یانە ئەدەب و هونەر گەلاویٛژە پیٛسە گەلاویٛژی زیا

گەلاویٛژە پیٛسە گەلاویٛژی زیا

39

گه‌لاویٛژه،پیٛسه گه‌لاویٛژی زیا /  کوورش ئه‌مینی   

ئینا کتێبوو ئاخرین فیشه‌کیه‌نه‌

ئاخرین فیشه‌ک مه‌جمووعه‌و کوڵه‌داستانا، نویسته‌ی کوورش ئه‌مینی

 

 

چه‌وسه‌ر هۆرسێبێ و سه‌رشانێو نانه‌ش په‌تەبێ. خه‌ریکه بێ مه‌سێ، سه‌ردٚۆڵه و پنه‌کێ پێچێوه. چی عانه‌نه بێ که هه‌سروه‌ش زیاره و مدٚیۆ وێش گۆرجش که‌ردٚه‌نه‌وه.

-سه‌با خه‌یر مه‌تی، خه‌یرا ئانه؟

-سه‌با خه‌یر گیان، ئاویما نیه‌نه، با بلوو په‌ی هانه‌ی ئاوی باروو.

-ده‌ی تۆ چی مه‌تی، ئه‌ی وێم چێشه‌نا.

-نا گیان قه‌یدٚش چێشا، تۆ نانه‌ت په‌تێنه و مانیه‌ینی.

به‌ڵام ئادٚه ئێتر قسێوه‌ته‌ره‌ش نه‌که‌ردٚه، کۆنه‌که‌ش نیانه دوه‌لاو گڵێمێوێ و لوا په‌ی خڕگای ئاوی بارۆ.

تازه وه‌ر که‌وته‌بێ و گرم وگاڵ که‌وته‌بێنه کووجیا. یاوێ لاو حه‌ر که‌سی؛ ئێننه جوانخاسه بێ که هه‌ر دووره‌وه سه‌ره‌نجێ گردٚ که‌سی کێشێ لاو وێش. شاژه‌نێوه ته‌مامه بێ. یه‌کسه‌ر باڵا به‌رزە و شۆخ و زه‌ریفه بێ. پێسه شنه‌و شه‌ماڵێ لوێ ڕانه و که‌ڵوو کۆیسانی نه‌یاوێ قۆنه‌شه‌ره و حه‌ر پاسنه که‌ ویه‌ره‌ی ویه‌رێ لاپلاو مه‌ڕۆ که‌متاری توشوو سالار به‌گی و تفه‌نگچیه‌کاش ئاما. سالار به‌گ هه‌که چه‌مش که‌وت به گه‌لاوێژێ، فرمانۆ مدرایش دا به تفه‌نگچیه‌کاش و وێش سه‌روو هه‌سپه‌که‌یشه‌وه پڕاره وه‌روو ڕایش.

-سه‌با خه‌یر گه‌لاوێژ گیان، ئانه کۆگه ملی ڤله‌کۆ سه‌ریاڵی؟

حه‌ر سه‌ره‌ش هۆرنه‌بڕنا، فره سه‌نگین و به ده‌نگێوی نێره‌وه ماچۆ:

-سه‌با خه‌یر سالار به‌گ، وه‌ڵا مله‌ی ملوو په‌ی ئاوێ. گه‌ره‌کش بێ لاشه‌نه ڕه‌دٚه بۆ که ئاما وه‌روو ڕایش و ماچۆ:

-ده‌ی گوا چی ئاننه به په‌له، چی سه‌ره‌ت هۆرمه‌بڕنی با ئی چه‌مه کزێمه به دیه‌ی ئا چه‌مه وه‌شاته ڕۆشنێ باوه؟

