یانە هەورامانی بشناسدیٛ ژیوانامەو ڕەحمەتی مەڵڵا غەفورو گوڵپی

ژیوانامەو ڕەحمەتی مەڵڵا غەفورو گوڵپی

287

وەرکوڵیٛ پوختە جە ژیوا نامەو خواوەنەوەش بیەى(ماموٙسا مەڵاغەفور)و (گوڵپ)ى.

نویستەی: (ئیبراهیم میکه‌ عه‌لی…ئه‌رده‌ڵانی).

دماو ئانەى جەپەیجو دەگاو گوڵپینە سەرو توٙڕەو کومەڵایەتیەو فەیس بوکینە، ڕەسمو زاناو گەورەو نامدارو هەورامانى(ماموٙسا مەڵاغەفورو گوڵپى)م وەزنارەو چنڎ وەشەویسیٛوە چەمشا پەنەکەوت، وەرنیارو ئانەیشا پەیکەردانیٛ و داواشا وەنە کەردانیٛ کەژیوانامەو ئى زاتە پایە بەرزەیە وزو ڕوە پەیشا، تاوەکو نەوەى تازەو خەڵکو ناوچەکەى و بەتایبە خەڵکو دەگا وەشەویسەکیٛما ئاشنیٛ بانە پى زاتە پایەبەرزەیە.

منیچ پیٛسە ئەرکو سەرو شانەیم و پا سیفەتیچە کە کناچەزاو ماموساینا هورئیٛستا بە تومار کەردەى ئى چنڎ خەتە سەرینیا ژیوانامەو (ماموٙسا)ى، ئومیٛدەوارنا تاوابوٙم کەمیٛو بەئەرکو سەرو شانەیم بەگا ئاردەبوٙ، هەم وەرانوەر ماموٙسای و هەم وەرانوەرو شمەى بەڕیٛزیچۆ.

هەرپاسە ئومیٛدم هەن تاومیٛ هەر نەبوٙ کوڵیٛوە جەژیوانامەو کەسایەتیە وەڵینەکاما وزمیٛ ڕووە و نەوەى تازەشا پەنە ئاشنا کەرمیٛنە، پەوچى من چیٛگەوە وەرنیازو ئانەیە کەرونە کەهەرکەس زانیارى وردش هەن لاوە سەبارەت بەپیاو ژەنە نامدارو کەسایەتیە خزمەتگوزارەکا دەگیٛکیما (بەبیٛگوشدای بەتیرە و تیرە گەرى، یاخود پلەو پایەى کوٙمەڵایەتى ئاکەسیە) فەرماووٙ وزوٙش ڕووە، یام کیانوٙنەش پەى بەندەى تاکو من چیٛگوٙ بەئەرکو گولانەیى ویٛم هوٙربیٛزونە و بەزوانیٛ ئەدەبى وەزنوشرە، پەوچى ماچو بەبیٛ گوٙش داى بەتیرە و تیرەگەرى یاخود پلەو پایەى کوٙمەڵایەتى، چونکە گونجیوٙ کەسیٛوە، ژەنى بوٙ یام پیا خزمەتیٛ گەورەش بەدەگیٛکیٛما کەردەبوٙنەو هەمان وەختیچەنە ئیسەیچ کەسوکارى نزیکش نەمەنەبوٙ یام خویٛندەوارییٛوە چامنەش نەبوٙ، تابشناسوٙنەش بەخەڵکى، تاوەکو چی ڕیٛوە تاومیٛ دەگیٛکیٛما جە قەیرانو نەبیەى میٛژوى و ویەرینی  ئەوەنویسیاى ویەرنمیٛ و ئیٛگەى کەرمیٛ بە خاڵەو وەرچەرخناى ویەردەی و ویٛماو دەگێکیٛچما. چینەى زیاتەر وەختتا مەگیرونەو ملو دلیٛ باسەکەیم.

*نامیٛ تەمامەو ماموٙساى(غەفور عەبدوڵا موحەمەد).

*هەرچنڎە ماموٙستا جە دەگاو گوڵپینە و ساڵەو 1875میلادی ئامان دنیاوەو تاتەش بەگەنجى جەبیاریوە ئامان گوڵپ و بیەن بەمەڵاو گوڵپى، بەڵام ڕەچەڵەکشا دماى بیاریٛ گیٛڵوٙوە پەى دەگاو(نویٛن)ى جە هەورامانو ئەودیمی.

*باباو ماموٙساى واتە: (موحەمەد)کەدماتەر بە(حەمەکاواتى) ئەشناسیان، بەگەنجى ئامان بیاریٛ و دماى ئانەى(عەبدوڵا)ى کوڕش پەیڎابیەن و یاوان پەنە، وستەنش حوجرەو واناى حوجرەیش تەمامنان و بیەن بە مەڵڵاو دەگاو گوڵپى .

