خاسە

85

خاسە
جە کتێبوو “اندیشە”ی
نویسەر: محەممەد حێجازی

ئەحمەڎ و عەلی دوێ مەحەسڵێ زیرەکێ بێنێ. دڵ دێنێ بە دەرزوو مامۆسای و وەشتر و زووتەر فێرێ بێنێ. سەروو گلیشا دیەبێوە و زانێنێ هەکە تەنیا وەسیلەو وەر کۆتەی جە هەرمانەنە سەرەنج و دڵ دای بە هەرمانێن. وەختوو گەمە و گاڵتەینە تەنیا جایشا لاو گەمەیۆ بێ و هیچی تەرشا نەبێ ویرەنە. وەختوو دەرزیچەنە هەر جایشا لاو دەرزیۆ بێ و گەمەشا ویر شێوە. خیاڵشا جە خەم و پەژارەی ڕەحەت بێ و هیچ خایلێشا نەبێنێ. زەینشا ئەلەل ئەمرشا بێ و دەسشانە بەر نەشێ. دوو دڵی وەنە شێویاییشا نەبێ. جە هەرمانەو وێشا ڕازیێ بێنێ. لاو مامۆسایاوە حرمەتشا بێ و مایێ دڵوەشی ئەڎا و تاتاشا بێنێ.
هەر چنڎ جە دەرزەنە و عیباڎەتەنە و ئەڎەبەنە پێسە یۆی بێنێ، بەڵام جە ڕەفتار و کرڎگارشانە چەنی خەڵکی، پێسەو یۆی ڕەفت نەکەرێنێ و فەرقشا بێ.
ئەحمەڎ هەمیشە و دایمە وێش جە خەڵکی سەرتەر زانێ و تێکەڵی خەڵکی نەکەرێ. مۆحێبەتش نەبێ و ڕوە نەڎێ بە کەسی. دەرزەنە هەرچی فێر بیێ پێسە یۆ ڕژد و ڕەکیکی هەکە هەر دڎانێش ساڵێ زیان و حۆت وڵێنە زەڕەکەیش شارۆوە، سەواڎەکەیش قایمە(ذخیرە) کەرێ و هیچ نیشانەو کەسی نەڎێ. نەزانێ کە سەواڐ بە بەخشایۆ هۆرزۆ.
عەلی پێچەوانەو ئاڎی، دەس گری مەحەسڵا کەرێ. یارڎەیشا دێ و بەرێشا وەرۆ. هەر کەسێ دەرزش نەزانێ، وەنەش مەعلووم بێ هەکە بە یارڎەی عەلی فێر بۆ. ساحبەنە زوو ئێ پەی مەدرەسەی و ڕەفێقەکێش مرۆشیێنێ دۆرش. هەر دەمێ چەنی یۆی سەرەش دلێ کتێبینە بێ و پرسیارێشا جواب دێوە. تا تەرەفش نەیاونێنە وازش چەنە نارێ. تا خایتێ تا ئا سانیە هەکە لوێ دلێ کەلاسەکێش خەریکوو ڕەفع و ڕجووڎوو گرفتاریاو ڕەفێقاش بێ.
ڕوێ جە ڕوا ئەحمەڎ دیش کە عەلی وێش تەنیان. لوا پەی لایش واتتش فەرقوو من و تۆ چەنی ئاڎیشا ئینەن هەکە فرەتەر جە ئاڎیشا زەحمەت کێشمێ و عالتەر فێرێ بیمێ. تۆ چی نەتیجەو ئی زەحمەتیە هەوانتە بەخشیۆ؟ ئی گرڎ حەول و تەقەلا پەی ئانەی بۆ هەکە دلێشانە دیارێ بیمێ و پیویەیمێ. ئننا ئی مەینەت و مەرارەتیە چی مڎەیمێ وەروو وێما؟ ئەگەر گرڎ پێسەو من و تۆ با، ئێمە ئێتر ئینێ نیەنمێ. ئێمتیازوو ئێمە ئینەن کە وەرکەوتێ بیمێ. ئەگەر تەمەڵەکا گێرمێ کۆڵێ و چەنی وێما بەرمێشا وەرۆ، گرڎیما پێوەرە یاوێنمێ وەرۆ. بێژگە ئانەی هەکە باروو ئێمە قورستەر بیەن.
ڕۆحوو عەلی جە ئی مۆچیاریە هۆر خەڵەتنیە کۆت چەپۆکانی و ئەقڵ دڵش شێویێ. چوونکەتەی ئەجێش کە مشۆم هەمیشە ئەقڵ زاڵ بۆ ملوو دڵیرە.. تەسلیموو ئەقڵی خاموو ئەحمەڎی بی و واتتش، “چێو لای منیچ پێسە تۆ کەروو.”
سەوای ساحبش زووتەر جە جارا هۆرستۆ، وەلێ خەفەتیێ ئانەینە هەکە ئارۆ قەرارا پێسە چا وەڵی نەبۆ و نەلۆ هانای بانگوو ڕەفێقەکاشۆ، پەکەر بێ و وەقرەش نەبێ. خیاڵشا کەرێوە هەکە چەمەڕوانێ شەنێ و دڵ نیگەرانێ، وە چەمێ زەرێڵێ پەیش مڎیا و ماتڵێ مۆحێبەتیشەنێ؛ یەکجار ئارام و قرارش بڕیا. بەڵام ئا ڕوە وەڵێ گر کەسینە وێش یاونا دەبیرستان و گەرم و گوڕتەر جە گرڎ وەختێ شنیا وەنە.
پەی ئانەی هەکە ئەحمەڎ نەوینۆش و ژیوەش تاڵە نەبۆ، وێش نەڎێ قەرەش.
وەختێ نا عەیلاجی یاوێ لا یۆترینی، واتتش، “عەفوەم کەرە، ئێتر واز بارە جە مۆچیاری کەرڎەیم. زانوو هەکە پێچەوانەو ئەقڵین، وەلێ چێش کەروو دەسوو دڵیۆ. لەزەتوو تێکەڵی و هاوماڵی و خاسەی و بیەی چەنی ڕەفێقا، چانەی هەکە وێم بەزل زانوو چەنەشا، وەش تەرا پەی من. من پەی دەلیلە و تۆ هیچ جوابێ شکە مەبەروو.”
دەورانوو دەرز وانای تەمامیا و ڕەفێقێ هەر پێسەو شارا گزرەی هەکە وا پژگنۆش پی لا و پە لارە، زەمانەی تەفر و تونێ کەرڎێ. دماو (دمای) چنڎ ساڵا ڕوێ ئەحمەڎ پەی هەرمانێ ئامابێ دیڎەنوو عەلی. دلێ قسەکاشانە کتووپڕ ئەحمەڎ دڵش پەر بی و واتتش، “تۆ شانسڎ بێ و دڵڎ پاک بێ. بە پاو دڵیڎ جمایۆ و گۆشڎ نەدارا من و مۆچیاریەکەو منڎ نەگێرت.” ئەگەر ویرڎ بێ، واتتڎ، “پەی دەلیلەو تۆ جوابێ شکە مەبەروو.” ئا جوابە هەکە تۆ نڎانێوە، وێم چاڎمای جە گوزەرانی گێرتم. شەڵڵای ئا وەختە درێخیڎ نەکەرڎەبیێ و جوابەکەڎ دابیێوە با عەمرێ بە ئاە و ناڵە و هەناسە هۆرکێشتەی گوزەرانم نەکەرڎێ.
هەر چنڎ گێرە ئیسەیچ وێڎ نەزانی چی عالنی. تۆ بە هاناو دڵیتۆ ملی و بە واتتەو دڵیڎ هەرمانە کەری. دڵوو جوانمیرا حەرگیز گۆش مەدارۆنە دەلیلەو ئەقڵوو کۆتا ئەقڵا و جوابیچشا مەڎۆوە.
سا با من پەیت باس کەروو.
چا ڕوانە هەکە تۆ یارڎەی ڕەفێقا دێنی و مۆحێبەتشا چەنی کەرێنی، درەختێوە بێنی هەکە گوڵێ هۆرشانێنی. منیچ پێسە تۆ درەختێ پەرڎاخ بێنا، وەلێ گوڵ نەڎێنا. ئەجێم مشیۆم تەنیا هێز سەرۆکووی لوای دەونە. جە گوڵەکاو تۆ زەمین دانە هۆرگێرێ. زاڕوڵێ جە ڕەفێقی تۆ خاترشا شاڎ بێ . بازنەو مۆحێبەتیڎ دایمە پانتەر و پانتەر بێ و ئاوازەو خاسیڎ هەمیشە ڕۆح و گیان لاونێ و منەت دارێڎ هەواڵوو عالیڎ یاونێنێ لا کەس و کاریشا. من دلێ چۆڵینە و تەنیایینە هەر ئا تاقە دارە بە سەمەرە مەنانێوە. تۆ سەمەردار بیەی و من بێ سەمەر.

