یانە ویر قسه‌کانوو ناسری ڕه‌زازی سه‌روو دینوو یارسانی، بێ ئاوه‌زی تاریخی یا شوینیسمی ڕووت

قسه‌کانوو ناسری ڕه‌زازی سه‌روو دینوو یارسانی، بێ ئاوه‌زی تاریخی یا شوینیسمی ڕووت

103

قسه‌کانوو ناسری ڕه‌زازی سه‌روو دینوو یارسانی، بێ ئاوه‌زی تاریخی یا شوینیسمی ڕووت

نویسه‌ر: ژیار سڵامه‌تیان
24/9/1397 مه‌ریوان

ئی باسه‌یه‌ فره‌ته‌ر په‌ی هۆشیاری، یاران و یاوه‌رانوو ڕاگاو هه‌قێقه‌تی خسووسه‌ن مله‌توو هۆرامی(گۆران) مه‌که‌روونه‌. په‌ی ئانیشانه‌ که‌ به‌ حه‌قێقه‌ت یار و یاوه‌روو دینوو یارسانی بیێنێ و هه‌نێ و سه‌واڕۆیچه‌نه‌ هه‌ر مه‌بانێ. ئی باسه‌مه‌ ڕوه‌و ئا که‌سانانه‌نه‌‌ ‌ که‌ هۆرامێنێ، ئازه‌ریێنێ، له‌کێنێ، لوڕێنێ، به‌ختیاریێنێ، عه‌ره‌بێنێ و فارسێنێ و. . . که‌ وێشان به‌ یار و یاوه‌روو یارسانی مه‌زانان. ئازیزان، هه‌ر ئه‌پاسه‌ که‌ مه‌زاندێنه‌، ناسیۆنالیسمی کورد، به‌ ته‌ماموو هێزیشوه‌ گه‌ره‌کشه‌ن، په‌ی به‌ گا ئاورده‌و ئامانجه‌کانش، سوئیستفاده‌ی ئه‌بزاری بکه‌رۆن، ئه‌و ئائینوو یارسانی و تێکه‌ڵش بکه‌رۆن چه‌نیو جه‌ره‌یاناتی سیاسی و چوارگه‌ڕش حه‌سار بکێشۆن و تێکه‌ڵوو کوردایه‌تیش بکه‌رۆنه‌! گردینمان مه‌زانمێنه‌ که‌ جه‌ کوردستانوو عێراقینه‌ که‌ په‌ی سی ساڵا مه‌لۆنه‌ که‌ ده‌سڵاتی کوردی سازیان. ئی نیمچه‌ دۆله‌ته‌ هیچ به‌ها و ئه‌همیه‌تێوش نه‌دان به‌ دینه‌که‌یمان “زه‌رته‌شت و یارسان”. هیچ میدیا و ته‌له‌وزیۆنێوه‌ کوردیه‌، باسشان نمه‌که‌رۆنه‌. هامشانوو ئی مه‌سه‌لێ، زوانوو هۆرامی، که‌ یارسانش په‌نه‌ نویسیان، و مه‌فهوومه‌کانوو یارسانی گردینشان مه‌گێڵانێوه‌ په‌رێ ئا زوانیه‌، لاو ئه‌حزاب کوردی پێسه‌و دمۆکرات، کۆمه‌ڵه‌، و پژاک و پ ک ک و و ئه‌حزابێ یه‌کیه‌تی و پارتی، و گردینشان، هیچ به‌هایێ نمه‌دریۆ په‌نه‌ش. یانی ئه‌گه‌ر ئینسان پڕزۆڵێوه‌ داراو‌ ئاوه‌ز و ماریفه‌تی ببۆنه‌، مه‌زانۆنه‌ که‌ ناسیۆنالیسمی کورد، هیچ باوه‌ڕێش نییه‌ن به‌ یارسان و زوان و ئه‌ده‌بوو گۆران یا هۆرامی. په‌وچی جه‌دیده‌ن، گه‌ره‌کشانه‌ن پڕۆژه‌و به‌ کورد که‌رده‌و یارسان و زوانوو هۆرامی بوزانێ وه‌روو ده‌نگ و باسی. و مه‌ژگ و ویریمان بشۆرانه‌وه‌ و جیاتی پاکی، راسی و حه‌قێقه‌تی. درۆ و ریاکاری و کوردایه‌تی بوزانێ یاگێش. جه‌دیده‌ن بابه‌تێوه‌م چه‌م په‌نه‌که‌وت که‌ ناسری ڕه‌زازی، کۆنه‌ کمونیست و کۆنه‌ کۆمه‌ڵه‌یی، باسوو یارسانیش که‌رده‌ن. و ئه‌من وه‌ختارێو قسه‌کانشم گۆش دای، ئیتر زانام که‌ چێش به‌ چێشه‌ن، مه‌قسوودوو ئینیشانه‌ ئه‌چی باسانه‌ چێشه‌ن؟ په‌وچی لازمم زانا، په‌رچوو قسه‌کانش بده‌ونه‌وه‌.