*چونکاتەی ماموٙسا (مەڵڵا عەبدوڵا)و تاتەو ماموٙساى، ویٛچش مەڵا بیەن، زانانش واناى چنڎە گرنگاو قەدرش زانان، پەوچى زوو(غەفور)ى کوڕیش وزوٙ وەرو واناى وگرنگى فرەش پەنەدان و پەى هەمان مەبەستیچ کیاستەنش پەى شارەدوورەکا، پیٛسەو (سلیٛمانى، کەرکوک، سنە، مەریوان، دەگا نامدارەکا، پیٛسەو بالک، خەرپانى، عەبابەیلیٛ…هتد).

*جە دما قوٙناغەکا وانایشنە، خزمەتو ماموٙسا(بابا ڕەسوڵ)ى و حوجرەو خەرپانیەنە ئیجازەو مەڵایەتی ومودەڕیسیش هورگیٛرتەن و بەئەمرەو داواو شیٛخ(نەجمەدین کوڕو شیٛخ عومەرو بیاریٛ)گیٛڵانۆ پەى بیاریٛ وبیەن بەمودەڕس و حوجرەو خانەقاو بیاریٛ، ئینەیچ ئانارێوەن پەى تواناو چەنەئاماى ماموٙستا(مەڵا غەفور)ى.

* دماى ئانەى حوجرەو بیاریٛنە نامیٛ بەرکەروٙ، یەکەم خیٛزان چەنى ژەنێ (هانەگەرمڵە)ییٛ دروس کەروٙنە، بەڵام قەدەر پاسە بوٙنە ماویٛوە کەم پیٛوەرە ژیواو جیێ باوە، دماتەر ماموٙسا خیٛزانى دوەمش چەنى ژەنێوە گوڵپییٛ  دروسکەروٙ، بەڵام بەداخوٙ دماى دوویٛ ساڵا ئى ژەنیٛچشە وەفات کەروٙنە، بیٛئانەى زاڕوٙڵەشا بوٙنە، دماى ئاڎیچیٛ ماموٙسا دیسانۆ خیٛزانى یەرەم چەنى ژەنێوە خەڵکو دەگاو(سیٛوسیٛنان)و قەرەداغى، دروست کەروٙوە  نامیٛش “سەی خەدیجیٛ” بوٙنە خوا کوڕێوەش پەنە بەخشوٙ بەنامیٛ”مەڵڵا محمەمەدی”. و چی ڕیٛچۆ بوٙ بە هامزەماو(ئەفراسیاو بەگ – سالار)ی، سان وسەردارو ئاوەختەو هەورامانى.  ژەنەى چوارەمە ماروٙ کە ئافرەتیٛوە خەڵکو دەگاو(نگڵ)وهەورمانو ئەودیمی بوٙنەو چى ژەنیٛشە خوا یەریٛ زاڕوٙڵیٛش پەنە بەخشوٙنە بەنامەکا(ئەحمەد، فاتیمە، عائیشە)جە تەمەنو ویٛشەنە (موحەمەد)ى کوڕەگەورەش، کە جە “سەی خەدیجیٛ” بیەن، بیەنۆ بەمەڵاو گوڵپى.

*ئیزاتە زانیٛوە چەنەئاما بیەنو سەرجەم ناوچەکا دەورو بەری و خەڵک پەى پەرسو ڕاى شەرعى ئامان لاش و دەعوەت کریان پەى ناوچە دورەکایچ، پەى چارەسەرو کیٛشە ئاڵوٙزەکا.

*بەشدارى غەزاو ڕوسیش کەردیٛنەو چاڕیٛنە چەمیٛش جەدەس دان و دماتەر چەمەکەى تەریچش وەختو هەرمانیٛنە جەدەس دان و دما ساتەکا تەمەنیشەنە نابینا بیەن.

*ساڵەو 1928میلادینە سەفەرو حەجیش کەردەن و بەواتەو (مەڵا ئەحمەد)ى کوڕیش ئى سەفەرشە نوٙ مانگیٛش خواینان.

*پەیوەندییٛ گەرمش بیەن چەنى شیٛخ و بەگزادەکاو هەورامانى و ئاڎیچى ڕیٛزى تایبەتشا گیٛرتەن ئەو ویٛش فەتوا شەرعیەکاش. جەوەرانوەرو ناحەقیوە فرە ئازاو چەم نەتەرس بیەنو حەقیقەت چکوٙ بیەبوٙ ئاڎیچ چاگە بیەن.

*دماى تەمەنێوە 82 ساڵەى، ساڵەو 1957میلادی، دەگاوگوڵپینە وەفات کەروٙنە و لا قەبرەو تاتەى ڕەحمەتیشنە زیارەتەکاو گوڵپینە ئەسپەردە کریوٙنە، هەزار ڕەحمەتیٛ چى زاتە پاکەیەو گرکەسیٛ بەئەمەکى.

 

 hewraman
Load More In هەورامانی بشناسدیٛ

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

فەتە بای بوٙ بە نمایندە

فەتە بای بوٙ بە نمایندە فره داذ و فەریادٚم کەردٚ. هیچش نەبەخشا. گیان، گوٙش نمەدٚوٙ بە کەسی…