-لاپشه سالار به‌گ؛ من حه‌ر هێنۆ یه‌ک نه‌فه‌ریه‌نا و ئادٚیچ که‌یکاووسا. تۆ یاگۆ تاته‌یمه‌نی. با بلوو دێرا، ئاویما نیه‌نه. و کتووپڕێوه‌نه پڕتافێوش واس لاشه‌نه و لوا په‌ی هانه‌ی. دڵش پێسه زامێوی مه‌ک شنیای چڵ که‌رێ و حاڵوو په‌له‌وه‌رێوی پیکیای و بێده‌سه‌ڵاتیش بێ. هاگاش جه وێش نه‌بێ که‌ی کونه‌که‌ش په‌ڕ که‌ردٚه‌ن و که‌ی یاوه‌ینه‌وه یانه. ئینه یه‌که‌م جارش نه‌بێ. تا ئیسه دوێ یه‌رێ یاگێ ته‌ره‌نه تووشش بیه‌بێ تووشیشه‌وه و هه‌ر جار خرابته‌ر جه وه‌ڵێ به ڕووداری چێوێو واچێ. فره دڵنگه‌رانه بێ و ته‌رسێ چێوێوی خرابش چنه به‌یوه. زاتیچش نه‌بێ قسه‌کێ لاو که‌یکاووسی شوویشه‌وه درکنۆ و ته‌رسێ خراب قۆمیۆ. جارجاریچ واچێ: ئادٚ به‌گا و ده‌سه‌ڵاتوو ده‌گای ئینا ده‌سشه‌وه. ته‌رسێ شوه‌که‌ش گژیۆ چنیشا و چێوێو بارا سه‌رشه‌ره. ئه‌ننا وێش که‌یکاووسی ئه‌ژناسێ و زانێ چننه دڕ و غیره‌تیا و …دوێ یه‌رێ جارێچ گه‌ره‌کش بیه‌بێ بلۆ لاو یاره به‌گی شکاتش که‌رۆ. ئاخۆر یاره به‌گ چه‌په‌وانه‌و سالار به‌گی، پیه‌یوی خه‌ڵکی و به‌ئاوه‌ز و فره خاس بێ. به‌ڵام په‌شیمانه بیێ بێوه. ڕاسه‌کێش واچی ئێنه قۆڕه‌دٚینه بێ و وێش به‌رز گێرێ که عه‌یبش ئه‌ی ونه واچۆ به که‌سی.فره‌و جاراچ به وێش واچێ: ته‌نیا مشیۆ وێم چارش که‌روونه و به‌س.

*****

به سه‌رشۆڕی سواروو هه‌سپه‌که‌یش بی و که‌وت ڕا. یۆ جه تفه‌نگچیه‌کاش که جه وێش پیسته‌ر بێ، ئاما لاش و چفناش گۆششه‌ره :

چێشا سالار به‌گ، حه‌ر ئه‌جۆم فره دڵش به‌ردٚه‌نی، ده‌ی چی مه‌زنیشه‌ره و باریش. ڕاسه‌کێش واچوو جه گردٚ بارێویچه‌ره شاپه‌سه‌ننه‌نه. حه‌ر وێشه‌نه گه‌لاوێژه. ئاخریچه‌وه په‌ی ئانه‌یه یه‌کسه‌ر هۆرش خزنۆ و گرۆڵیۆ ئاخری دۆوه جه‌رگوو سالار به‌گی، ماچۆ: ئاخ که ده‌سه‌ڵاتوو شمه‌م بیه‌یا! جوابش نه‌دٚاوه. شۆنۆ ماوه‌ویه‌ره ماچۆ:

حه‌ر کارێوم که‌ردٚه‌ن؛ مه‌گه‌ شه‌وێوه بلوو لاش. سه‌فه‌ر که ڕاوێشکاری تایبه‌ت و یۆته‌ر جه تفه‌نگچیه‌کاش بێ؛ ئاما وه‌ره‌وه و ماچۆ: ئه‌ی چێش که‌ردێ به که‌یکاووسی شوویش، مه‌گه‌ر به به‌هانه‌و هه‌رمانێوێوه دوێ یه‌رێ ڕوێ کیانمێش په‌ی ڕه‌زاوی.