ئازیزان، به‌ پاو تاریخوو هۆرامانی، دینوو یارسانی، جه‌ سه‌رزه‌مینوو هۆرامانینه‌ ده‌گاکانوو پاڵنگان، پردیوه‌ر، نه‌یسانه‌، و ڕۆخانه‌و سیروانینه‌، به‌ نه‌حره‌ته‌و پیاو زه‌مانه‌ی، په‌یام ئاوه‌روو پاکی، درۆسی و بێ ڕیایی و حه‌قێقه‌تی، شاو هۆرامانی، “سوڵتان ئیسحاقی” سه‌رش هۆردا و ئه‌وه‌ڵین په‌یره‌وانوو و یارسانی، هۆرامه‌کان بێنێ. ئارۆیچ لاشه‌و هه‌زاران ڕۆڵێ ئازا و دامه‌ن پاک و حه‌قێقه‌ت واچوو یارسانی جه‌ نزیک به‌ یه‌ره‌سه‌دوو په‌نجا ده‌گا و شاره‌ده‌گاو هۆرامانینه‌ ئه‌سپه‌رده‌ کریاینێ و سه‌روو ئائینه‌که‌یشان مه‌نێنێوه‌ و به‌ پاکی گیانبازیشان که‌رده‌ن. دماو ماوه‌و سه‌د ساڵا و فره‌ته‌ر دینوو یارسانی، جه‌ کشوه‌روو عێراق و ئیرانی وه‌ڵا بیوه‌ و سه‌دان و هه‌زاران تایفه‌ و عه‌شیره‌ و قۆم ڕوه‌شان ئاورده‌ به‌ ڕاگاو حه‌قێقه‌تی و په‌ی شێوه‌ ژیوایشان سوڵتانوو هۆرامانیشان پێسه‌و ڕانیشانده‌روو نه‌جات و ڕۆزگاریشان په‌سیناشان. ئارۆ ئائینوو یارسانی ئیتر ته‌نیا تایبه‌ت به‌ هۆرامه‌کان نییه‌ن، هه‌ر چنده‌ زوانوو دینوو یارسانی هۆرامیه‌ن، وه‌لی په‌یره‌وان و یارانوو یارسانی، عه‌ره‌بشان چه‌نه‌ن، جافشان چه‌نه‌ن، به‌ختیاریشان چه‌نه‌ن، له‌کشان چه‌نه‌ن، تورکشان چه‌نه‌ن، فارسشان چه‌نه‌ن، به‌لووچشان چه‌نه‌ن، ئائینه‌که‌ هه‌تاکوو کشوه‌روو هیندی بره‌وش بییه‌ن و یارانێش هه‌نێ، وه‌ڵاته‌کانوو پاکستانی و ئه‌فغانستان و تاجیکستان و تورکیه‌یه‌چه‌نه‌، یاوه‌رێش هه‌نێ. ئه‌چانه‌ی شه‌که‌ما نییه‌نه‌ که‌ دین چه‌نیو فه‌رهه‌نگی په‌یوه‌ندی تاریخیش هه‌ن و ته‌ئسیر مه‌نیان سه‌روو هه‌نگه‌ری، مه‌سه‌ڵه‌ن: جار هه‌ن فه‌رهه‌نگ ته‌ئسیر مه‌نیۆ جاریچ هه‌ن دین ته‌ئسیر مه‌نیۆ سه‌روو فه‌رهه‌نگی. په‌ی نموونه‌ی: ده‌فه‌ و سازه‌ جه‌ هۆرامه‌نه‌نه‌ هه‌میشه‌ موقه‌ده‌سه‌ بیێنه‌ و فره‌ینه‌و ئادابه‌کانوو یارسانی ڕێخه‌ی فه‌رهه‌نگیشان مه‌گێڵۆنه‌وه‌ په‌رێ فه‌رهه‌نگوو هۆرامه‌کان. به‌ڵام ئینه‌ به‌ ماناو ئانه‌ی نییه‌ن که‌ بواچمێنه‌ که‌ چوون ئائینوو یارسانی جه‌ هۆرامانه‌نه‌ بییه‌ن، و هۆرامان به‌شێوه‌ن جه‌ کرماشان و کوردستانی، ئیتر ئی ئائینه‌ هنوو کوردین.! ئازیزان، هۆرامه‌کان، نه‌ به‌ نژاد و نه‌ به‌ ئائین و نه‌ به‌ فه‌رهه‌نگ و زوان و ئه‌ده‌ب، کوردێ نمه‌ژماریا. وێشان مله‌تێوه‌ جیاینێ به‌ تاریخێوه‌ جیاکار.

