە گیان وەسیەتوٙ بە سەروو سەرەیم ماروو یاگیٛ و نامیٛ بەرزەو ئی خیٛڵەیە نمازوو فەوتیوٙ. ماوایەش پەنە شی و کوٙڕ ژەنیش واستە و زەماوەننەش کەردە و ئاڵاو ڕەسەنی دیسان شەکیاوە و چەمیٛ بابەی بە وینەو وەوەی گەشیەیوە، چن مانگیە بەوەشی و وەش نووری یوٙترینی ژیوایە وەش شا دا سەر، ڕوٙیە جە ڕوا پیاکەی وات ژەنەکیٛ؛ با کوٙڕیەما بوٙ و بینا سەروو وەسیەتوو بابەیم، ئوٙجاخەو ئی یانە و مانەیمانە با ڕوٙشنە بوٙ و خەڵکی تەشەرە و تانیٛ ما نەدانە .

شیرینی ژیوای پاسەش مەزانوو              جە تافوو جوانی توٙ ژەنی باری

ئەرنا چ تەوفیر دارا و نەدارەن             خەزان نمەدوٙ گوٙڵ داروو وەهاری

ژەنی بەچەم واتش باشەن و بەدڵ نەویٛ. بەڵام بە بوٙنەو دڵوو شوەکەیشوە و بە یاگە ئاوردەی داب و نەریتی، پاش نیا سەروو وەشیەکاو ژیوایرە و دڵوو شوەکەیش کەرد سەر پشک. ماوایەش پەنە شی ژەنی دوەگیانە بیە و شوەکەش جە وەشیەنە کڵاوە هوٙر وزیٛوەو سەر و پاو ویٛش نەژناسیٛ و مزگانی دیٛ بە گردو هوٙزوو ئاشنایا.کەرگەو ئاواتاش گارەش بیٛ و ئاساو و ژیوایش هاڕەش ئی.

دنیا وەشەنە بە بیٛ ئەنازە                  بە وەشی دنیای حیچ وەخت مەنازە

ئا پاڵا وینیش بە جوانی کریان               دائیم ئەننازەش پەی توٙ نەبڕیان

 ژەنی وادەش یاوا بیٛ و پیا سەردڵش ناوا بیٛ، ئیٛش و زای تاقەتش پڕووکنای بیٛ و لوسیٛ قورەسە لچیٛش ھوٙر پرووکنای بیٛ، پیا سووچیٛنە مڕش کەردە بیٛ و لایەچوە سەروو مامالیٛ شەڕ بیٛ ،کیٛ بوٙ یا کیٛ نەووٙ. ئاقیبەت جە هوٙز و ویٛشا مامالیٛ شا ئاوردە لاش و بە سڵامەت چا لەمیٛ بیەوە. ناگا مقوٙ مقوٙ کەوتەرە و ئیٛوه پەویٛ واچیٛ چیٛش کەروو، ئەوە پیٛوەی.کابرایچ پەیتا پەیتا ماچوٙ، کوٙڕەکەما مەکینەن؟

ئوٙ قەزاش وزی بابەیش!خەیچ کوٙڕوو ویٛم!ژەنی داماگە ئاننە ویٛش واردەبیٛوە، واچیشی مەنینە یا خوٙ مەردیٛنە، مامالیٛ واتش: باردیٛ نەختیە قوٙماخە کەردیٛ پەی ئا بەسەزوانیٛ، با چکیە گریکش گنوٙنە.

دەم و دەلەحاز قوٙماخەشا پەی کەردە و کابرای وات مامالیٛ؛ ئەریٛ توٙ پەی چیٛشی مزگانی نمەدەی بە من، مامالیٛچ واتش، دەی وەش مزگان بی، کناچیٛوەت بییٛنە ماچی سوورە ساوینە، پیٛسەو مانگەو چواردەی مەدروٙشیوٙ، حەرپاسەشە وات کابرا هەناسیٛوە سەردش هوٙر کیٛشا و کیٛشاش ڕانوو ویٛشەرەو واتش: ئەک و دەک ڕەنجمان بە خەسار لوا. مامالیٛ وات، مەر کوٙگەش شیەن، کوٙڕ و کناچە تەوفیرش نیەن. هەرچی لەو خوایوە ئاما وەش ئاما. شوٙکر  کەرە ژەن و کناچەکەت ساق و سڵامەتیٛنیٛ، ئیشەڵڵا خوا کوٙڕیچ مەدوٙ.

