یانە زانای ئاسمان پیمو”ویجرو”۲یٛ یاوان کوٙگە؟

ئاسمان پیمو”ویجرو”۲یٛ یاوان کوٙگە؟

111

ئاسمان پیمو”ویجرو”۲یٛ یاوان کوٙگە؟

ئاسمان پیمو وویجرو۲یٛ ناسای ساڵەو ۱۹۷۷ی عیسایی کیاستەو ئاسمانا کریا و نزیکو ۱۷٫۷میلیارد کیلومیتری جە زەمینی دوورەو کەوتەن،یانی زیادٚتەر جە ۱۱۸ جاریٛ فرەتەر جە فاسڵەو میانو زەمین تا ڕوجیاری.
ویجر هەرجە ساڵەو۲۰۰۷ی،جە ڕاگاو توی بەرینو”هلیوسفر”ی ئینا گێڵای و خرچ داینە.
پەی یوەم جاری زانشمەندێ کاربەدەسێ ئی پروژە زانشتیە،یاوای ویجرو۲ێ نزیکو مەرزو بەرینو”هلیوسفر”ی (هلیوپوز)-شا دی.
ویجرو۲یٛ دماو گوزەر جە هلیوسفری،دوەمین کاردەست و چێوی دەست سازو ئانزانەین کە لوان دلێ دەرەتانی میان هەسارەیی.(وویجرو۱ی،یوەمین ئاسمان پیم بێ کە ئی ڕایشە ویارێنە).
جە کۆتایی مانگەوئاگوستی،کاردەستی “چێرسیستمو پایەوتیشکی کەیهانی (CosmicRaySubsysteminstrument) ویجرو۲یٛ،نزیکو ٥٪ێ زیادٚبیەی کرژی جمای دایوەنەی تیشکێ کەیهانی ئەو ئی ئاسمان پیمیە بە پاو سەرەتاو ئی مانگێ ئانالیز و وردکاری کەردەن.
هەرپاسە”کاردەستی زەڕەی باردارو (هۆرگێر)کەم ئینیرژی ویجرو۲یٛ”،(Low-Energy Charged Particleinstrument)زیادٚبیەی تیشکێ کەیهانی”پەڕ ئینیرژیچشا”ئێستەو.
تیشکێ کەیهانی،زەڕێ بە کرژی جمای فرەیەنێ کە ئینای بەرو گەردونی ڕوجیاریوە.هلیوسفر،بڕێ چی تیشکانشە بنبڕ کەردێنێ و پیجۆرە کاربەدەسێ ئی هەرمانێ چەمەڕاینێ کە ویجرو۲ێ بتاوۆنە زیادٚبیەی کرژی جمای ئی تیشکا عانو نزیک بیەی و گوزەر جە مەرزو هلیوسفری،ئەنازەگیری بکەرۆ.
وەڵتەریچ یانی جە مانگەو مەی ساڵەو ۲۰۱۲ی،وردکاری و پەنەزانای بە کرژی جمای تیشکێ کیهانی جە لاو ویجرو۱ی شناسایی و ئەنجام دریابێ، یانی یەرێ مانگێ وەڵێو گوزەرو ویجرو۱ی جە”هلیوپوز″ی و لوایش ڕوەو دەرەتانێ میان هەسارەیی.
هەرچن بە پەیلوای و قسێو تیمو کاربەدەسێو ویجری، زیادٚبیەی تیشکێ کەیهانی،حەتمەن(۱۰۰٪)نیشانەو گوزەرو ئی ئاسمان پیمیە جە”هلیوپوز″ی نیەن.
ویجرو۲یٛ بە پاو”ویجرو۱ی”یەنە،ئینا ڕاگاو و یاگێ جیاوازێ جە “هلیوشیس″ی(وەر جە هلیوسفری) و نونگەو ئی فەرق و جیاوازیە مگێڵوۆە پەی وادٚە و زەمانو ترازیای ئی دوە ئاسمان پیمیە چی یاگانە.
ڕەنگەن ویجرو۲یٛ،شش ساڵێ شۆنەوویجرو۱ی،بیاوۆ نزیکو”هلیوپوز″ی.
جە واقع جمای هلیوپوزی بەسیان بە چەرخەو کەردەوەو یانزە ساڵەی ڕۆجیاری.
کەردەوە و چالاکی ڕۆجیاری یانی پژگنای تیشکێو وەری و کڵپەو مادەی ڕۆجیاری(ترازیا و بەرلوای جِرمی جە تاج و پۆپەو ڕۆجیاری).
ئێژاو واتەیا کە کەم تەرین و سەرتەرین کەردەوێ ڕوجیاری چی چەرخەی ۱۱ ساڵەنە ڕوەمدٚۆ.
یۆ جه زانشمەنداو پروژەو ویجری جە گلێرگای فەن ئاوەری کالیفورنیای بەنامێ “ئدستۆن”ی,Ed Stone ماچۆ: بیٛگومان فەزای دەوروپەشتو ویجرو۲ێ،دوچارو ئەرەفاڕیایی بیەن و جە دماڕۆیچنە ئاگایی و زانیاری ئێمە چی بارەو فرەتەریچ بۆنە،بەڵام هەڵای نمەزانم چە وەختێو میاومێ ئەو”هلیوپوز″ی. هەڵای نەیاواینمێ وەرۆ و ئینە تەنیا بابەتێن کە متاوو بە ئاشکرا و دڵنیایی بواچوش.

پانویس:

ئاسمان پیم و ویجری جە تاقیگاو  “وەڵین ڕانەی جت-و ناسا”ی(هازەی هۆرنیای و لواڕانە بەردەی٫ JPL)
جە”پاسادنا”و کالیفورنیاو وەڵاتە یۆگێرتەکاو ئامریکای سازکریان و ئی تاقیگای هەر ئیسەیچ،ئی دوە ویجریە(۱و۲یٛ)،چەمدٚاری و ڕانمونی مکەرۆ.

هلیوسفر”Heliosphere”٫تۆیوە کە ڕۆجیار وەشش مکەرۆ و پسەو پارێزەرێو تا ئەوپەڕو بازنەو پروتوی ملۆ.

ئی وێنە،ئاژەو ئاسمان پیمو ۱و۲ێ بە پاو”هلیوسفری”نیشانە مدٚۆ.
ویجرو۱ی جە ساڵەو۲۰۱۲ی جە کەراخو”هلیوسفر”ی گوزەرش کەرد.
بەڵام ویجرو۲ێ هەڵای ئینا جە “هلیوشیس″ی(ئا بەشە کە ئینا بەرو هلیوسفری)
Voyager2
 hewraman
Load More In زانای

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

ئایا کەشتیو حەزرەتو نوحی ئیٛرانەنە نیشتەنۆ؟

ئایا کەشتیو حەزرەتو نوحی ئیٛرانەنە نیشتەنۆ؟ بەپاو هەواڵو تیمو تاوتوکارێ”ئەنستیتو پەی…