یانە ئەدەب و هونەر وینگای ئەدەبی و خاڵێوە شیٛوازشناسانیٛ

وینگای ئەدەبی و خاڵێوە شیٛوازشناسانیٛ

61

وینگای ئەدەبی و خاڵێوە شێوازشناسانیٛ

عادڵ محەمەدپوور

شاعێرێ کلاسیکیێ هورامیێ، پاسە کە شاعێرا یاگەکایتەری کەردەن؛ بە مانا جەوهەریەکەش کەمتەر وێشا دان قەرەو مەفهووموازی گلێرگەی و خێزنای ڕچێوە ڤیری تایبەیرە. جە وینگاو ئەدەبی منەو ئی شاعێرێ بە شێوەیێو رێژەیی، جە بازنەی (مەزموونوازیی ئەدەبی)نە قەتیس مەنێنێوە. ئینە هەم خەسارێ وەرەچەمێ گێرۆوە و هەم بەهرێ ئەدەبیێ و نمانای گوزارەو “شێعرە پەی شێعرێ”ن.

با بزانمێنە ئی ڕوەکەردە ئەدەبیە، نیشانەیێو نیەن پەی نزمی ئاستەو ئادیشا، بەڵکوو پێوەننیێوە تن و تۆڵش چنی ئا دۆخە دماکەوتێ و نەبیەی ئا فاکتە سیاسی و گلێرگەییا هۆرگێڵۆوە کە زاڵێ بیێنێ ملوو دۆخەی فەرهەنگی و ئەدەبی و کۆمایی ئێمەرە، گێرە ئینە یۆتەر چا هۆکارانە بیە بۆ پەی یەک دەس و یەک دیمەن مەنەیەو نۆرمەکاو ئی شێعرێ و جەوهەرە مۆسیقاییەکاش کە دیمەنێوە یەکچوونش(فۆڕم)پارێزیان پەی ئی پڕۆسە شێعرێ.

سەرەڕاو خاڵێ هێقمێ ئەدەبیێ چی ڕەوتە شێعرێنە کە ئیشارەما پەنە کەردێ؛ وەختارێو بە ئایرێ فاکتە سەردەمیەکا، چەنی شێعرەو میللەتەکایتەری، بەراوردکاری کریۆنە ئی بابەتە و نه‌بیه‌ی ئی لایەنە ویریە، بۆ بە دیاریێوە خەسارئامێز؛ بەهەر لەونێوەیچ گێریش خەساریچ، هەر خەسارەن، مشیۆم خەسارشناسیش سەر کریۆنە و شاعێرەکاو ئیسەیما جە ئی هەرۆڵییە، کریۆ ئاشنای بانێ.

هەر جە بنەماوە، بەنا بە ئینەی کە ژانروو شێعرێ قەڵاو رۆشنبیری ئێمە بیێنە و سەرەڕاو ئینەی یەکه‌و خێزنای هونەری، مەشیام بە ئوسلوبوو وێش ڕێسانێوەیچ بیایێ پەی یاونای زانیاری و نمانای پێوەننیەکا و کێشەکاو گلێرگەی؛ ئینتیزار بێ کە شاعێرەکاما، هەر چا نۆرمە ئەدەبیانە و نماناو دەقەکاشانە، بە زوانێو هێمایی و مێتافۆڕیک، پەرسەکاو گلێرگەیشا وستێبیاینێ سەروو خوانەو دەسەڵاتچییاوە. ئینە نەکریان، تەنیا پاساوەش، هۆکاری سیاسیش پەی تاین کریۆنە.

تەئکیدوو ئێمە و فەلسەفەو ئی دێڕا ئینەنە کە ئی ڕوڵە ئەدەبیە و پەڕ کەردەیەو ئی هەرۆڵیە، وزمێنە سەروو شانەو شاعێراو ئارۆی و ئی سەردەمیە.
درێژەش هەن

  • پیران و ژیران

    پیران و ژیران پیر، لاو گوٙران زوانەکانوە، مەفهومێوە مانادار و ئەرزشمەند بییەن و هەن. پیر ج…
  • هەملقوانی

    هەملقوانی هەملقوانی: ڕازێوە وەشەی هەورامیە، نویستەی و ئەوەوانای گونا ڕاپەیما، فەرماودیٛ گو…
  • ئارسن

    ئارسن  کابرێوە مەسیحی بوٙ کەشاروو ڕەشتینە جە ئەۮای بوٙ ، دەورەو ئەوەڵوو دەرزوەنای هەر…
  • پیران و ژیران

    پیران و ژیران پیر، لاو گوٙران زوانەکانوە، مەفهومێوە مانادار و ئەرزشمەند بییەن و هەن. پیر ج…
  • هەملقوانی

    هەملقوانی هەملقوانی: ڕازێوە وەشەی هەورامیە، نویستەی و ئەوەوانای گونا ڕاپەیما، فەرماودیٛ گو…
  • ئارسن

    ئارسن  کابرێوە مەسیحی بوٙ کەشاروو ڕەشتینە جە ئەۮای بوٙ ، دەورەو ئەوەڵوو دەرزوەنای هەر…
 hewraman
Load More In ئەدەب و هونەر

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

پیران و ژیران

پیران و ژیران پیر، لاو گوٙران زوانەکانوە، مەفهومێوە مانادار و ئەرزشمەند بییەن و هەن. پیر ج…