هۆرامه‌کان،(شه‌به‌ک، باجه‌ڵان، کاکه‌یی، زه‌نگه‌نه‌، که‌نووڵه‌، ته‌خت، لهۆن، شامیان،قه‌ڵا، ئۆلمه‌له‌کی) ئینیشانه‌ گردینشان هۆرامێنێ و ئائینشان یارسانه‌ن. هه‌ر چنده‌ ئارۆ بڕێوه‌شان سنی مه‌زه‌ب و شێعه‌ مه‌زه‌بێنێ به‌ڵام ڕێخه‌ته‌ن هه‌ر یارسانێ بیێنێ. هۆرامه‌کان، فره‌ته‌رین نزیکایه‌تیشان چه‌نیو قۆموو “له‌کی” و قۆموو “لوری”هه‌ن. ئینه‌ به‌ ماناو ئانه‌ی نییه‌ن که‌ له‌که‌کان، هۆرامه‌نێ و یا پێسه‌و بڕێوه‌ کوردێ ناسیۆنالیسمێ مه‌واچان، لوڕ و له‌ک و هۆرام، گردینشان کوردێنێ! ئینه‌ غه‌ڵه‌ته‌ن، غه‌یره‌ علمیه‌ن، دووره‌ن جه‌ حه‌قێقه‌تی تاریخو ئی قۆمانه‌. له‌ک په‌رێ وێش زوانه‌ن، لوریچ هه‌ر ئه‌پاسه‌، کورد فره‌ته‌ر به‌ جافه‌کان و کورمانجه‌کان مه‌واچان. هۆرامیچ زوانه‌ن، نه‌قشوو دینوو یارسانی ئه‌چی به‌ینه‌نه‌ پێسه‌و پردێوه‌ بیێنه‌ که‌ تاوانش گردینشان نزیک بکه‌رۆنه‌وه‌ به‌ هه‌نگه‌ری. په‌وچی ئه‌من داوا مه‌که‌روون ئه‌و گردوو ئی قۆمانه‌، که‌ با جیاتی ئانه‌یه‌ سلسله‌ی چناری(سلسله‌ مراتب عمودی و تبعیض آمیز) په‌ی هه‌نگه‌ری بسازنان، که‌ ناسیۆنالیسمی کورد گه‌ره‌کشه‌ن ئی کاره‌یه‌ بکه‌رۆن. هه‌ر ئه‌پا‌ شێوه‌ که‌ پان ئیرانیسته‌کان، گه‌ره‌کشانه‌ن بواچان: ئیران یانی فارس، کورده‌کانیچ گه‌ره‌کشانه‌ن هویه‌تێوه‌ ته‌کپاره‌ بدان به‌ سه‌رزه‌مینوو کوردستان و هۆرامان و له‌کستان و لورستان و شه‌به‌کستانی، و بواچان، ئینیشانه‌ گردینشان کورده‌نێ و ئائینوو یارسانیچ کوردین!. ئینه‌ نه‌تیجه‌به‌خش نییه‌ن و کورده‌کان مه‌زانان که‌ ئیمه‌ی هۆرام،له‌ک، لوڕ، هیچ وه‌خت نمازمێنه‌ که‌ ئی کاره‌ی بکه‌ران. په‌وچی په‌شیمانی هه‌ن شۆنیشوه‌. ئی هه‌رمانێ دووره‌نه‌ جه‌ مه‌ده‌نیه‌ت و ئینسانیه‌ت و ئه‌رزشه‌ ئینسانیه‌کان که‌ جاڕنامه‌و جه‌هانی حقۆق به‌شه‌ری باسش مه‌که‌رۆنه‌.
ناسری ڕه‌زازی که‌ پێسه‌و گۆرانی واچێوه‌ کوردی خه‌ڵکوو سنه‌ی، مه‌شناسیۆنه‌. چنده‌ ساڵێن دلێو ته‌له‌وزیۆنه‌ کوردیه‌کانه‌نه‌ مه‌گێڵۆنه‌ و قسێ وه‌ڵا مه‌که‌رۆنه‌وه‌ ئادیچ به‌ نامێو یارسان و زوان و ئه‌ده‌ب هۆرامی و له‌ک، لوڕیوه‌! ئی کابرا، وه‌ڵته‌ر کمونیست بییه‌ن و گردینوو عومریش په‌ی حزبوو کۆمه‌ڵه‌ی کمونیستی هه‌رمانه‌ش که‌ردێنه‌. ئارۆیچ هه‌ر کمونیسته‌ن، نه‌ ئینه‌ که‌ کمونیست بییه‌ی خرابه‌ن، ئه‌من گه‌ره‌کم نییه‌ن ئه‌رزش گوزاریش بکه‌روون. گه‌ره‌کمه‌ن بواچوون چێش قۆمیان که‌ کابرای کمونیست باسوو دینی مه‌که‌رۆنه‌ ئادیچ یارسان!. مه‌شۆ کاک ناسر په‌یمان ڕۆشن بکه‌رۆنه‌وه‌ که‌ په‌رێ چێش دفاع جه‌ یارسانی مه‌که‌رۆنه‌؟ چنده‌ ڕوێ چێوه‌ڵ فیلمێوه‌ چه‌م په‌نه‌ که‌وت. ته‌له‌وزیۆنه‌و “نۆرۆز تی وی” نه‌ قسێ که‌رێنه‌، ئه‌من فره‌ سه‌ره‌نجه‌و قسه‌کانش دام. به‌شکه‌م یارانوو یارسانی، قسه‌کانوو ناسری ره‌زازی به‌ درۆسی له‌یه‌ک بدانه‌وه‌ نه‌ک ئیحساسی. ئیمه‌ ئه‌چێگه‌نه‌ ته‌نیا قسه‌کانوو ناسری ڕه‌زازی پێسه‌و وێشان ماوه‌رمێنه‌ و سه‌رشان باس مه‌که‌رمێنه‌ تا به‌ر بگنۆ که‌ ئی کابرا و که‌سانیێ ته‌رێ پێسه‌و ئادی، ته‌نیا گه‌ره‌کشانه‌ن نیروو جه‌موه‌ بکه‌ران په‌ی کوردایه‌تی و هیچ وه‌خت یارسان و هۆرامی، له‌ک، لوڕشان، په‌ی موهێمێ نه‌بیێنێ و نییه‌نێ. هه‌ڵبه‌ت، لازم نمه‌که‌رۆنه‌ قسه‌کانوو ناسری ره‌زازی بشکاوێنه‌ تا دلێنه‌که‌یشان بوزمێنه‌ وه‌رچه‌م، حه‌قێقه‌ت ئانه‌نه‌ که‌ ئه‌سڵه‌ن قسه‌کانش دلێنه‌شا نییه‌ن. ئینیشانه‌ هه‌ر ئاشکرا مه‌واچان که‌ ئیمه‌ یارسانمان په‌ی موهێم نییه‌ن و کورد بییه‌و یارسانیمان په‌ی موهێمه‌ن! ده‌ی که‌ ئه‌پاسه‌ن ئینه‌ دلێ ئه‌شکاوایش په‌ی چێشه‌ن.

