یانە هەورامانی بشناسدیٛ دەرزێ پەی دماڕوٙی!!

دەرزێ پەی دماڕوٙی!!

81

دەرزێ پەی دماڕوٙی!!

یاد٘ش بە خەیر، ئەجۆ هیزی بێ، دمانیمەڕوێ جە ڕوەکاو زمسانوو ساڵەو ۱۳۸۱ کۆچی ڕۆجیاری (۱۳؍۱۰؍۱۳۸۱) دەگا تارێخی و میرات هۆرگیرەکێ میر مەحموود٘خانی گەورەی، یانێ دزڵیە، مێماندارەو ئەوەڵ یاد٘کەرد٘وو مەللا حەسەنی بێ.
جە هەیوانە وەرزشیە شەق و شڕەکێ دزڵیێنە کە جە تاوەو سەرد٘او شەو دەمەو سەربەرزاو شەوێ وەڵینێوە، کرژووڵەش کەرد٘ەبێ و وێش ئارێوە یۆ، خەڵکێ فرە ئاما بێ و ڕاو ڕاد٘اری نەبێوە!
هەرچی ڕوو بە سەر وێرەگا لوێنمێ و سەرد٘او سەربەرزاو داڵانی و مڵەوەرد٘ێ و سیاوکۆڵەی و قەڵا برووسکێ و مەد٘ی لاشەو زەمینی گازنێنە و ئەشیا لەش و قاچ لەرزایە و تەقەو دد٘انا ئامیە، نە لەش جایش لا لەرزایۆ بێ، نە دد٘ان پێوەو تەقەی ئارێوە؛ چوون خەڵک جە دوور تا نزیک، پەی گەورە جەژنەو زیند٘ە بیەی گەورە پیایە هەورامانی چاگە گلێر بێ!
داخۆم جە ئی جەژنێ وەشتەر و مەبارکتەر، کام جەژنە بۆ؟!
بە ڕاسی جەژنێ بێ پەی بەرئارد٘ەی شناسنامەو مللەتێ!

هەیوانەکێ کە تەنیا چوار پەنج چینێ کەتێ نیشتەرەیش چەنە بێنێ، قوڵ هۆرشانێ و دلێشەنە ڕاو ڕاد٘اری نەبێوە!
فرێوە جە خەڵکی سەروو پەیاوە بێ و بێ ئانەی هاگاش جە سەرد٘ای و سڕی قاچا بۆ، یاد٘وو مەللا حەسەنی برێ بەرد٘ە بێ و گیان و ڕۆح و دڵش لوابێ و چەم و دەمش واق بیەبێ فەرمایشوو ئا ئازیزارە کە بە فەرمایشە ڕەنگینەکاشا گەرما و تین و هاز وزێنێ دلێ کۆنیشتەکەی.

چی کۆنیشتەنە ئازیزێ باسێ وەشێ و ڕەنگینێ فرێشا کەرد٘ێ و مامۆسای ساحیب مەتڵەب (مامۆسا کاک ئەحمەد٘ نەزیری) سەرقافڵەو داڵە سەربەرزاو داڵانی و داڵەگەرد٘انوو داڵەمێزاو هەورامانی، دوێ بەشێنە بە قسە شیرین و مەژگد٘ارەکاش مەسیحا ئاسا ڕۆحش بەخشا بە کۆنیشتەکەی کە بەشێ جە قسەکاش تاوا نەخشەڕا و مانیفێستێ هەقەتین با پەی گرد٘ هەورامی زوانێ ژیری و ساحیب ئاوەزی.

مامۆسا جە بەشوو ئەوەڵوو فەرمایشەکاشەنە باسوو ڕەوتوو هەرمانەکێش کەرد٘ و جە بەشوو دوەموو قسەکاشەنە کە شۆنەو سیاوچەمانێوە دوە قۆڵیرە بێ، درێژەو باسوو چەنی بە ئەنجام یاوای دیوانوو مەللا حەسەنیش کەرد٘ و پێسەش فەرماوا:

