یانە هەواڵیٛ ئەوەوانای و ئەژناسنای دویٛ ڕوٙمانیٛ هەورامییٛ

ئەوەوانای و ئەژناسنای دویٛ ڕوٙمانیٛ هەورامییٛ

19

🔶گوزارەشی فەرھەنگی🔶

ئارۆ ڕۆدیاروو ٢٦و چێلکڕوو ٩٨ی کۆچی ڕۆجیاری، سەروو بڕیارو وەڵێنە، دەفتەروو ئەنجومەنوو ڕۆجیارینە کاک کوورش ئەمینی خانشێ(ئەوەوانای) خێراش سەروو دوێ کتێبە هەورامیا پێشکەشوو بەشداراو نیشتەیرەکەی کەرد؛ ڕۆمانەو “چلەخانەو ویری” بەرهەموو مەحموود قادری و “حاجی ئاغە”و سادق هێدایەتی بە تەرجۆمەو فەرشید شەریفی.

سەرەتا باسوو ڕۆمانەو چلەخانەو ویری؛ دماو ستایەش و پۆرە واتەی پی ڕۆمانێرە، جەباروو فەنیی ڕۆمانێ، ساختاروو ڕۆمانەکێ، فەزا و کەسایەتیێ ڕۆمانێ، هێما و نیشانێ دلێ ڕۆمانەکێ و… باس کریا و واتشا:
ئی ڕۆمانێ تاوۆ بە جۆرێ واچی ناڕۆمانە، ویرنامە، پەخشان دەر پەخشان یام تەنانەت ویرنامێوی مودێڕن بۆ و ژانرێوی تازە بۆ پەی دنیاو ئەدەبیاتی. کتێبێو کە ویری فرێش چەنەنێ. حزووروو پیای (بێجگەم ڕاوی وێش) بە نێسبەتوو ژەنێ کەمتەرا و چنگە و پڕچکە و زۆرەزمێ ئێنسانووی ئارۆی قاڵبوو ویرەکاشەنە دیاردێوی زاق و تەمام وەرچەما دلێ ئی ڕۆمانێنە و بە نێسبەتوو ئەو تەجرۆبە هەورامیەکا دلێ دنیاو ڕۆمانێنە، پلێو لوان سەرتەر و فەزای ڕێئالەش تێپەر کەرد٘ێنە و باروو ساختاریەرە نزیکوو بەختیار عەلی و باروو دلێگریەوە هەمویروو نیچەی دلێ “چنین گفت زرتشت”یەنە کەوتەنەوە.
وەشبەختانە نویسەر تاوانش تێمو داستانەکێ بۆوبەرامەی ھەورامیانەش بدۆ پەنە و بە ئێلێمانە ڕەمزیەکاو دلێ کتێبەکەی جۆغرافیا و زوانی هەورامی بە جۆرێوی ڕەمزی نیشانەو وەردەنگی دۆ.
چی بەشانە سەرکەوتەیش قۆتار کەردەن و ئینە یۆ جە خاڵە ئەرینیەکاو ئی داستانێ دریۆ قەڵەم. حەر چن نویسەر تاوانش بە پاو ئا ڕۆمانە وەڵینە ھەورامیا کە من تا بە ئیسە وانێنێمۆ، جە بەیان و ئێرائەو فاکتە تازانە و بە تایبەت گەمەی زوانی، دەسەواژێ هەورامیانێ، فەزای مودێڕنۆ زێهنوو ئێنسانوو ئارۆ (تنش های ذهنی) سەرکەوتە بۆ و پلێوی خاس بلۆ سەرتەر بەڵام بەداخەوە جە نیھایەت ئێرتیباتێوی ساختاری و تەعادۆڵێوی ئۆرگانیک بەینوو نویستەکانە لاواز ملۆ سەر و تەنانەت بڕێو یاگێنە پڕچیۆ. فرەو یاگانە ڕاوی گەرەکش بیەن وێش بە تاکێ سەردەمیانە و مۆدێڕەن بدۆ قەڵەم بەڵام بەکگراوەندێ سۆنەتیش بیەن دیاردەکێ دلێ مەتنی چی بازنەیە نەبەردەنشا ئەولاتەر. فرەو یاگانە داستانە جە ڕئالیسمی جادویی گۆزەر کەرۆ و ملۆنە دلێ فەزاو ئەفسوون و ئەفسانەی. حەر پاسە حەرچن وەڵتەر واتم فرەو یاگانە زوانش بە بیەو فرەو واژە و دەسە واژە ڕەسەنەکاو دلێ دەس و ویروو نویسەری بەرزا و پێسەو موومی ئینای دلێ دەسیشەنە، بەڵام بڕێ یاگاچەنە وانەری جیدی ئێحساس کەرۆ زوانەکەش بە شێوازێو تەجویزین و نەک تەوسیفی.
دەس وەشیش کەرمێ و مزانمێ ئەگەر پی شێوازە ئێدامە بد٘و، بە دڵنیایەوە یۆ جە نویسەرە گەورەکاو دماڕۆ هەورامانی و چی حەوزەنە بۆ بە کەسێوی ساحیب شێواز.