ئینه‌ جومله‌کانوو ناسری ڕه‌زازینێ دلێو دیمانه‌که‌یشه‌نه‌ جه‌ نۆرۆز تی وی.
“یارسان ئائینی کوردیه”‌؟
با وه‌ڵێنه‌ ئی فه‌رمایشتوو کاک ناسریه‌ ڕه‌دوه‌ بکه‌رمێنه‌ که‌ ئایا واقعه‌ن یارسان ئائینوو کوردانه‌ن!. کاک ناسر یارسان چێشش کوردیه‌ن،؟ مه‌قسودت جه‌ کورد بیه‌و یارسانی چێشه‌ن؟ ئه‌گه‌ر یارسان کورده‌ن، په‌رێ چێش یه‌ک دانه‌ جومله‌ و یا یه‌ک دانه‌ به‌یت جه‌ که‌لامه‌کانوو یارسانی، به‌ زوانی کوردی نه‌نویسیاینێ.؟ ئازیزم، هه‌ر ئه‌پاسه‌ که‌ گردمان مه‌زانمێنه‌ یارسان، به‌ زوانوو هۆرامی نویسیان. و تێکه‌ڵوو فه‌رهه‌نگو هۆرامه‌کانه‌ن نه‌ک فه‌رهه‌نگوو کوردی مه‌نزوور جه‌ زوانی کوردی، مه‌زانی چێشه‌ن،؟ ئا کوردیه‌نه‌ که‌ جنابت په‌نه‌ش قسێ مه‌که‌رینه‌، ئایا کاک ناسر به‌ هۆرامی قسێ مه‌که‌رۆنه‌، نه‌ خه‌یر. ئه‌ی یارسان چێشش کورده‌ن!. بزه‌نه‌م یارسان دلێنه‌که‌ش(محتواش) باسوو کوردایه‌تی مه‌که‌رۆنه‌. کۆمه‌ڵه‌ و قازی محه‌مه‌دی و مه‌لامسه‌فای و یا شایه‌ت باسوو “لنین” و ئادیشان مه‌که‌رۆنه‌! نه‌ برا گۆرانی واچه‌که‌م. ئانه‌ نییه‌ن ترمێز ده‌سیه‌که‌یت بکێشه‌. په‌ی ئاگایی جه‌نابیت، دلێنه‌و یارسانی، باسوو “ڕاو ڕه‌سمێوه‌ کۆنی قه‌دمی که‌ جه‌ هۆرامانه‌نه‌ باو بییه‌ن مه‌که‌رۆنه‌ و باسوو “پاکی، بێ ڕیایی، و حه‌قێقه‌ت، زکر خه‌یر، ده‌ف و ساز، و مه‌عنه‌ویاتوو ئینسانه‌کا مه‌که‌رۆنه‌” نه‌ک باسوو کوردایه‌تی! په‌وچی نه‌تیجه‌ مه‌گێرمێنه‌ که‌ یارسان چنده‌ نزیکه‌ن به‌ زوان و فه‌رهه‌نگوو فه‌رانسه‌یوه‌ ئانه‌یچه‌ به‌ کوردیوه‌ نزیکه‌ن. یارسان ئائینی کوردی نییه‌ن. هه‌ر چنده‌ کورد مه‌تاوۆ په‌یره‌وێ یارسانیێش ببا. یارسان ئائینێوه‌ن که‌ هۆرخێزیاو محاڵوو هۆرامانی و مله‌توو گۆرانین. ئه‌ڵبه‌ته‌ سه‌د جه‌ سه‌دوو خه‌ڵکوو چوار به‌شوو کوردستانینه‌ یه‌رێ ده‌رسه‌دێش که‌ کاک ناسریچش سه‌رشا بۆنه‌، هه‌ر حاڵیشان نمه‌بۆنه‌ که‌ که‌لامه‌کانوو یارسانی چێش مه‌واچان. ده‌ی کاک ناسری ڕه‌زازی کمونیستی ئۆپۆرتۆنیستی منۆلۆگیست، پۆپۆلیست. ئی فه‌رمایشتانه‌ چکۆوه‌ ماوه‌رینه‌. ئایا ویرنمه‌که‌ریوه‌ ئا قسانه‌ که‌ ئاتاتۆرک واچێشان به‌ کورده‌کانوو تورکیه‌ی که‌ “شمه‌ تورکێ کۆنشینێنێد” هه‌ر نماد و مسداقوو ئی فه‌رمایشتاو تۆنێ. شمه‌ی ناسیۆنالیسمی کورد مه‌سه‌له‌کان چێره‌و چوه‌ر و سیاو چه‌رمه‌ مه‌ویندێنه‌، ماڵه‌که‌م، هۆرامی زوانش هه‌ن، یارسان به‌ زوانوو هۆرامی نویسیان، ئه‌گه‌ر تۆ و ئه‌مساڵوو جه‌نابیت تاواتا ئی حه‌قێقه‌ته‌ تاریخیه‌ی بویندێنه‌، هیچ وه‌خت نه‌واچێنێ، یارسانی ئائینێکی کوردیه‌، جه‌ژنه‌کانی کوردین! کوره‌ ئینسانیه‌ت پێشکه‌شت بۆ کاک ناسری، جه‌نابت و هامویره‌کانت خاسته‌ره‌ن بلدێنه‌ مه‌دره‌سه‌و ئه‌خلاقی و فێروو ماریفه‌تی بیدێ. شمه‌ی ناسیۆناڵ شوینیست پڕزۆڵێ جه‌ “ئینسانیه‌ت، ئازادی، به‌رابه‌ری، حقۆق به‌شه‌ری” نمه‌کاڵۆ جاڕه‌تانه‌. ناسیۆنالیسمی کورد، په‌ی چێش پێسه‌و چه‌ته‌ و ڕازه‌نێوه‌ که‌وتێندێنه‌ ئی زوان و فه‌رهه‌نگیمانه‌ و هه‌ر کارێوه‌ بشیۆ نه‌شیۆ په‌نه‌ش مه‌که‌ردێنه‌. هه‌ر یارسان بێ کورد خه‌ریکه‌ن ئادیچ پیس مه‌که‌رۆنه‌. وه‌لی خیاڵ پڵاوه‌کانتان نمه‌یاوا به‌ سه‌مه‌ر. ئه‌ژنیه‌بێما پووڵ و ماڵ بدزانێ، وه‌لی نه‌ژنه‌ویه‌بێمان که‌ فه‌رهه‌نگ و زوان دینوو مله‌تێوه‌ بدزیۆنه‌. ئادیچ لاو کلاسیک کموونیستێوه‌!