“فرە خەریکیانێ و فرە کەل و ملێ و ئی دیم و ئەو دیمێم کەرد٘ێ (ئێران و ئێراق)، حەسابی مانیا بێنێ، ئاخر من نەوەشەنا و تەنیا یەک وڵکم مەنەن و ئاد٘یچ سەد٘ەنە ویس و پەنجش هەرمانە کەرۆ!
ڕاستا گەرەکا نیازم بێ هەرمانەکێ نیمە و نیمەچڵ دەس بازوو؛ چوون فرە شەکەت بێنێ و هەرمانەکێ بە سخڵەت لوێ وەرۆ.
پەی نموونەی: تەنیا پەی ساق کەرد٘ەی و گلێر کەرد٘ەی یەک پارچە شێعری دە تا پانزە کەڕەتێ خورماڵ لوانا هەڵەبجە لا پیرەژەنێ تا تاوانم ئا پارچە شێعرێ گلێرە کەروە، ئاد٘یچ چا وەختەنە کە حەرەکەی ئیسلامی چەنی حێزبەکا جەنگش بێ و قوش نەتاوێ بەربشۆ!! ئاخر ئا ژەنێ هەر جارێ لوێنێ لاش دوێ بەیتێش واچێ و ئەوەش ویرە شێوە و نێوە هۆشش تا چند٘ ڕوێ!!
ڕوێ جە ڕوا ئامانێ پەی دزڵیێ و لام دا لا کابرێوە هیتیاری – ئا کابرا کە چەنی ئەو برادەرەکەی سیاوچەمانەکەشا وات، یانێ کاک مەنسوور سۆهرابی نژادی شاعێر .-
بێقەزای و وەشی و تشیم چەنی کەرد٘ و پیاڵێ چاییم لاوە وارد٘. قسە قسە و باس باس، فەرماواش: مامۆسا چێشت کەرد٘ چەنی مەللا حەسەنی؟
ئاخر ئێند٘ە ئاما بێنێ دزڵیە گرد٘ کەس زانێ خەریکوو چێشینا!
منیچ جە جوابشەنە واتم مەنسوور گیان مانیانا، هەرمانەکێ بە سخڵەت ویەرۆ و نیازما دەسش بازوو!
هەرچی جە ئاد٘یا ئەجیاش گیر و گرفتی مادیم هەن؛ پەوچی واتش: مامۆسا دەسم دامانت نەکەری و وازش چەنە ناری!
واتم مانیانا و مەتاوو.
فەرماواش مامۆسا بە گەورەیی خود٘ای قەسەم ئا دوە گاوە کە من هیتەشا پەنە کەروو، یۆشا هینوو وێما، ئەوشا هینوو شەرێکما، ڕوێ من هیتەشا پەنە کەروو، ڕوێ ئاد٘.
هینەکەو من یەرەسەد٘ تا یەرەسەد٘ و پەنجا هەزار تمەنێ کەرۆ، بە دڵ و بە گیان حازرەنا ورەشووش پەی خەرجوو ئی هەرمانێ، بەڵام تۆ بی و ئا خود٘ا وازش چەنە ناری!
فەرماواش جە جوابشەنە واتم: چی؟
ماچۆ واتش: ئەگەر هەر یانێوە دزڵیەیی یەرێ خاورێ و دوێ کۆمپلیسیێ و چوار مینی بووسێ وەروو یانەکەیشەنە با و ئێند٘ە و ئاند٘ە زەڕی وتە و ماڵش بۆ، هیچ یاگێ فەخری و شانازی نیەنە – ئاخر چا وەختەنە دزڵیە بۆنەو کاسپی مەرزیوە بیا و برەوش بێ و خەڵکوو دزڵیێ حەسابی واعزەش وەشە بێ، – بەڵام ئەگەر مەللا حەسەنما پەی زیند٘ە کەریوە، تا ئەبەد٘ کوڕا کوڕما، سەرەش پەنە بەرزا!!!

ماچۆ ئی قسێ حەسابی چڵاکنانێرە، دڵش گەرم کەرد٘ا و هاز و تینێ سەمەرەش وست دەروونم و پتەوتەر جە جارا شنیانێوە وەنەو هەرمانەکێ و ئاخرش بە پەشتیوانی خود٘ای گەورەی تاوام یاونووش ئەنجام.”