ده‌می وێره‌گا بێ و هه‌ڵای سه‌یوه‌ر ته‌مام نه‌مجیابێره ده‌ره، کیاسشا شۆنۆ که‌یکاووسی. که‌یکاووس بازاره‌نه بێ و هێشتار نه‌لابێوه یانه. به زه‌ردٚه‌خوێوه‌وه چڕایش ونه و واتشا: سالار به‌گ هه‌رمانه‌ش هه‌نه، بۆ بلم په‌ی دیواخانی. ئادٚیچ پێسه که‌مه‌ره‌وه گنیه‌ره که پی وێره‌گا کارش چێشا، که‌وت ڕا و لوا په‌ی دیواخانی. هه‌که یاوا وه‌ره‌وه نامێوشا دا ده‌س و واتشا سالار به‌گی ده‌سوورش دان، سه‌بای زوو ئی نامه‌یه به‌رۆ په‌ی ڕه‌زاوی و جوابه‌که‌یش مارۆوه په‌یم. خۆ نه‌تاوێ واچۆ نا، نامه‌که‌ش گێرت و زیاره.

حه‌ر چاگه زیاره ورکێو که‌وته‌نه دڵش. ئی گردٚوو تفه‌نگچیا ده‌ی من چی! دلێ ڕاینه هه‌زار فکرێش که‌ردٚێوه. ئاخۆر ساحبێویچ گه‌ره‌کشا بێ بلا په‌ی هه‌ورازه‌ی، گه‌لوو ئافتاوێ بێ. داش پێوه‌ره. هه‌ر یاواوه یانه هه‌ڵای هیچش نه‌واته بێ، ئه‌دٚایش زانا. دیاش په‌ی و ماچۆ چێش بیه‌ن ڕۆڵه گیان، چی ناڕه‌حه‌ته‌نی. به‌ڵام ئادٚ حه‌ر نه‌بێ چی دنیانه و جوابش نه‌دٚاوه. گه‌لاوێژه خه‌ریکه بێ نانۆ وێره‌گای وه‌شکه‌رێ. هه‌سروه‌ش چڕاش ونه و ماچۆ: دا بۆ بزانه چی گیریانه‌ره و دانش پێوه‌ره؟ ئێتر ماتڵش نه‌که‌ردٚ، ئاماوه جواب و واتش:

داباره گه‌لاوێژ، ئا تۆشه‌به‌رێمه پێچه‌وه. سالار به‌گی هه‌رمانێوه‌ش پنه ئه‌سپارانا؛ مشیۆم ساحبێو زوو بلوو په‌ی ڕه‌زاوی.

گه‌لاوێژه حه‌ر ئینه‌شه ئه‌ژنه‌وی، وه‌روو چه‌ماش سیاو بی و پایش وشکێ بیێ. ئێتر گردٚ چێو ئاما ده‌سش. سووچێڤوو هه‌یوانه‌کێنه نیشته‌ره و هه‌ناسێوی چیاش هۆرکێشت. هه‌سروه‌ش دیاش په‌ی و واتش چێش بی ڕۆڵه گیان! به‌ڵام حه‌ر چاگه کتووپڕ ویرێوش په‌ی ئاما و پێسه واچی هه‌ر قسه‌کۆ هه‌سروێش نه‌ژنه‌ویێ بۆش، واتش: ده‌ی قه‌یدٚش چێشا؛ ئیسه که‌لوپه‌ل پێچوه‌وه و ساحبێو زوو پێوه ملمێ. ده‌ی تۆ کۆگه مه‌ی گیان. ئینه ئێتر کاروو تۆ نیا؛ ڕاش دووره و سه‌خڵه‌ته‌نه. گه‌لاوێژه که په‌رمێ وێشه‌ره و له‌یوته‌ریچه‌وه ته‌رسێوه دڵشه‌نه بێ، پاش که‌ردٚه‌ بێنه پاڵه‌یو و واچێ منیچ حه‌ر مه‌و. که‌یکاووس که ویرش لاو وێشه‌وه بێ و له‌یوته‌ریچه‌وه له‌شوو قساش نه‌بێ، واتش: ده‌ی خه‌ڵک چێش ماچۆ، مه‌واچا داخۆم چێش بیه‌بۆ که‌یکاووسی، گه‌لاوێژه‌ش به‌ردٚێنه چنی وێش. تازه بێجگه‌م ئینیشا گردٚ… شێویابێ و نه‌زانێ چێش واچۆ. ده‌مقڕێوی فره‌شا بی، تا ئینه که گه‌لاوێژێ واتش: به یه‌ک شه‌رت منیشوه‌ره و ئادٚیچ ئانه که مشیۆم چواردٚه‌ وه‌ره‌که‌یت لاو منه‌وه بازیش جگا. که‌یکاووسیچ مه‌جبووری قه‌بووڵش که‌ردٚ.