یارسان جه‌ژنه‌که‌یان کوردیه‌؟
کامه‌ جه‌ژنه‌ کوردیه‌نه‌ کاک ناسر! “جه‌ژنه‌و خاوه‌نکاری” چێشش کوردیه‌ن، براکه‌م، نمه‌کریۆ کوچێو باس بکه‌رینه‌ بزانمێ ئی جه‌ژنێ کام کوردی سازنا و چکۆ بییه‌ به‌ کوردیه‌. ده‌ی خۆ هه‌ر به‌ پاو قسه‌کانوو وێت ئه‌گه‌ر یارسان جیامه‌نه‌و میترا و زه‌ردشتی بۆنه‌، ئیجار به واته‌و پرفسۆر مه‌که‌نزی و ئادمۆندز و ئاساتووریانی، کورد دماو هۆرامه‌کان ئامانه‌ره‌ کوردستان. نه‌تیجه‌ مه‌گێرمێنه‌ ئا وه‌خته‌ که‌ ئائینوو زه‌رده‌شتی هۆرامانه‌نه‌ وه‌ڵا بیوه‌، کورد کووله‌کێ ته‌ڕه‌نه‌ نامێش هه‌ر نه‌بێ و هه‌ڵای کوه‌کانوو قه‌فقازیوه‌ نه‌وه‌سته‌بێره‌ واری. ده‌ی که‌ ئه‌پاسنه‌ن کام جه‌ژنه‌؟ ده‌خۆ کورد هه‌ر ئیسه‌یچ جه‌ژنه‌ش نییه‌نه‌. مه‌نزوورت جه‌ فه‌رهه‌نگوو کام کوردین. کورده‌کاو تورکیه‌ی. سوریه‌ی، یا کورده‌کاو عێراقی! کامشان. هۆرامانه‌نه‌ هه‌ر ئیسه‌یچ ده‌ دانه‌ جه‌ژنێ پێسه‌و” جه‌ژنه‌و کۆمسای، جه‌ژنه‌و پیرشالیاری، جه‌ژنه‌و پاڵنگانی، جه‌ژنه‌و دێوه‌زناوی” و ده‌یان جه‌ژنێ ته‌رێ که‌ ئه‌سڵه‌ن و ئه‌به‌ده‌ن په‌یوه‌ندیشان به‌ فه‌رهه‌نگ و زوانی کوردیوه‌ نییه‌ن” هه‌نێش. په‌رێ چێش تا ئیسه‌ جه‌ژنێوه‌مان دلێو ئی کوردانه‌ نه‌دیه‌ که‌ بوه‌و مه‌ده‌نیه‌ت و پێوه‌ره‌ ژیوای بدۆنه‌!؟ ده‌ی نمه‌زانوو ئانه‌ ئا جه‌ژنانه‌ که‌ یارسان مه‌گێرۆشان چکۆ و کام چێوشان جه‌ فه‌رهه‌نگوو مۆکریان و یا کورمانجه‌کاو تورکیه‌ی و یا سنه‌ی مه‌شانێ. ئازیزان با بلمێنه‌ سه‌روه‌ختوو مه‌قسوودو ناسری ڕه‌زازی و بزانمێ ئامانجش ئه‌و ئی گرده‌ قسانه‌ چێشه‌ن ئایا ناسری ره‌زازی دڵسۆزوو یارانوو یارسانین؟ ئایا ناسر خان هۆرامیش گه‌ره‌که‌ن؟ یا نه‌ خه‌یر گه‌ره‌کشه‌ن ئی ئائینه‌ی بکه‌رۆنه‌ به‌ ئه‌بزاروو ناسیۆنالیسمی کوردی. فه‌رماودێ بزاندێ ئی کابرا وه‌رچه‌مانوو یه‌ک ملوێن په‌یره‌وانوو یارسانی چێش مه‌یۆ ده‌مشه‌ره‌:
— جومله‌کێو ناسری: “به‌ڵام ئه‌وه‌ که‌ گرینگه‌ کورد بوونه‌ نه‌ک یارسان بوون، یا ئائینه‌که‌”. ئینه‌ فه‌رمایشته‌ بێ نرخه‌کانوو مامۆسا نه‌زان ره‌زازین.