 پیٛخوەر چەنیت بوٙ لوای کەشەرە             لچیٛ نەلیسی نیەنە ماساوی

قەناعەت بە قاڵا قننی کەرە                     ئەر کوٙ مابی نماری ڕیواوی

وەلحاسڵ بە خام تەماو ئانەیە کوٙڕشان بوٙ حەفت کناچیٛشا بییٛ و کوٙڕشان نەوی. ژەنی دڵ وەشی پیای دیٛوەو واچیٛ، پیاکە دەی قەدش چیٛشەن خوٙ زوٙر نیەن ئیٛمە کوٙڕمان نمەوٙ. هاها کناچەکیٛت چ شیرینیٛ نیٛ، خوٙ هەرکامشان کوٙڕیٛوە میٛژوٙ. شوەکەیچش کە حەز نەکەریٛ بەواتەو بابەیش ئوٙجاخ کوٙر بوٙ و نەگنوٙ وەروو تەشەراو هوٙزوو بیٛگانەیوە و ڕوٙ تا ویٛرەگا نەبوٙ بە جاچکەو دەم و ئیٛدی و ئەوی، واچیٛ ئیللا موٙمکیٛنەن مەشیوٙ کوٙڕ ما بوٙ. ڕوٙنە تا شەویٛ جە خوای لاڵییٛوە کوٙڕشا بدوٙ پەنە.

خوا ویٛش خاس زانوٙ ئەی ئیٛنسانی ژیر               ژیران نمەکەران پەی خوای تەگبیر

بە قسیٛ بیٛ یاگیٛ خوای مەدونە                            بەتەگبیرو توٙ خوا مەخوٙنە

ژەنی هەمتەر دوە گیانە بیەو چاوش کوٙتەرە. هامساو وەر هامسا واچیٛنیٛ، خوٙ نمەشیوٙ ئیسە ڕوٙسەموو زاڵیش بیەبوٙ یان هەسەن خان وە یان پاڵەوان عەزیز، فیٛڕنە سەریە ڕشکان واردیٛش مەبوٙ پیٛسە ئەویشاش. ژەنی بەسەزوانە بینا خاتروو ئانەیە چی ئازار و مەینەتەیە ویٛش پڕنوٙوە، لاڵییٛوە خوای واچیٛ خوایا بەشکەم کوٙڕیەم بدەی پەنە، بەهەر حاڵ ژەنی نوٙمانگ و نوٙ ڕوٙش داسەر و بە سڵامەت زاڕوٙش پیٛدا بی.کاکە چەموو ڕوٙی خراو نەوینوٙ. هاکا واتت یانە تەقاوە ژەنی هەراشا بەرزوە بی و داشا نقرانیەو نەمەنەبیٛ لاشیپانوو بەرەی جە بیٛخەنە بەر باراو کیٛ بەی مزگانی بوٙ بە شوو ژەنەکیٛ، ئاخرش مامالیٛ وات، مەشیو مەتیە بڵوٙ چوونکەتی نزیکتەرین کەسەنە .

دانشاوە یوٙوە پسە پوورەو هەنگی                 ماچی شمقاڕەن داش قاز و قوٙڵەنگی

کەوەتیٛنیٛ شەنە کاکەو کاکە برا                        هاڵای نەگرسان تیکەش پەی گیٛرا

کوٙڕەلە گوٙچ کریاو دەساو دەس موٙچ کریا، ئاننە دەورەشا دابیٛ ئەر وسایاو حەوایرە نەگنیٛرە زەمین. ئیٛتر حەر چا ڕوٙەوە تەگبیروو شەوەو حەفتیٛ کەریٛنیٛ و مەشوٙ فڵانە ماموٙسا بانگ بدوٙ گوٙش شەرە و هەڵای چەمیٛش نەترەکای بیٛنیٛ یوٙ واچیٛ من کڵاشیٛش پەی مەکەروو، یوٙ واچیٛ ڕانک و چوٙخەش پاو من، یوٙ گاوە ماروٙ و یوٙ ئەسپە تاڵەش پەی ئاریٛ.

 پەی ئاڵف پیٛچای گەل شا وستەن ڕا                           کەلامەی نەوییٛ گەرە مەکەرا

پەی چیٛش چوار وەرزان جە یوٙی ھوٙرماری                    وەختەن پەی یوٙی شا پەلیٛ بەر باری

بیٛشکیٛ زەریفە تاشیا و دەس پیٛچەنیٛ بەنینیٛ هوٙر وارازیەی و قەڵەمە شا جە دارو تفیٛ ھوٙرکڵاشا، حەرچی موریٛ و مورەوا و شەویٛ بیٛ کەردە بیٛ شا سەروو بیٛشکیٛ رە. 

ڕوٙ حەفتیٛ ئاما وەروە و گردوو هوٙز و غەریوەی داوەتیٛ بیٛنیٛ و حەر یوٙ چیٛویٛوەش ئاوردەبیٛ.گاوە زەردشا دابیٛ زەمینەرە و کەردە بیٛشا گوٙشتاوی. واچیٛشی زەماوەننەو کوٙڕوو شاینە!