ئه‌له‌که سه‌حه‌ر وه‌ڵێ ئانه‌یه‌نه که‌ڵه‌شیر بوانۆ، ماجۆڵێ ترازیابێ. پاسنه‌ش نیابێره وه‌ر نه‌گنۆ سه‌رکه‌لا هانه‌وێڵه نانۆ ساحبی بوه‌رۆ و چنی یه‌که‌م تیجیۆ ڕۆجیاری وه‌زۆره گۆڵی و …

*****

گه‌لاوێژه دڵش ته‌میابێره و حه‌ر ئیسه‌وه دۆعای که‌رێ که‌یکاووس زوو به‌یوه. ئیننه په‌شۆکیابێش ونه که مه‌تیێش زانا بێ چێوێو هه‌ن و دوێ یه‌رێ جارێ په‌رساش ونه که چێشت بیه‌ن گه‌لاوێژ گیان. به‌ڵام ئادٚه پێسه گردٚ جارێوی قۆرس و پته‌و مدره‌ی بێ و مه‌تیه‌ش دڵنیاش که‌ردٚێ بێ که ناڕه‌حه‌ته نه‌بۆ، حیچ نیا.

ده‌می وێره‌گا بێ، ژه‌نێوه چا نزیکاو سالار به‌گیه هانه‌نه به جۆرێو یاوناش لاو گه‌لاوێژێ که شه‌وێ سالار به‌گ مه‌ی په‌ی یانه‌یتا. گه‌لاوێژه حه‌ر چینه‌یه ته‌رسێ که ئادٚیچ ئاما وه‌ره‌وه. به‌ڵام ئێننه به سامیه‌وه دیا که ژه‌نه‌کێ وێش گێرتشه‌وه لاو و زوو به زوو هۆرسه‌وه لوا. به جۆرێویچ وه‌شش ئاما؛ مه‌رگ جارێو و شیوه‌ن جارێو. تاکه‌ی به‌ ته‌رس و شه‌رمه‌وه. ژیوایم حه‌رام بیه‌ن. تا وێره‌گا وێش په‌سارنۆوه و دوێ جارێچ ده‌مانچه‌که‌ی به‌ر مارۆ، مارۆشه‌وه سه‌روو په‌ی و ته‌ماشاو فیشه‌که‌کاش که‌رۆ و مژمارۆشا. وێقره نه‌گێرێ تا شه‌وێ به‌ی و په‌له‌ش بێ.

شه‌وێ به‌ره‌و داڵانی مه‌بینۆ و حه‌رپاسه ملا سه‌ر تا بووسا. هه‌سروه‌ش ماچۆ: گه‌لاوێژ گیان ئانه یانێو چێش، تا که‌یکاووس ئینا چیه به‌ره‌کا خاس بینی و شه‌وژه‌نه‌که‌یچ وزیه‌ره، ئیسه ئادٚ نیا چیه، جگه‌ی ئانه‌یه هێقمته‌رشا که‌ری؛ ده‌روازه‌که‌ی هه‌ر پاسه به‌ره‌ڵڵا مازی. گه‌لاوێژه‌یچ ماچۆ: گۆشت نه‌بۆ چنه مه‌تی گیان، کارم هه‌ن. ئادٚێچه که په‌رمێ گه‌لاوێژره، حیچش نه‌وات. به‌ڵام گه‌لاوێژه چوونکه‌تی زانێ ئێشه‌و گردٚ چێو ته‌مامیۆ گردٚوو جه‌ره‌یانه‌که‌یش وات په‌ی مه‌تیێش. 

