یانە زانای بزەی سانینە  saanen goat 

بزەی سانینە  saanen goat 

141

بزەی سانینە  saanen goat 

ئەژناسای:

بزەی سانینە بزەو تایبەو شۊتینە،یانی بڕیٛ فرە شوٙت بەرھەم ماروٙ ، بە سویسری ماچاش پەنە “سانن، بە ئەڵمانی  ساننزیج، بە فەرەنسی  شیفر دی جیسینا ” ،ژیوگەی بنەڕەتیش گیٛڵوە پەی ناوچەو ساننتاڵ و وەرپڕو سویسرای،پاینو کانتوٙنو برنی، یام ( دوٙڵەو سانی  saane valley ) وەرو ئانەی شوٙتی فرە مڎوٙ ئتر وەڵا بییٛنەو فرەو وەڵاتا جەھانیرە، ماچا دلیٛ زیاتەر جە 80 وەڵاتانە ھەنە، و نزیکەو نوٙسەد ھەزار سەریٛ بزیٛ سانین  ھەنیٛ جەھانەنە و چواردە ھەزاریٛش ئینای سویسرانە.

ئەرمانە:

بزەی سانینە گەورەتەرین جوٙرەکاو بزیٛنە  سویسرانە،(  80-94 سم بەرزی،60-85 کیلویٛ قورسی)    (سابرین 90 سم  بەرزا،  بزە 80 سم بەرزەنە ،سابرین 85 کیلو قورسا، بزە 60 کیلویٛ قورسەنە ) ، پوٙسش چەرمەن، موویٛ کوڵیٛو چەرمیٛ، بڕیٛ جاری خاڵیٛ سیاویٛش چەنەنیٛ،هەرپاسە  فرە ڕەنگیچ هەنیٛ وەلیٛ کەم، فرەتەرو بزەو ساننی کوٙڵیٛنیٛ (بیٛشاخی) وشاخداریچشا هەنی ، گوٙشیٛش قوتیٛ و بەرزیٛ پەی وەری مدیا ،قەپوٙسەو چڕوچەمش ڕیکو راسا یام کەمیٛ لوان دلیٛرە قوپیان، گواننانەش گەوریٛنەو ملش کەمیوە دریژو بەرزا.

بزەی سانینە یوەنە جە بزە شوٙت فرەکا سەرو حاسو جەھانی، ڕوانە “3.8 کیلویٛ ” شوٙت مڎوٙ، لانو کەمو بەرھەمو شوٙتیش جە دەورەو شوٙت دایشەنە ( 838 کگم ) کیلویٛ شوٙتا،  ساڵیٛوەنە  264 ڕویٛ سەرو یوٙی شوٙت مڎوٙ،   یەریٛ مانگیٛ شوٙتش نیا چەنە ئاڎیچ وەختو تگەگیٛرتەینە و بنەراو ئاوریشەنە،ئننا ھەمیشە شوٙتش ھەن ( %3.2 چەربی و %2.7 پروٙتین) ش چەنەن.

بزەی سانینە پەی وەی کەردەی دلیٛ بزەگەلیٛنە نمەشیوٙ، بە تاقمی گولانە حەز کەروٙ بژیووٙ، وەرگەو تیشکەو ڕوٙجیاری و گەرمای فرە کەم گیٛروٙ،چون پوٙسی چەرمە خارشت وەشکەروٙ، دماتەر بوٙ بە زەخم و ھەوکەردەی ،یانی مەشوٙ سیٛبەرینە بوٙ وەرزو هامنینە،  ئانەیچ مزانمیٛ جە ھەورامانیچ بزەی چەرمیٛ و سورھوڵە وەرگەو وەرتاوی و گەرمای مەگیروٙ بڕیٛ گیواو ھەنە ئەگەر وەراش خارشت دارا ،گردو گیانیش وریوٙ بەتایبە بنەو کلیچکەیش خارشت کەروٙو ورنوٙش و بوٙ بە زەخم و ھەوکەردەی و ئاخرەکەش کرموٙڵ بوٙنەو کرمی مداشەنە.

گیواویٛ ھەن خارشت دارا لاو ئیٛمە ھەن پەنەش ماچا (سڕناتک ) ھامنیٛنە مزیوٙھەتا پایزیٛ سەوزا و ولی کەروٙو توٙم گیٛروٙ ،بنارو دەشتو پاینو کەشەکاوە مزیوٙ ( بابەتێوە تایبەنە باسو ئی گیواویمە کەردەن ).

واردەو بزەو ساننی  هەر پیسەنە بزەو مەیەو لاو ویٛما جەهەورامان،گیواو،گەڵاو درەختی، دانە ،یانی کریوٙ واچمی ئی بزیٛ متاووٙ جەهەورامان بژیووٙ، هەرپاسە ویٛش ئاردەنەرەو گونجیوٙ چەنی ژیوگەو فرەو وەڵاتا جەهانی .

زاو زیٛ: بزەو ساننی ساڵیٛنە یەک جار مزوٙ بزڵێو یام  دوو بزڵیٛ ماروٙ، ئەگەر واردەو یاگیش خاسە بوٙ سەمەری زیاتەر مدوٙ جە شوٙتی و بزڵا.

گەوڕو یاگیٛ ژیوای : بزەی ساننە  فرە حەزش جە سیٛبەریٛن و وەرگەو گەرمای نمەگیروٙ.

د.ناجح گوڵپی 21/9/2017  یەکەم ڕوٙ پایزی

سەرچەمە:

http://www.roysfarm.com/saanen-goat/

http://articles.extension.org/pages/19284/goat-breeds-saanen

 

 hewraman
Load More In زانای

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

زیانیٛو پاڵای پاژنە بەرزی پەی خانما

زیانیٛو پاڵای پاژنە بەرزی پەی خانما فرەو ژەنا دلێ زەماونڎ و مێمانیا و…حەز مکەرا پاڵا…