بەڵێ مامۆسا نەزیری کە جە خود٘ای گەورەی داواو ئەوەسەیای بێ دەرەتانی و هەتا هەتاییش پەی کەروو، پی هەرمانە نەمرێشە تاواش شناسنامەی فەرهەنگی بەربارۆ نەک هەر پەی دزڵیێ، بەڵکوو پەی گرد٘وو هەورامانی!
ئا مەللا حەسەنە کە ئارۆ شێعرەکێش و هەڵوەکەش ورد٘وو سەروو زوانوو گەورە تا ورد٘ینێ و تا ئا وەختە کوولەکێ تەڕەنە کەس نامێش نەزانێ، سەمەر و بارەواو ڕەنجوو دەساو کەسێن کە ئەگەر ئا دەرد٘ێ ئاد٘یە پۆ هەر کەسیتەریۆ بیەنێ – نەوەشی دڵی و جەراحی ئەوەکریاش، بیەی تەنیا یەک وڵکی ئاد٘یچ سەد٘ەنە ویس و پەنجش هەرمانە کەرۆ، فشاری دایموو ونێ دەوروو ویسینە و … پەی ماوەو زیاتەر جە چل ساڵا – ئەشیا کونجوو یانەینە کەوتایە و لەلە و دایانی کریایە، بەڵام ئی پیا ئازیزە پا گرد٘ دەرد٘اوە کە دامانگیرێش بێنێ، تاواش سفرێوە ڕەنگا و ڕەنگما کە تان و پۆش بە فەرهەنگ و ئەدەب چنیان، پەی ڕازنۆوە و باوەلباو تا ئەبەد٘ پەی پەی جامێ وەش تام و بووێش چەنە نۆشمێ.

مامۆسای ئازیز بێژ جە دیوانوو مەللا حەسەنی، تاواش تارێخوو ساناو هەورامانی سەروو نوسخە خەتیەکەو مامۆسا قازی عەبدوللای شەیدایۆ کەرۆ سەوقاتێ نەمر پەی کتێب یانەو هەورامانی.

هەرپاسە زایێڵەو زرێبارێ یۆتەر جە یادگارە ڕەنگین و نەبێزیایەکاو ئی گەورە پیاینە.

مامۆسا چا وەختەنە کە هەورامان و هەورامی یاوو غەفڵەتوو ڕۆزگاری برێ بەرد٘ێ بێنێ و هاگاشا جە وێشا نەبێ، بە گێرتەی و بەرد٘ە ڕاو کۆنفرانسەو هەورامان شناسی ڕۆح و گیانێ تازەش بەخشاوە بە لاشەی نیمە گیانوو هەورامانی و ئاخێزێ گەورەش بەرپا کەرد٘ و ئیسەیچ هەزاران ڕاویارێ بە دڵ و بە گیان خەریکێ خزمەتیشەنێ.

مامۆسای مانیا نەشناس دایم بە ئامای بێ منەتش، ڕوح بەخشێ بە ئا هەمامە و کۆنیشتا کە پەی زیند٘ە کەرد٘ەی فەرهەنگوو هەورامانی گیریێنێ و لوێنێ ڕاوە!

ڕۆحش بەرزا پێسە کەشە بەرزەکاو هەورامانی، یاد٘ش نەمرا پێسە هاژەو سیروانی.

سوبحان ئەمینی هانەگەرمڵە

۱٤؍٦؍۱۳۹۸ کۆچی ڕۆجیاری
شاروو مەریوانی

  • پیران و ژیران

    پیران و ژیران پیر، لاو گوٙران زوانەکانوە، مەفهومێوە مانادار و ئەرزشمەند بییەن و هەن. پیر ج…
  • هەملقوانی

    هەملقوانی هەملقوانی: ڕازێوە وەشەی هەورامیە، نویستەی و ئەوەوانای گونا ڕاپەیما، فەرماودیٛ گو…
  • ئارسن

    ئارسن  کابرێوە مەسیحی بوٙ کەشاروو ڕەشتینە جە ئەۮای بوٙ ، دەورەو ئەوەڵوو دەرزوەنای هەر…
  • پیران و ژیران

    پیران و ژیران پیر، لاو گوٙران زوانەکانوە، مەفهومێوە مانادار و ئەرزشمەند بییەن و هەن. پیر ج…
  • هەملقوانی

    هەملقوانی هەملقوانی: ڕازێوە وەشەی هەورامیە، نویستەی و ئەوەوانای گونا ڕاپەیما، فەرماودیٛ گو…
  • ئارسن

    ئارسن  کابرێوە مەسیحی بوٙ کەشاروو ڕەشتینە جە ئەۮای بوٙ ، دەورەو ئەوەڵوو دەرزوەنای هەر…
 hewraman
Load More In هەورامانی بشناسدیٛ

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

پیران و ژیران

پیران و ژیران پیر، لاو گوٙران زوانەکانوە، مەفهومێوە مانادار و ئەرزشمەند بییەن و هەن. پیر ج…