یانە ویر به‌رویریٛ هۆرامییٛ 

به‌رویریٛ هۆرامییٛ 

57

به‌رویریٛ هۆرامییٛ 

ده‌سوه‌شی مه‌که‌روونه‌ ئه‌و گردینوو قه‌ڵه‌م به‌ ده‌سان، زه‌حمه‌ت کێشان و خزمه‌تگوزارانوو ئه‌ده‌ب، زوان و فه‌رهه‌نگوو هه‌ورامی و هه‌ورامانی. حه‌فتێ چنده‌ جارێ سه‌ر مه‌ده‌ونه‌ یانه‌کتێبوو “هرمس” ی‌، جه‌ شاروو مه‌ریوانینه‌. ئارۆ هه‌ر نزیکوو به‌ره‌که‌ی که‌وتانیوه‌ سڵامم دا حازریان، کوچێ سه‌ره‌م به‌رد لابه‌لاو کتێبه‌کانه‌ره‌ و کتووپڕ ساحیبوو یانه‌ کتێبه‌که‌ی واتش: ژیار “کتێبێ هۆرامیێم په‌ی ئاماینێ”. وه‌ختێ سه‌ره‌م گێڵناوه‌، ئی چوار به‌رویره‌ هۆرامیانێمه‌ چه‌م په‌نه‌ که‌وتێ. پێسه‌و که‌سێوه‌ هۆرامی زوانی، داوا مه‌که‌روون ئه‌و گردینوو هۆرام زوانه‌کان، به‌یان پێواو ڕۆڵه‌کانشاوه‌ و لانیکه‌م با به‌ ئه‌سای و وانایوه‌و به‌رویره‌کانوو ئی ئازیزانه‌ بتاومێنه پارسه‌نگێوه‌ وجیکلانه‌ بیمێ په‌رێ زه‌حمه‌ته‌کانشان. زه‌حمه‌تی فره‌ کیشیان په‌رێ ئی به‌رویرانه‌. پێسه‌و ڕاوه‌به‌روو “کاناڵه‌و شارۆی” و ئه‌ندامێوه‌ ویرچه‌مه‌و هۆرامانی، ده‌سوه‌شانه‌ی تایبه‌ت مه‌واچوون به‌ ئی ئازیزانه‌. ڕاسیه‌که‌ش ئارۆ به‌ ویناو ئی به‌رویرانه‌ فره‌ وه‌شحاڵ بیانی.
نامێو به‌رویره‌کان:
— واژه‌نامه‌ی هورامی-انگلیسی-فارسی: نویسته‌ی: مهندس شریف یونسی.وه‌ڵاوگا، تاران، ئیحسان، یۆوه‌می چاپ، 1397.
— دیوانوو شێخ موسته‌فا ته‌خته‌یی”سه‌روو ئیساسوو نوسخه‌ خه‌تیه‌کانوو مه‌حموود پاشای جافی” جه‌موه‌که‌رده‌ی و واوه‌ی نویسی. محه‌مه‌د ڕه‌شیدی ئه‌مینی، وه‌ڵاوگا، پاوه‌، ئارۆ یۆوه‌م چاپ، 1397.
— توومار ده‌رد”به‌شێوه‌ ئه‌و شێعرانوو قازی محه‌مه‌د ئه‌نساری پاوه‌یی” گلێروه‌که‌رده‌ی: عه‌دنانی مورادی(1386-1312رۆجیاری)یۆوه‌م چاپ، 1397.
— که‌ڵه‌شێری هێڵه‌که‌ر،(ڕازه‌ی زاڕۆڵانێ)نویسه‌ر: که‌سرا مورادی، هۆرگێڵنای: عه‌دنان مورادی، وه‌ڵاوگا: مریوان، ئه‌وین. یۆوه‌م چاپ، 1392.
” شایه‌ت چاخانێ نه‌با که‌ هۆرامه‌کان، ته‌نیا مله‌تێوه‌نێ جه‌ ئیران و ئیراقه‌نه‌، فره‌ته‌رین به‌ها مه‌دانێ‌ به‌ فه‌رهه‌نگ، زوان، ئه‌ده‌ب، ژیری، ئاوه‌ز، ته‌جرۆبه‌، و ژیوای جه‌ سه‌واڕۆینه‌. و ته‌نیا مله‌تی زه‌حمه‌ت کێش مه‌ژناسیا جه‌ گرد ویه‌رێوه‌. شاعێری هۆرامی نییه‌ن که‌ دفاعش جه‌ مه‌فاهیمانێوه‌ پێسه‌و: زرنگی، زه‌حمه‌ت، ئاوه‌ز، علم، ژیری، عه‌شق و حه‌قێقه‌ت، وه‌ته‌ن، نه‌که‌رده‌بۆنه‌‌. په‌وچی مه‌تاومێنه‌ بواچمێ که‌ ئی مه‌سه‌لێ ساڵانێوه‌ن دلێو دڵیمانه‌‌ و دلێو مه‌ژگیمانه‌ نه‌هادینێ بیێنه‌وه‌ که‌ مه‌شۆ حه‌تمه‌ن، به‌ ویر و ئاوه‌زوه‌ ژیوای به‌رمێنه‌ سه‌ر. ویرما نه‌شۆوه‌ که‌ فره‌ته‌ر ئه‌و هه‌زاروو دوه‌سه‌د ساڵێن، زوانه‌که‌مان په‌نه‌ش مه‌نویسیۆنه‌. چێوکه‌م 80ساڵێ وه‌ڵێ زوانی فارسینه‌،(80ساڵێ وه‌ڵێ یه‌عقووب له‌یس سه‌فارینه‌) هۆرامی په‌نه‌ش نویسیان. ئی جامعه‌ ئه‌ده‌بش خوڵقنان و ئینسانێ گه‌ورێ پاڵوو ئی مله‌تینه‌ بیێنێ و ئارۆیچ هه‌ر هه‌نێ سه‌واڕۆیچ هه‌ر مه‌بانێ”. سه‌ره‌ڕاو گردوو ژنوسیدیه‌کان چه‌ فیزیکی و چه‌ مه‌عنه‌وی، سه‌ره‌ڕاو باڵکانیزه‌که‌رده‌و هۆرامه‌کان‌ و لته‌ لته‌ که‌رده‌یشان، دیسان تا به‌ رۆ ئارۆیج هه‌ر هیچ مله‌تێوه‌ نه‌تاوانش بن بڕێمان بکه‌رۆن و جه‌ هۆرامی بییه‌ی بوزۆنێمان، سه‌واڕۆیچ هه‌ر نمه‌تاوان” چوون مله‌توو هۆرامی، “ته‌وه‌نینه و عه‌شق و ئیراده‌”‌ په‌وچی به‌ هه‌ر تین و زقمێوه‌ نمه‌شۆوه‌”
نویسەر: ژیار سڵامەتیان

