یانە گردین لیٛفی جاجم

لیٛفی جاجم

74

لیٛفی جاجم

هەورامان هەمیشە تایبەمەندی ویٛش بیەن، هەر جە سیپاڵی و سەناتی دەسی…هتد، یوٙ چی سەناتا جاجم نیایۆ بیەن کە کسمو ژەنیٛ بیەن، بڕێ جە ژەنە دەسڕەنگینەکا هەورامانی ئی هەرمانێشا کەردیٛنە، ئینە سەلەمنوٙش کە ژەنەو هەورامانی هەمیشە پیٛسەو پیای تاوانش جە مەیڎانو ژیواینە ویٛش سەلەمنوٙ.

ئیسە گەرەکمانە باسو لیٛفی جاجمینی کەرمیٛ، بزانمیٛ جە ئەوەڵەو چەنی دروسکریوٙ: وەڵێ گردچیٛوینە پەژمو مەییٛ حازرکەری(2-3) پەژمێ، یانی نزیکەو حەوت کیلوا پەژمی، یام زیاتەر بەپاو گەورەو گولانەیی لیٛفەکەی، خاس شوریوٙوە تا چڵکش نەمەنوٙ، بەریش هانە و بە گلارکۆ خاس کویش تا پاک بوٙوە، ئیجا ماری وشکش کەریوە تا بوەش نەمەنوٙ، دماو ئانەی ڕیسیوٙ بە تالیٛ باریکیٛ، ئیجا ئی تالە باریکایچە هەم دوەلا(دووەباڎ) مریٛسیشاوە تا ڕیٛسێوە هیٛقم و کەمێوە قایم تەرما دەسبگنوٙ، ئی هەرمانیٛ گرد بە لەتەریٛ کریا، دمای ریٛسای کەریشا بە (گرۆڵیە)، دماو ئانەیچ هەمتەر کەریشا بە(گلیٛ)  کەسێوە گروٙڵیەکیٛ هەمتەر هوٙرکەروٙ پۆ هەردوە زەنگوٙڵاشەو بە جۆرێ تەر پیٛچوٙشاوە کەروٙشا بە گلیٛ، ئیجا گلەکا بەروٙ ڕەنگشا کەروٙ.

ڕەنگکەردەی جە (خمخانە)نە یام ئا ژەنیٛ کە جاجمەکەی گیٛروٙوە  ویٛش ڕەنگشا کەریٛ، تەشتێوە گەورەنە بە جیا ڕەنگ گیٛریٛوە و گلەکەش چەقنیٛ پوٙرەو بەرش ئاریٛوە، کەریٛش دارەرە تا وشک بوٙوە، ئتر پی جۆرە چنڎ ڕەنگێوەش بیٛنیٛ و دلیٛ تەشتی جیاوازینە( سور، زەرد، پرتەقاڵی، سەوز، کەوە، موٙر….هتد) ڕەنگی چەرمەیچ. گلی ڕەنگ کریا پەنەش واچیٛنیٛ(ڕەنگاو ڕیٛس)، ئیجا ڕەنگاو ریٛسەکە ئامادە بیٛ پەی جاجمی، (دوویٛ جوٙتیٛ) میٛخیٛ  کوێنیٛرە تەختو زەمینینە، نزیکەو هەشت مەترا جەیوٙیوە دوریٛنیٛ، تا هەرمانەو جاجم نیایۆ یام جاجم کەردەکەی دەسپەنەکریوٙ. هەرمانەو جاجم کەردەی فرە وەردەکاری و سەلێقەش گەرەکا، بەبارو درێژینە جاجم وەش کریێ نیم مەتر پان بیٛ یام زیاڎتەر.( ئیسە پارچێوە جاجم کە هەشت مەترێ درێژن و نیم مەتر پان) دمایی کرییٛ بە چوار پارچێوە، کە هەر پارچێوەشا دوویٛ مەتریٛ درێژ،  ئیجا چوار نیمیێ مڎیەوە سەرو یوٙوی، پاسە بوٙ جاجمێوە (دوویٛ درێژ و دوویٛ پانما دەس مگنو) وەختو واراستەینە نزیکەو (25) سم پارچەی خام مڎەی دەمشۆ کەمێوە پانتەرو درێژ تەر بوٙنە

جاجم کەردەی دووێ یەرێ ڕویٛ خواینیٛ، چون وردەکاری و سەلێقەی فرەش گەرەکا، ئیجا جاجمەکە دریوە دەسو یانەوەیەکیشەو، بەروٙش پەی لاو (لیٛفورازی).

ئەوسا هەر خامی سور کەرینیٛ وەرو لێفەکەی، پەی دلیٛ لیٛفەکەی پەژمشاو وستەن، ئیجا نەی سورەیچ بەکار ئاریٛنیٛ پەی لیٛف وراستەی، چی دمایەوە بەرگو لێفەکەیچ گیٛریٛنیٛ پەنەش واچیٛنیٛ(متیل) تا لیفەکە پیس نەبوٙ، متیلەکەی ئەگەر پیس بیێ گیٛریٛنیشەوە شورێنش.