هه‌ر ساتش پێسه هه‌زار سه‌عاتا ویه‌رێ. حاشا که په‌ی ساتێوێچ وه‌رم ئامابۆنه چه‌مێش. نیمه‌و شه‌وێ مدٚیۆ ئینا وره‌ورێو مه‌ی. وه‌ختێو خاس گۆش مدٚارۆنه؛ ئه‌ی هه‌ی سالار به‌گا چنی تفه‌نگچیه‌کاش قسێ که‌رۆ و ماچه‌ی ماچۆ چنیشا که وه‌روو به‌ره‌ینه بنیشا و نگابانی بدٚا. ده‌مانچه‌ی مارۆوه سه‌روو پایا و قه‌ره‌وڵ گێرۆ. خۆلێوه‌ش نه‌به‌ردٚ مدٚیۆ ئینا پله‌کانێوره مه‌یمه‌ی سه‌ر. هه‌که مه‌ینه به‌ره‌گاو هه‌یوانێ، یه‌رێ چوار فیشه‌کێ ته‌قنۆ پایاش و وزۆش پله‌کانێره.

به ته‌قه‌و تفه‌نگه‌ی ئێشکچیێ سالاربه‌گی مه‌یا چوه‌ر و گه‌ره‌کشانا بلا سه‌ر په‌ی گه‌لاوێژێ که سالار به‌گ مه‌یوه پوێره و ماچۆ واز باردێ، مه‌گه زوو بلمێوه په‌ی دیواخانی. دلێ ڕاینه ماچۆ: هاگاتا چنه بۆ ده‌نگش به‌رناردێ. په‌ی ئێمه فره شووره‌یا ژه‌نێوێ ته‌قه‌ش ونه که‌ردٚێ بیمێ. ساحبێو ده‌گا په‌ڕه بۆوه و هه‌ر له‌یو میاوی ماچا: مه‌زا کێ بیه‌ن ئێشه‌و ته‌قه‌ش که‌ردٚه‌ن سالار به‌گی و ئیسه بریندار یانه‌نه که‌وته‌ن. به‌ڵام حه‌ر ئینه خه‌به‌ر میاونا لاو یاره به‌گی، ئادٚ که وێش به که‌ردٚه‌واو سالار به‌گی مزانۆ، ماچۆ:

            ئه‌ی ده‌سێت مڕیا گه‌لاوێژ؛ نه‌تاوادت یۆ بنیه‌ی میاچه‌ماشه‌وه    

 hewraman
  • ماموٙ عەبە گوٙشی مسانوٙ

    ماموٙ عەبە گوٙشی مسانوٙ     – دەی واچی چیٛش، مریچڵە پارینە و ئیٛساڵینەکیٛ پینەیە ماچ…
  • لاچەمێو پەی لاو”سەیدی” و شیٛعرەکاش

    بابوتێوە شیکاری بە قەڵەمو کورش ئەمینی سەرو شیٛعرکاو سەیدی هەورامی. سەیدی نازنامیٛ شاعریەو(…
  • ڕازەو مامالیٛ

    ڕازه‌ۆ مامالێ / فۆلکلۆر / ئه‌وه‌نویسه‌ی ئیبراهیم شه‌مس بێ بێ بێ، مامالێوه‌ بێ. وێش تاق و ت…
Load More In ئەدەب و هونەر

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

پیرۆز بۆ ڕۆو جەهانی زوانی ئەدٚایی

پیرۆز بۆ ڕۆو جەهانی زوانی ئەدٚایی زوانی ئەدٚایی گاهەز چا ئێستێلاحا بۆ که تا ئیسه کەمتەر سە…