یانە ئەدەب و هونەر وەرگ داش گەلەی و وەرلەشا بەردٚ پەی زیندٚانی

وەرگ داش گەلەی و وەرلەشا بەردٚ پەی زیندٚانی

67

وەرگ داش گەلەی و وەرلەشا بەردٚ پەی زیندٚانی
بڕێو جارێ قسە گێڵنایەو جە زوانوو ئاژەڵاوە تام و بۆ و لەزەتی تایبەتشا هەن. بنیادٚم وەختێو چەم خشنۆ ئەو ڕازەکا «کلیلە و دمنە»ی، یا «قلعه حیوانات»وو جورج اورولی موانۆوە و لەیەکوو کردەوەو ئاژەڵەکا مدٚۆوە، ڕەنگا بڕێو کەڕەتێ وێش بنیۆ یاگێ حەیوانێوی گێلی یا دڕەندٚەی و یام زۆڵی. یا بەڵانسفەت، ئانێ کە ئینای دەورو بەرشەنە سجیلوو یۆ ئەچا ئاژەڵاشا پەی گێرۆ. ئەڵبەتەنە ئێمە جە فۆلکلۆرەنە ڕازێ فرێما هەنێ کە هەرکام متاوا نموونەو کردٚەوەو کەسانێوی با جە ویرەردٚەی وەڵینەنە یام جە حاڵەنە.
ماچۆ وەرگێو پێدٚا بیە بێ کە تەنیا وەروو شێری تەرسێ و بەس! بە گردٚوو ئاژەڵا تەنانەت ئاژەڵە دڕندەکایچ خوەش ئێ. تا شێر وەنەنە بیایا دالێو دەس پارێز کەرێ، بەڵام وەختێو شکەو شێریش نەبەردٚایا گنێنە دڵێ گەلەی و بە مەیلوو دڵوو وێش، تانا وەرێ و تانا کۆشێ و تانا زامدٚارێ کەرێ و ئازێشا جیا. ڕوێو وەرلێوی فەقیر و ماتۆڵە و بێ پەنا کە وەڵتەر وەرگە بۆری ئەدٚاش و ماباقی واڵەو براکە و بڕێوتەر جە عەشرەتەکەیش لت و پار کەردٚێبێنێ، ماچۆ بە خودٚا برا ئێتر من ئینەیە قبووڵ نمەکەروو و ملوو پەی لاو شێری و شکاتش کەروو! گیانما یاوان ئەو پۆپەو لووتێما. کەسما نەمەنە و گۆزەرانما پەی تاڵ بیەن. دلێ ڕاینە یاوا ماما ڕواسێ و دەردٚەوو دڵوو وێش پەیش گێڵناوە کە گەرەکما بلوو شکاتوو وەرگی پەی لاو شێری. ماما ڕواسە سەرێوش شۆکناوە و بۆڵێوش کەردٚ. شکاتوو وەرگی لاو شێریەو؟! ماچۆ:«تۆ ئەوەڵ لوە لاو قازی با وەرگی چڕۆ و واچۆش پەنە کە چی ئەپێسە کەری ئەپی فەقیرا؟» سەرەتا نەئێشنوو، وەرلە لوا لاو قازی و قازی وەرگش چڕی. وەرگی دڕندٚە و بێ عەقڵ کە تازە دابێش گەلەی و چندٚ مەیێش لت و پارێ کەردٚێبێنێ و هەڵای ونەکێ دەم و کەلاوەشەو پێویێ و پاکەش نەکەردٚێ بێوە، وەراوەروو قازیەو مدٚرارە. قازی ماچۆ:«وەڵێ گردٚ چێوێوی، ئانە چی دەمت سوورا؟» وەرگ ماچۆ:«قۆربان چندٚ وەرلێ ئامای بێنێ واچێنێ چی ئەدٚا و واڵە و براکەما واردٚێنێت؟ بێنەی من واردٚێ با! گەلەکۆمەشا کەردٚا وەنە و منیچ جە وێم دیفاعم کەردٚ و ئاها دەمیچم زامدٚار بیەن و قاچێویچم نمێم چێنی. منیچ شکاتم هەن. چێگە زیانیەرە ملوو پزشک قانوونی و گەواهیچ ماروو خزمەتت. ئانا بەریچەو شاهێدٚێم ئاردٚێنێ چەنی وێم و مەیا شاهێدٚەیم پەی مدٚا کە من گۆنابارنیێنا و تەنیا جە وێم دیفاعم کەردٚەن. با بزانی و ڕەنگا بزانیچ کە من چەنی مامۆ شێری پێوەرە وێشێوەنە مژیومێ!»و ئیدامەش دا، کە جەنابوو قازی:«ئانە تۆ مەدٚیە من دەمم سوورا، دیفاعم کەردٚەن جە وێم. جەنابت متاوی بنویسی وەرگی جە وێش دیفاعش کەردٚەن. ئەی تۆ مەگەر وێت نمەزانی من تەنانەت جە ئاوەو شەوێچ پارێز کەروو؟! خۆ عەقڵم بێ دەمم شۆروەرە ئیجا بەو خزمەتوو جەنابیتا، پەلە پەلم بێ و ئاوی حەراڵە و پاکەم مشتە نەکەوتە!» شاهێدٚەکێ کە دیار بێ بەشەو وێشا وەڵتەر بەردٚێبێشا، دەسشا ئاردٚ سمێڵێشارە و شاهێدٚەیشا دا کە وەرگ گۆنابار نیا و وەرلێ شەرشا پەنە ورەتەن و ئادٚیچ مەجبوور بیەن جە وێش دیفاعش کەرۆ. وەرلە بەدٚبەخت مەحکووم کریا و کەلەپچێشا کەردٚێ دەسێش و بەردٚشا پەی زیندٚانی، بەڵام فرە نگران نەبی. مزانی چی؟ چوون ماچۆ لانی کەم زیندٚانەنە گیانم پارێزیۆ!
وەلی فەتاحی
98/7/18

  • پیران و ژیران

    پیران و ژیران پیر، لاو گوٙران زوانەکانوە، مەفهومێوە مانادار و ئەرزشمەند بییەن و هەن. پیر ج…
  • هەملقوانی

    هەملقوانی هەملقوانی: ڕازێوە وەشەی هەورامیە، نویستەی و ئەوەوانای گونا ڕاپەیما، فەرماودیٛ گو…
  • ئارسن

    ئارسن  کابرێوە مەسیحی بوٙ کەشاروو ڕەشتینە جە ئەۮای بوٙ ، دەورەو ئەوەڵوو دەرزوەنای هەر…
  • پیران و ژیران

    پیران و ژیران پیر، لاو گوٙران زوانەکانوە، مەفهومێوە مانادار و ئەرزشمەند بییەن و هەن. پیر ج…
  • هەملقوانی

    هەملقوانی هەملقوانی: ڕازێوە وەشەی هەورامیە، نویستەی و ئەوەوانای گونا ڕاپەیما، فەرماودیٛ گو…
  • ئارسن

    ئارسن  کابرێوە مەسیحی بوٙ کەشاروو ڕەشتینە جە ئەۮای بوٙ ، دەورەو ئەوەڵوو دەرزوەنای هەر…
 hewraman
Load More In ئەدەب و هونەر

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

پیران و ژیران

پیران و ژیران پیر، لاو گوٙران زوانەکانوە، مەفهومێوە مانادار و ئەرزشمەند بییەن و هەن. پیر ج…