لیٛفی جاجم سەناتو هەورامانی بیەن، هەم جاجمەکەش جە پەژمی، هەم دلیٛلیٛفەکەیچ پەژم بیەن، وەلێم بڕێ جارێ هەرکەس نەدار و کەم دەس بیەن، (کوڵک) ش بەکار ئاردەن پەی لێفی، کوڵک لاوی واری پەژمەکەین کە تلیان سەورۆ و ڕیتالیٛ وەهاریوە، (کەمێڵ)یٛش ئاستیٛنیٛرە، یانی بە کوڵی پەژمێوە پیس و بۆگەنڎ بیەن، فرە جاری فڕشادان و بەکارشا ناوەردەن.

ئەوسا فرەو دەگایەکاو هەورامانینە لیٛفوراز بیەن، ئەگەر نەبیەبوٙێچ دەگاکای تەریوە ئامان پەی وارستەی لێفەکەی، هەر یانێوە گەرکیش بیێ لیف ورازوٙ، دماو ئاماڎەکەردەی جاجمەکەی و خامەکەی نەییٛ، لیٛفواراز سەحبێ دماو نانو چایی بەیانی لویٛ پەی یانەو کابرای یانەوەی، تا نیمەڕۆ یام دماتەر وارزیٛش، ئا ڕووە میٛمانو یانکەی بیەن.( دەگاو گوڵپی ویرو منەنە، حاجی زورابی ڕەحمەتی لێفیٛ ورازێ، واچیٛنیٛچ حاجی محەمەدی هانەدنی گجار ئیٛ لێف وراستەی).

چی دمایەو بە دەسورو شاری لیٛفی لۆکەین پەیڎا بی، وەلێم ئی جوٙرە لێفە، تەنیا شارەکانە بیٛ و هەرکەسییٛ حەیوانش نەبیێ لێفی لۆکە سانێ. ئیسە خەریکا لیٛفی لوٙکەینیچ مە مەنوٙنە، پەتو و لیٛی ئەسبیٛس یاگیٛش گیٛرتەنەوە، ئیاس دنیا فرە وەڵکەوتیٛنە، جورەها خزمەتیٛش ئاسان کەردێنیٛ پەی ژیوای بەشەری، تەنانەت بڕێ جاریٛ ئەوەجە بە لیٛفی و پەتوی نیا دەیش ویٛترە.

لیفی جاجمین فرە قورس و گەرم بیٛ، هەکە دێت ویٛترە هەرگیز هورنەماڵیێ و سەرتۆ لانەشیٛ، پیٛسە پەتوی هورنەماڵییٛ ، داخەم مەشوٙ ئیسە باوڕ نمەکەرو لێفی جاجم هیچ یاگێوە هەورامانی مەنەبوٙ، وردە وردە پەتوو یاگیٛ لێفیش گیٛرتەوە.

د. ناجح گوڵپی 2 نەوروٙزی

  • توٙ جە ئاخرین ویٛنەکەمانە مەردی

    تۆ جە ئاخرین وێنەکەمانە مەردی. جە ئاخرین قسەکامانە، جە ئاخرین دیداریمانە،ئاخرین واچەکانە، …
  • سوٙنیٛ و کیسەڵی

    سوٙنیٛ و کیسەڵی گێڵناوە پاڵوو گۆممێنە دوێ سۆنێ و کیسەڵێ ئەرەنیشتیٛ بێنێ . و بۆنە هامساییوە…
  • شەپەکانیەو بەستەنی

    شەپەکانیەو بەستەنی ئاواتش ئانە نەبێ ماشینێوە زەریفش بۆ! ده‌گانه بینکول ئا وەختی ماشینێ زەر…
  • توٙ جە ئاخرین ویٛنەکەمانە مەردی

    تۆ جە ئاخرین وێنەکەمانە مەردی. جە ئاخرین قسەکامانە، جە ئاخرین دیداریمانە،ئاخرین واچەکانە، …
  • سوٙنیٛ و کیسەڵی

    سوٙنیٛ و کیسەڵی گێڵناوە پاڵوو گۆممێنە دوێ سۆنێ و کیسەڵێ ئەرەنیشتیٛ بێنێ . و بۆنە هامساییوە…
  • شەپەکانیەو بەستەنی

    شەپەکانیەو بەستەنی ئاواتش ئانە نەبێ ماشینێوە زەریفش بۆ! ده‌گانه بینکول ئا وەختی ماشینێ زەر…
 hewraman
Load More In گردین

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

توٙ جە ئاخرین ویٛنەکەمانە مەردی

تۆ جە ئاخرین وێنەکەمانە مەردی. جە ئاخرین قسەکامانە، جە ئاخرین دیداریمانە،ئاخرین واچەکانە، …