تو ئیسە بەر وەروو خاسیەکاتەنی و گرڎ بەرێ پەی تۆ کریانۆ، گرڎ ڕوومەتێ بە دیەیت سەر وەشا. دەس پەی هەرچی بەری مفت و مەرحەبا مێ دەستۆ. ڕەفێقێ جە ڕەفێقیڎ لەزەت بەرا. وەلحاسڵ تۆ دەسی مانیات نیان سەروو لەمێ تێرێوە.
هاوار پەی من. من ئارۆم نەبی وەروو چەماوە. هیچم نەکەرڎ پەی ئارۆی.
عەلی دڵش پەر بی و واتتش، “خۆ یاگێ تۆ دلێ دڵوو مننە هاڵیەنە. هەرچیڎ گەرەکا دەسوور دە.”

حەمزە

۹۸/٦/۷

  • پیران و ژیران

    پیران و ژیران پیر، لاو گوٙران زوانەکانوە، مەفهومێوە مانادار و ئەرزشمەند بییەن و هەن. پیر ج…
  • هەملقوانی

    هەملقوانی هەملقوانی: ڕازێوە وەشەی هەورامیە، نویستەی و ئەوەوانای گونا ڕاپەیما، فەرماودیٛ گو…
  • ئارسن

    ئارسن  کابرێوە مەسیحی بوٙ کەشاروو ڕەشتینە جە ئەۮای بوٙ ، دەورەو ئەوەڵوو دەرزوەنای هەر…
  • پیران و ژیران

    پیران و ژیران پیر، لاو گوٙران زوانەکانوە، مەفهومێوە مانادار و ئەرزشمەند بییەن و هەن. پیر ج…
  • هەملقوانی

    هەملقوانی هەملقوانی: ڕازێوە وەشەی هەورامیە، نویستەی و ئەوەوانای گونا ڕاپەیما، فەرماودیٛ گو…
  • ئارسن

    ئارسن  کابرێوە مەسیحی بوٙ کەشاروو ڕەشتینە جە ئەۮای بوٙ ، دەورەو ئەوەڵوو دەرزوەنای هەر…
 hewraman
Load More In ئەدەب و هونەر

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

پیران و ژیران

پیران و ژیران پیر، لاو گوٙران زوانەکانوە، مەفهومێوە مانادار و ئەرزشمەند بییەن و هەن. پیر ج…