جە ئێدامەنە باسوو ڕۆمانەو حاجی ئاغاو سادق ھیدایەتی ھۆرگێڵناو کاک فەرشید شەریفی ئاما وەرۆ و کاک کوورش دماو خانشێوی جێدی و ئارۆیانەش جە دلێگروو داستانەکێ و شێوازوو هەرمانە وەڵینەکاو کاکە فەرشیدی پێشکەش کەرد. ئێشارەش کەرد کە ئی داستانێ یۆ جە داستانەکۆمەڵایەتی و تەنزیەکاو جامێعەو ئێرانوو زەمانەو جەنگی جێھانی دۆوەمیەنە، هەر چن پێسە هێدایەت وێش واتەبێش؛ ئیسەیچ نەهادوو فرەو ئێرانیەکانە حاجی ئاغەیو هەن و هۆرچنیای ئی داستانێ پەی تەرجۆمەی لاو موتەرجێمیەوە یاگێ ئێژایی و پنەزانایەنە. هەر پاسە ئەدەبیاتوو وێچمانە ئی هێما و ئی کەسایەتیە پێسەو کەسێوی دەغەڵ باز و دووڕوو و …یە هەر بە نامۆو حاجیەوە تەنانەت ڕێک و ڕاس هەر پا شێوازە لاو لالۆ مۆمن نۆتشیەوە و دلێ شێعرێوێ ئەژناسیایشەنە دیاری کریان. کە چا سەردەمەنە و هەر ئیسەیچ کەسانێ بە نامێ حاجی و لایەنگێرێ دینی، چەنی سەرمایە و ماڵوو خەڵکیشا بە تاڵان بەردەن. بە عام ھیدایەت تاوانش سەرکەوتانە گرفت وکێشەکاو کۆمەڵگەو ئاوەختیە بنویسۆ و بەیانش کەرۆ و فەرشیدیچ زەریف و وێمانە، فەزایوە بوومیە خولقنۆ پەی وانەری هەورامی زوانی. زوانوو کاکە فەرشیدی چی کتێبەنە، بە پاو ئازموونوو چەندین ساڵەیش، ئاننە وەرچەم نیا و چەمەڕایی وانەری چی ئازیزیە فرەتەرا و چەمەڕایێوی بێ یاگەیچ نیا. درێژەشەنە باسوو شێوازوو تەرجۆمەکەی جەباری فەننیەرە و ڕواڵەتوو دلێگر و ڕواڵەتیەرە کریا کە بە نەزەرۆ کاکە کوورشی باری تەرجۆمەیەرە سەرکەوتەن، بەڵام باروو ڕازوانیەرە کریۆ کوچێوتەر بە پارێزەوەبدیەیمێ پەی ئی شێوازیە. دەس وەشیێوی تایبەت پەی فەرشیدی و تەنیایەکاش و مومارێسەی بێ وچانش. بە داخەوە بە بۆنەو کەمی وەختیەوە نەکریا ڕۆمانەو “چەمەکێش” باس کریۆنە. ئاواتوو سەربەرزی و نەمانیایما هەن پەی ئی موتەرجێمە جێددی و مانیایی نەژناسەو هەورامانیە. جە دمایین بەشەنە حەر کام جەبەشدارا سابیر عەزیزی، خانم شادی سەعدۆللاھی و مەھوەش درۆستکار، مامۆسا ساحێب و کاک بنیامین عەباسی و خانم نوری، پەیلواو وێشا وست بەر و بەشداری باسەکاشا کەرد.

ئەنجومەنوو فەرھەنگی ئەدەبی ڕۆجیاری

 hewraman
Load More In هەواڵیٛ

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

ئەراگیٛڵی

ئەراگیٛڵی ئەگەر شەویە جە شەوەکان ئاسمانوو پەڕ جە هەسارەو یۆ جە هەوارەکاو هۆرامانی کەردیمێ …