ده‌ی با کاک ناسر بزانۆنه‌، مه‌گه‌ر ئانه‌ که‌ هۆرامی یا یارانوو یارسانی سه‌ره‌شان بدۆ به‌ ته‌وه‌نی که‌ ئائینه‌که‌یشان بدان به‌ ناسیۆنالیسمی کوردی و وێشان بوه‌رشان په‌نه‌و شمه‌. ئیمه‌ی هۆرامی، نه‌ک هه‌ر یارسانی نمه‌فاڕمێوه‌ به‌ کورد بییه‌ی به‌ڵکووم ئه‌گه‌ر شش کشوه‌رێ به‌ نامێو کوردستانی بسازندێ دیسان هه‌ر سه‌روو ئا مه‌رامیمانوه‌ مه‌مانمێنه‌وه‌. ئیجا کاک ناسر مه‌واچۆنه‌ کورد بییه‌ی موهێمه‌ن نه‌ک یارسان. مه‌شۆ هۆرامه‌کان، بزانان که‌ ناسر، دوێ خیانه‌تێ گه‌ورێش که‌ردێنێ: یۆوه‌م خیانه‌ت به‌ دلێنه‌و یارسانی که‌ مه‌که‌رۆ “عه‌قیده‌که‌ش” دووهه‌م: خیانه‌ت به‌ زوانوو هۆرامی، که‌ یارسانش په‌نه‌ نویسیان. په‌وچی ناسر خان، زوانوو هۆرامیچش په‌ی موهێم نییه‌ن. ئاد کوردش په‌ی موهێمه‌ن و ته‌نیا و تاق. ئازیزان ئینه‌ ده‌قوو قسه‌کێو ناسری ره‌زازینه‌. ئیجا بواچه‌ کابرای سپڵه‌ و دوون جه‌ ڕاگای هه‌ق دوور. ده‌خۆ ئه‌وه‌ڵه‌ن: جه‌نابت مه‌رامێ کمونیستی حاڵ مه‌که‌رینه‌، و گردمان مه‌زانمێنه‌ که‌ تۆ یه‌ک ده‌رسه‌د باوه‌ڕت به‌ هیچ دین و ئائینێوه‌ نییه‌ن. لازم نمه‌که‌رۆنه‌ که‌ باس بکه‌رمێنه‌ جومله‌کێت گرد مه‌سه‌لێوه‌ش ڕۆشنوه‌ که‌رده‌: به‌ڵێ جه‌نابت یه‌ک ئینسانێوه‌ ریاکار و فێڵباز و بێ ئاوه‌ز و ئۆپۆرتۆنیست و پۆپۆلیست و نه‌زانه‌نی. ئه‌پاسه‌ مه‌زانینه‌ خه‌ڵکوو یارسانی نه‌زانه‌ن! نه‌ براکه‌م: په‌ی ئیمه‌ی هۆرامی و که‌نووڵه‌یی و گردینوو مله‌توو گۆرانی، شه‌به‌ک، باجه‌ڵان، زه‌نگه‌نه‌، کاکه‌یی. یارسان موهێمه‌ن نه‌ک کوردایه‌تی. کوردایه‌تی، گردوو عومریش نمه‌یاوۆ به‌ حه‌فتاساڵێ، یارسان فره‌ته‌ر جه‌ هه‌زاران ساڵین، عومرش هه‌ن، ئانه‌ کورده‌ن که‌ مه‌شۆ به‌یۆنه‌ یارسانیانه‌ ته‌ربیه‌ت بکریۆنه‌ نه‌کاته‌کی یارسان به‌یۆنه‌ کوردایه‌تی بکه‌رۆنه‌ و ئائینه‌که‌یش بکه‌رۆ به‌ قوربانه‌و سیاسه‌ته‌ چه‌وته‌ ناسیۆنالیسته‌کانوو کوردی.

