یانە ویر شوٙنەماو زوانی په‌ی ئه‌ندامیه‌تی جه ‌گروپه‌نه‌

شوٙنەماو زوانی په‌ی ئه‌ندامیه‌تی جه ‌گروپه‌نه‌

79

شوٙنەماو زوانی په‌ی ئه‌ندامیه‌تی جه ‌گروپه‌نه‌

دیمانه‌و سوٙسیوٙسایکوٙلوٙژی

بیه‌ی به‌ ئه‌ندامو گروپی یام هه‌ر فره‌ هه‌ره‌وه‌زییٛووه‌ مروٙیی فره‌ چه‌شن، پروٙسیٛوه‌ن که‌ تاکه‌که‌س مشوم ویٛش چه‌نه‌ش بیٛزوٙوه, وه‌ڵیٛ ئانه‌ینه‌ ویٛش به‌ ئه‌ندام بزانوٙ یام بشاناسیوٙ. په‌ی ویٛ زانای به‌ئه‌ندامو گرووپی، تاک مشوم سیمبوٙلگه‌لیٛوه‌ هامبه‌شیٛ ویٛش بوینوٙوه‌ چه‌نی ئا که‌سا که‌ پیٛوه‌نیشا چه‌نی که‌روٙ. ئا پیٛوه‌نیه‌ جه‌ ڕاو زوانیۆ پیٛسه‌ ئامرازیٛوه‌ به‌کارماریوٙ. کوٙمه‌ڵگه‌ فره‌ جار کاریگه‌ریٛوه‌ چنڎسه‌ره‌ش سه‌رو تاکیوٙ هه‌ن که‌ مشووم تاک ملکه‌چشا بوٙپه‌یش. ده‌سه‌ڵاتو گروپی یان کوٙمه‌ڵگه‌ی به‌پاو ژینگه‌که‌ی فاڕیوٙ، په‌ی نموونه‌ی  گرووپ و کوٙمه‌لگه‌ گولانه‌کیٛ گوشارشا فره‌ن سه‌رو تاکیوٙ تاکو دلی کوٙمه‌ڵگه‌یٛوه‌ن که‌ تاک به‌ سانایی مه‌تاووٙ ویٛش بیٛزوٙوه‌.  په‌ی نموونه‌ی هه‌ورامیٛوه‌ هەورمانه‌نه‌ ویٛش زیاتر به‌هاموه‌ڵاتی مزانوٙ تاکو شاریٛوه‌ پیسه‌ سلیٛمانی،  هەورمانه‌نه‌ زیاتر کاریگه‌ری تاکه‌ هه‌ورامیه‌کاش ئینا سه‌روٙ تاکو شارو سلیٛمانی که‌ خه‌ڵکیٛوه‌ هه‌مه‌جوٙرش چه‌نه‌ن. ئی نموونه‌ په‌ی سوٙرانیٛوه‌ یان کوردیٛ  دڤه‌ره‌کا ته‌ریچ هه‌مان مانا گیٛروٙ ویٛش.

وه‌رو ئانه‌ی که‌ تاک دلی شاره‌ گەوره‌کانه‌ یان کوٙمه‌ڵگا‌ فره‌چه‌شنه‌کانه‌ مه‌تاووٙ ویٛشو سیمبوٙله‌کا زوانه‌که‌یش بوینوٙ، مه‌تاووٙ پەنەوازە‌کایچش یاونوٙنه‌ ئاوات. Tomat Shibatani( 2004. لا74) واوەیش که‌روٙوه‌ که‌ ئه‌گه‌ر تاکیٛووه‌ ئامانج و ئاواته‌کا ویٛش دلی گروپیٛنه‌ یان کوٙمه‌ڵگه‌یوه‌نه‌ نه‌وینوٙوه‌، ئاسان نیه‌ن ویش به‌ ئه‌ندام بزانوٙو و ویٛش لکه‌بڎوٙ پا گرووپه‌یوٙ. تاک زوان پیٛسه‌ که‌ره‌سیٛوه‌ پیٛوه‌نی به‌کارماروٙنه‌ په‌ی ئانه‌ی ویٛش ئاشنا که‌روٙ. زوانیچ ته‌نیا وه‌سیٛ نیه‌ن  په‌ی ئانه‌ی که‌ تاک ویٛش  به‌ ئه‌ندام بزانوٙ، به‌ڵکو مشووم ئا زوانه‌ که‌ تاکیٛوه‌ قسیٛش په‌نه‌ که‌روٙ چه‌نی سیمبوٙلیٛ زوانوو ئاگرووٙپیه‌ هاوته‌ریبیٛ با. په‌ی نموونه‌ی فره‌ و هه‌ورامیه‌کا زوٙانوو سوٙررانی مزانا قسیٛکه‌را، به‌ڵام وه‌رو ئانه‌یه‌ که‌ چیٛویٛ هاوبه‌شیٛشا نیه‌نیٛ چه‌نی زارو سوٙرانی مه‌تاوا ویٛشا دلی کوٙمه‌ڵگه‌و سوٙرانینه‌ بیٛزاوه‌. هه‌مان چیٛو  سه‌رو ئاست و نه‌ته‌وه‌کانە، وه‌رو ئانه‌ی که‌ زوانی عه‌ره‌بی و کوردی جیاوازیشا فره‌ و پیٛسه‌ی یوٙی نیه‌نیٛ، ئاسان نیه‌ن پردیٛوه‌ دیالوٙگی دروسە بوٙ به‌ینشانه‌، تاکو هه‌ردویٛ نه‌ته‌وه‌که‌ی ویٛشا به‌ ناموٙ مزانا وه‌رانوه‌ر یوٙیۆ.

کاکڵه‌و باسه‌کی ئانه‌ن که‌ گرنگی زوانی چیٛشه‌ن په‌ی ویٛزانای و ویٛئەشناسای پیٛسه‌ تاک یا ئه‌ندام و گروپیٛ یان کوٙمه‌ڵگیٛوه‌؟

پیٛسه‌ سه‌ره‌تانه‌ په‌لم په‌ی کیشت، که‌ ته‌نیا زوانزانای وه‌سیٛ نیه‌ن په‌ی ئانه‌ی که‌ تاکیٛوه‌ ویٛش به‌ ئه‌ندام بزانوٙ، به‌ڵکو مشوٙم پیمانەو ئا گروپه‌یه‌ چه‌نی پیمانەو ڕیٛزی ده‌روونی و کوٙمه‌ڵایه‌تی تاکی هامجوٙریٛ با، تا کو گروپیٛوه‌ پا که‌سا گردیٛ باوه‌. چێنه‌ شایه‌نو باسیه‌ن که‌ هەورامیوه‌ فره‌ته‌ر هەورامانه‌نه‌ زانوٙ کیٛن، چونکو کریٛڵی ئا زوانه‌ی په‌نه‌ش ماچا چه‌نی مشوٙم هەورامانەنە  ورست و نیشت که‌روٙ.

ئاسوٙ بیاره‌یی 16-5-2008 سویٛد

گوٙڤارو هەورامانی ژمارە ١٠ ساڵەو ٢٠٠٨

 

 hewraman
Load More In ویر

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

سەرنجێ ویٛمانە سەروو دەقێوە کاک بێهرووز محەمەدپووری (شاروٙ)

قومێ لەزەت و عومرێ جادە سەرنجێ وێمانە سەروو دەقێو کاک بێهرووز محەمەدپووری (شارۆ)  عادڵ محە…