یانە پەیلوای هەورامیانە

هەورامیانە

89

هەورامیانە

واتیٛ”کەلیمیٛ” هەورامیانەی چنڎ مانێوەش هەنیٛ، وەلیٛم بە یەک بیچم منویسیوٙ، جە بارو دروسنایشنە بە چنڎ جۆرێوە وەشەکریێنە:

  • هەورامیانە: ئینە نامێوە ئامێتینە جە دویٛ کەلیما دروسەکریێنە، بە بێ یاردی هیچ دلگیٛرێ، هەورام + یانە= هەورام یانە= هەورامیانە. نامیٛ ئامیٛتیٛ مەشوٙ لکانەو هاڵیگای نەبوٙ بەینشانە، هەرپاسە مزافو مزاف الیهین، دوویٛ نامیٛ دریێنیٛ پاڵو یوی بە بێ نیشانیٛ دای پاڵی”ئیزافەی” زوانی هەورامینە کریوٙ نامیٛ دەی پاڵو یوی بە بیٛ نیشانیٛ ئیزافەی، تاوی واچیچ یانەو هەورامی= یانەو هەورام+ی. چیٛگەنە مەبست و ماناو واتەکیٛ یانەو کەسێوە هەورامی مڎوٙ،  پیٛسەواچی یانەو شاهوٙی، یام یانەو هەورامیەکا. بەرنامێوەهەن بەنامیٛ”دزڵیەیانە”ی سەرو ئی دەسوریە دروسیان،جا ئینە تاوی واچی دزڵیەیانە بە جۆرێ تەر(دزڵیەی+انە)،، کریوٙ بواچیچ یانەو دزڵییٛ.

چنڎ نمونیٛوە مارمیٛوە پیٛسە هەورام یانەی: کە ئیزافەی چەپەوانەن و متاویچ بە تەشکێوە تەر بنویسیش یانەو هەورامی: قیٛخاژەنی= ژەنەو قیٛخای، ئاغەژەنی= ژەنەو ئاغەی، پوٙس کت= پوٙسو کتیٛ، کەڵ پوٙس= پوٙسوکەڵی، کەڵ مل= ملوکەڵی.

  • هەورامیانە: پەیلوای تەر ماچوٙ ئی واتیٛ بنڕەتنە( هەورامی یانە) بیێنە، وەختیٛو لکایوٙیرە دوویٛ(ی) یوٙشا مەنوٙوە، بوٙ بە هەورامیانە، ماناکیٛش ئانیٛنە کە یانێوە هەورامییٛ بان، تەرکیبیٛ وەسفین(یانەی هەورامی)، وەرو دما کریان بیەن بە هەورامیانە. نمونیٛ تەریٛ پیٛسنیٛ: سیاوڕحانە= ڕیٛحانی سیاو، سوورهەراڵە= هەراڵەی سوور.
  • هەورامیانە: ئینە شا ماناش فەرقش هەن، هەرپاسە دروسنایچش جیاوازەن، چون واتێوە ئەرەتاشیێنە، بە دماگیر وەشەکریێنە، ئاوازەو واتەیش فەرقش هەن، ماچی گوٙرانیێ هەورامیانیٛ واچە، ئیجارە هەورامی+ انە، انە بیەن بە دماگیٛر، کە جۆرێوەن جە سیفەی نەسەبی، گوڵپیانە، تەوێڵەیانە، گولپی+ انە= گوڵپیانە، ژواوەروٙی+ انە= ژاوەروٙیانە، پاوەیی+انە= پاوەیانە. نمونیٛ: ئی کەواوپانتوٙڵە هەورامیانە ورازیان، چوٙخوڕانکی هەورامیانە، بەهەورامیانە قسیٛ بکەرە، تەنانەت بەهەورامیانە بوٙ بە یاوەرکەردەو چەنیەتی، چون وسفو قسیٛکەردەی مکەروٙ.
  • پاسەبوٙ ئی واتیٛ مەشوٙ بەنویستەی (هەورامیانە) بنویسیوٙ، چوون جە دوویٛ حالەتیٛنە ئامێتیٛنە جە حاڵەتێنە ئەرەتاشیێنە، مەشوٙ هاڵیگای نەبوٙ بەینەنە، چەنی ئانەیچ بە یەریٛ جوٙریٛ ماناش کریێنە، ئەگەر تویچ پەیلوایت هەن با وزمیٛش سەر.

د.ناجح گوڵپی 12/1/2019

  • لیٛفی جاجم

    لیٛفی جاجم هەورامان هەمیشە تایبەمەندی ویٛش بیەن، هەر جە سیپاڵی و سەناتی دەسی…هتد، یو…
  • سی و یەکەمین ساڵیادو کیمیاوارانو شارو نوٙتشەی

    یاڎو کیمیاوارانو شارو نوتشەی ئاروٙ هەڤدەو مانگەو یەری 17/3/2017 ( 26 و سیاوکامی ) سی و یوٙ…
  • هەڵەبجە

    هەڵەبجە چەتە لافاوو ئەنفالی، قاچاخە کارێزوو گۆڕە بە کومەڵەکارە وێش یاونارە هەڵەبجە. هەبەسی…
  • لیٛفی جاجم

    لیٛفی جاجم هەورامان هەمیشە تایبەمەندی ویٛش بیەن، هەر جە سیپاڵی و سەناتی دەسی…هتد، یو…
  • سی و یەکەمین ساڵیادو کیمیاوارانو شارو نوٙتشەی

    یاڎو کیمیاوارانو شارو نوتشەی ئاروٙ هەڤدەو مانگەو یەری 17/3/2017 ( 26 و سیاوکامی ) سی و یوٙ…
  • هەڵەبجە

    هەڵەبجە چەتە لافاوو ئەنفالی، قاچاخە کارێزوو گۆڕە بە کومەڵەکارە وێش یاونارە هەڵەبجە. هەبەسی…
 hewraman
Load More In پەیلوای

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

لیٛفی جاجم

لیٛفی جاجم هەورامان هەمیشە تایبەمەندی ویٛش بیەن، هەر جە سیپاڵی و سەناتی دەسی…هتد، یو…