ئینه‌ جوملێوه‌ته‌ره‌ جه‌ ئاغه‌ ناسری: “ دوای کورد بونه‌که،‌ ئه‌مجا یارسان موهێمه‌ دوای کورد بوون، ئائینه‌که‌”!؟. ئاخۆر کاک ناسر ڕه‌زازی، خۆ تۆ باسوو “ئینسانیه‌تی” مه‌که‌رینه‌ په‌رێمان. ئه‌رێ قه‌زاو بگنۆ ئه‌من ئانه‌ “کورد” بییه‌ی چێشش هه‌ن که‌ وسته‌نت وه‌ڵێ “یارسانی”. مه‌گه‌ر فامت نه‌یاوان ئه‌پا حه‌ده‌ که‌ یارسان به‌ زوانوو ئه‌دایی ئیمه‌ نویسیان، وه‌ختێ تۆ مه‌واچینه‌ یارسان موهێم نییه‌ن مه‌قسوودت ئانه‌نه‌ که‌ زوانوو ئه‌دایی ئیمه‌ موهێم نییه‌ن! مه‌گه‌ر ئه‌سڵه‌ن شمه‌ دمۆکراسیتا حاڵیه‌ن، مه‌گه‌ر مله‌تان حاڵیه‌ن، مه‌گه‌ر شعوورتان حاڵیه‌ن، مه‌گه‌ر شمه‌ ئینسانتان لاوه‌ موهێمه‌ن، مه‌گه‌ر زوان و فه‌رهه‌نگ په‌ی تۆ موهێمه‌ن. به‌ په‌یلواو ئه‌من خاسته‌ر و سه‌نگینته‌ر ئانه‌ بێنه‌ که‌ جه‌نابت هه‌ر گۆرانیه‌کانت چڕیایێنێ و ته‌شریفتان ناوردێ دلێو هه‌رمانه‌ی سیاسیێ و فه‌رهه‌نگیێ. چوون خه‌ریکه‌ن ئا گۆرانیایچته‌ مه‌به‌رینه‌ چێروو سوالێ. چل ساڵه‌و عومریت به‌ “ئه‌ده‌بیاته‌ چه‌وساوه‌”! درۆ ده‌له‌سه‌یه‌ کمونیستی ویارنان، و وت وست لاو چه‌پیره‌. ئیسه‌ مانیانی و ئه‌جۆ لاو ڕاسیسمیره‌ حاڵ مه‌دۆنه؟ ئه‌رێ قوربان‌. ئاخۆر هیچت په‌ی نه‌مه‌نانوه‌. تازه‌ به‌رکه‌وته‌ن په‌ی ئیمه‌مانان که‌ شمه نه‌ داراو ئه‌ندیشه‌یه‌ندێ و نه‌ وێچتان مه‌زاندێ چێش مه‌واچدێنه‌، کاک ناسر وه‌ڵێ ئانه‌یه‌نه‌ که‌ دفاع جه‌ ناسیۆنالیسمی بکه‌رۆنه‌، لازمه‌ن، تف بکه‌رۆنه‌وه‌ ئا چل ساڵه‌یشه‌ که‌ به‌ دروێوه‌ دفاعش جه‌ (پرۆلتاریا)ی و کمونیستی که‌رده‌ن. یارسان و زوان و ئه‌ده‌بوو هۆرامی(گۆرانی) بێ ساحیب نییه‌ن ماڵه‌که‌م تا تۆ ئه‌پی شیوه‌ به‌ی و سه‌رش قسێ بکه‌رینه‌. نانا باسوو هۆرامی و یارسانی ئه‌سڵه‌ن، په‌ی نه‌ک جه‌نابیت و په‌ی گرد راسیسمێوه‌ نژادپرسی و وێ به‌ به‌رته‌ر زانی بفه‌ن. شمه‌ نمه‌تاودێ چه‌نیو ئائینوو حه‌قێقه‌تی و چه‌نیو مله‌توو ته‌وه‌نا بگژیه‌یدێ. بفه‌ مامۆسا ناسری ره‌زازی. خاسته‌ره‌ن “هه‌ر به‌رزی به‌رزی به‌رزیه‌که‌ت واتێ” تا ئه‌پی جۆره‌ پێسه‌و ” کاڵه‌ به‌ی نه‌له‌رزی”.