  • ڕازەو مامالیٛ

    ڕازه‌ۆ مامالێ / فۆلکلۆر / ئه‌وه‌نویسه‌ی ئیبراهیم شه‌مس بێ بێ بێ، مامالێوه‌ بێ. وێش تاق و ت…
  •    هەستووسوٙز به زوانی ئەڎایی خاستەر بەروزیوٙ

                            هەستووسۆز به زوانی ئەڎایی خاستەر بەروزیوٙ پەرسوو جواوو ڕۆزنامەو &#…
  • ویەرای جە بیٛدەنگی

    ویەرای جە بیٛدەنگی(عبورازسکوت): موحەممەدشەریف عەلی ڕەمایی دڵسوٙزیٛ هەورامانی جه ماوەو ئی چ…
  • ڕازەو مامالیٛ

    ڕازه‌ۆ مامالێ / فۆلکلۆر / ئه‌وه‌نویسه‌ی ئیبراهیم شه‌مس بێ بێ بێ، مامالێوه‌ بێ. وێش تاق و ت…
  •    هەستووسوٙز به زوانی ئەڎایی خاستەر بەروزیوٙ

                            هەستووسۆز به زوانی ئەڎایی خاستەر بەروزیوٙ پەرسوو جواوو ڕۆزنامەو &#…
  • ویەرای جە بیٛدەنگی

    ویەرای جە بیٛدەنگی(عبورازسکوت): موحەممەدشەریف عەلی ڕەمایی دڵسوٙزیٛ هەورامانی جه ماوەو ئی چ…
 hewraman
Load More In ویر

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

ڕازەو مامالیٛ

ڕازه‌ۆ مامالێ / فۆلکلۆر / ئه‌وه‌نویسه‌ی ئیبراهیم شه‌مس بێ بێ بێ، مامالێوه‌ بێ. وێش تاق و ت…