سوٙڕنا و دەهوٙڵ شا  نیا بیٛ و ئایرشا هوٙرگڕیٛ و دەسشا گیرتە بیٛ و بابە هوٙر پڕیٛ، چوٙپیش سفت و سوٙڵ گیٛرتەبیٛ و دەزماڵ سەرەشوە هوٙرتەکییٛ. شاواشکەریچ حەرچی شاواش کەریٛ حەر واچیٛ ئینە گردش فڵانە کەسی کەردەن دەسوو منەرە و مەکەرووش شاواشوو بەچووڵەی، ماڵیاوا.بەهەر حاڵ حەفتیٛ تەمام یا و حەر یوٙ لواوە یانەو ویٛش. ئیٛتر باو باوو کوٙڕی بیٛ و کناچیٛ داماگیٛ کەوتیٛ پەراویٛز. قەسی شا ئانە بیٛ بە ڕوٙیە کوٙڕلە گەورە بوٙ و بوٙ پاڵەوان.حەر یوٙ بە جوٙریە دەسش دەمشەنە بیٛ و یوٙوە بیٛشکیٛش جمنیٛ و یوٙوە لەلوەش وزیٛ ، ئەدا مەمەش دیٛ و یووٙە شوٙتوو بزیٛ.

ویروو ئاوەزی پووچ پیٛسەو وەزەی                              به ڕوومەت جوان و جە دلیٛنە هاڵیٛ

حاشا ئەرتوٙ بە نامیٛ ئیٛنسان بی                                            لاو من بە خەسڵەت جنوٙکەو هاڵی

چننە ساڵیە ویەرد و کوٙڕه گەوٙرە بی.کوٙڕوو چیٛشی، زەڕیەت، واچیٛشی لاپاڵوو شەیتانینە بەر ئامەن گردوو کەسی زەلالەت بیٛ دەسشوە. ئیٛڎ واچیٛ دزی منش کەردەن، ئەو واچیٛ گیٛسکوو منش واردەن، ئەوتەر واچیٛ زاوڕوٙ منش کوٙشتەن. ڕوٙیە نەویٛ داوێ نارا یاناو بابەیش. وەختەیە بابەش واچیٛ دەی پەی چیٛشی ڕوٙڵە. واچیٛ،من گەرەکمەن بوو بە لاتوو ئی دەگای.گردی مەشیوٙ حەساو جەمن بەرا.بابەیچش واچیٛ، ڕوٙڵە گیان ئینە ڕاو و ڕەوشت نیەن توٙ گیٛرتەنوٙ دەس.ڕاسشا واتەن “بە فڕیه، نمەوی کوٙڕیە”.

کوٙڕ هەر سەرە هوٙر تەکنیٛ و ملەتاتیٛ کەریٛ، ئیٛتر کوٙڕە تاقانەو بابەی وەروو چەموو یانەوەیوە کەوت و ڕوٙیە سەد جاریٛ ئاواتەوازیٛ بیٛنیٛ خوا چەنەشا پسانوٙش.کابرا واچیٛ ئاخوٙ من ئوٙجاخەی پیٛسەمە پەی چیٛشینه خوا بەروٙتوٙ پەی ویٛش   

شوٙکرانە ژیوبه پانەیە داینیش                                مەدیە بە شان و تاپوٙ ویٛتەرە

ئەر وارانش نەو سەد بانیٛو نیەی با                                      یەرەق نماری توٙ بە هیتەرە

هام فەردان ئینە نەریتی خراوەن                          هەڵای لیٛمانە حەرمەنەن باوەن

مافەتەو ئاوەزی ویری پووچەن                               خەڵکی هەتاکەی ویرش سەر نووچەن

بەیدیٛ با یوٙوە وجیٛسیٛ کەرمیٛ                       هەریزوٙ ئەقڵی جەبنه لاوەرمیٛ

۹۸/٤/۲٤ پاوه   ئیبراهیم یەعقوبی

 hewraman
  • فەتە بای بوٙ بە نمایندە

    فەتە بای بوٙ بە نمایندە فره داذ و فەریادٚم کەردٚ. هیچش نەبەخشا. گیان، گوٙش نمەدٚوٙ بە کەسی…
  • لەزەتوو خاسی کەردەی

    لەزەتوو خاسی کەردەی زاڕوٙڵە فەقیریٛوە کەبە وردەواڵە ورەشی دلیٛ شاریرە خەرجوو وەنایش بەرئار…
  • هیزی شەویٛ ڕاو یانەکەیمانم گم کەرد

    هیزی شەویٛ ڕاو یانەکەیمانم گم کەرد. بە جیاتی ئانەی بلونیٛوە پەی یانەی سەرەم دلیٛو کوجیەوە …
Load More In ئەدەب و هونەر

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

فەتە بای بوٙ بە نمایندە

فەتە بای بوٙ بە نمایندە فره داذ و فەریادٚم کەردٚ. هیچش نەبەخشا. گیان، گوٙش نمەدٚوٙ بە کەسی…