  • ڕازەو مامالیٛ

    ڕازه‌ۆ مامالێ / فۆلکلۆر / ئه‌وه‌نویسه‌ی ئیبراهیم شه‌مس بێ بێ بێ، مامالێوه‌ بێ. وێش تاق و ت…
  •    هەستووسوٙز به زوانی ئەڎایی خاستەر بەروزیوٙ

                            هەستووسۆز به زوانی ئەڎایی خاستەر بەروزیوٙ پەرسوو جواوو ڕۆزنامەو &#…
  • ویەرای جە بیٛدەنگی

    ویەرای جە بیٛدەنگی(عبورازسکوت): موحەممەدشەریف عەلی ڕەمایی دڵسوٙزیٛ هەورامانی جه ماوەو ئی چ…
  • ڕازەو مامالیٛ

    ڕازه‌ۆ مامالێ / فۆلکلۆر / ئه‌وه‌نویسه‌ی ئیبراهیم شه‌مس بێ بێ بێ، مامالێوه‌ بێ. وێش تاق و ت…
  •    هەستووسوٙز به زوانی ئەڎایی خاستەر بەروزیوٙ

                            هەستووسۆز به زوانی ئەڎایی خاستەر بەروزیوٙ پەرسوو جواوو ڕۆزنامەو &#…
  • ویەرای جە بیٛدەنگی

    ویەرای جە بیٛدەنگی(عبورازسکوت): موحەممەدشەریف عەلی ڕەمایی دڵسوٙزیٛ هەورامانی جه ماوەو ئی چ…
 hewraman
Load More In ویر

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

ڕازەو مامالیٛ

ڕازه‌ۆ مامالێ / فۆلکلۆر / ئه‌وه‌نویسه‌ی ئیبراهیم شه‌مس بێ بێ بێ، مامالێوه‌ بێ. وێش تاق و ت…