پیران و ژیران

37

پیران و ژیران

پیر، لاو گوٙران زوانەکانوە، مەفهومێوە مانادار و ئەرزشمەند بییەن و هەن. پیر جە جامعەو گوٙرانەکانو هوٙرامانینە، مەنزورش ئینسانیٛوە سن ویەردە یا ڕیش چەرمە نییەن. بەڵکوم، مەنزورش کەسیٛوەن کە داراو “ویر، ئاوەز، ژیریی، ئەنەیاوایی، فامای، دەرک، تەجروٙبەداریی، مانافامیی، چیٛوزانیی، شاکریٛڵو حەلو موشکلەکان، گەورەیی، دماڕوٙوین، و قسەزانین” گردینو گەورەپیایانو هەورامانی، بە تایبەت ئانیشانە کە وەفاتشان کەردەن، “وەڵگیرو نامەکیٛشان بە “پیر” دەسپەنە مەکەروٙنە جە دینداری بگیٛرە هەتا ئوٙسا بەنای، تا ئەدیب، قسەوەش. قسەزان، باخەوانی ژیر، قەزاوەتچی، گردینشان نەقشو پیریشان گیٛڵنان و خزمەتو جامعەکەیشانە بییٛنی.

پیر، دلیٛو ڕازەکانمانە، دلیٛو ئەدەبیاتیمانەن دلیٛو موٙچیاریەکانمانە و دلیٛو ئوٙساینەکانەنە جە وەشی و سەخلەتیەکانمانە پیٛسەو چراوتوٙڕیٛوە هەمیشە ڕوٙشن مەگڕوٙنە و ورچەش ئومیدواری مەدوٙ پەنەمان.

ویرمەن زاڕویٛ بیٛنمیٛ، وەختو بیٛوارانینە چندە ژەنی و پیای پیر چەنیو جوانەکان پەشتیشانوە و زاڕوٙکان هەر پاسە، گردینشان بە دەسوەگیٛرتەو چویٛوە و دەسماڵیٛوە سەوز کە مەشیاییٛم کەردێما چوەکیٛرە، لویٛنمیٛ ڕووبە خەرمانگاکان، دەشتەکان و ڕووبە دارە بەلوەکان، و چندە کەسیٛ جە ژەنەکان دەفە ژەنیٛنیٛ و گردینمان بە یەک ریتم، واچیٛنمیٛ “وەیوڵە بادەو سەرو پیران یا خوا بواروٙ پەی فەقیران” کتوپڕ دامەو هوٙرەکانوە، هوٙرتریٛشقیٛوە شانیٛ و دەنگو دەفەکان فرەتەر بەرزبیٛنەوە و پەی ئەوەڵین “تکە وارانیٛوە کە کەوتیٛرە واری، زریکەو زاڕوٙکان و گرەوای ژەنەکان و زکروانەکان بەرزوە بیٛ، دەنگو “وەیوڵە بادەکیٛ کوەکانو هەورامانی هوٙنیٛوە و ئاسمان ئەی پیٛواو ڕوٙحە ئەهورایەکەو خەلکە فەقیرەکەیوە”.

بە حەدیٛوە لاو ئیمەنە پیر ماناش گەوریٛنە کە بەینو دوٙعاکانمانەنە هەمیشە ئەوەڵ مەفهوم “پیرەن” و بە پیرەکانوە دەس پەنە مەکەروٙنە. ئەئی پیرانە: نیشانەو ئەخلاق، ڕاستگوٙیی، ڕوٙشنایی، هیٛز و توانایەنیٛ. نەقشو رابەریٛوە پاک و هەقیٛقەت واچیشان گیٛڵنان. پەوچی تەنیا ئومیدمان ئانەنە کە ڕوٙڵەکانو ویرچەمەو هەورامانی پەریٛ خزمەت بە جامعەو گوٙرانەکان، ڕاگاو “پیران” کە نمادو سوژەگی و کونشگەری ئینسانی گوٙران زوانی مەنمانان، بپیمان، ئیدامەدەرو ئا مەنش و شەخسیەتیە ببان.

(نویسەر: ژیار سلامەتیان)

جوٙش کوٙرەی جەرگ بەو تەور گرتەن تاو— تاقەت نەبوٙتەی دڵ کەردەن وە تاو

تاس تین سەبر گەرمی جوٙش مەیل——- جە ئیخلاس قاڵ یەکسەر بییەن کەیل

هەر جزوەیم پەی ویٛش سەر وەخوٙ کەسێن— هەر یوٙ ئامادەی جەزبەی نەفەسیٛن

 دیوانو شیٛخ مستەفا تەختەیی، جەموە کەردەی: محەمەد ڕەشید ئەمینی، پاوە: ئاروٙ. چاپو یوٙوەمی،1397.(پ.115)

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             زوان و ئەدەبیاتو گوٙرانی

 hewraman
Load More In هەورامانی بشناسدیٛ

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

مێللەتو گوٙرانی ئەوەجەش بە دیالۆگێوی سەراسەری دوور جە غەرەز و غەرەزکاریەن

 مێللەتو گوٙرانی ئەوەجەش بە دیالۆگێوی سەراسەری دوور جە غەرەز و غەرەزکاریەن نویسەر: مە…