یانە زانای کامشا کەلکواردەن پەی تەندروستی ، پرۆتینو گیواوی یام ئاژەڵی ؟

کامشا کەلکواردەن پەی تەندروستی ، پرۆتینو گیواوی یام ئاژەڵی ؟

271

کامشا کەلکواردەن پەی تەندروستی ، پرۆتینو گیواوی یام ئاژەڵی ؟

پڕوٙتین مادێوە بنەڕەتین جە سیستەمو  واردەینە ،  شونەماش هەنە جە دروسنای تەشکو لاشەینە بە شیٛوێوە ڕیٛکو پیٛک ، پڕوٙتین جە گردو عازاو ئەنڎامو بەشەرینە هەن ¸دلیٛ گرد ماساوڵیٛوەنە و ئەندامێوەنە تەنانەت دلیٛ  قژا و پوٙس و ناخونانەو پیٛشەکانە هەن .

پروٙتین جە 22 جوٙرە تشە ئەمینیا  ( Amino acid  ) دروسبیەن ،پەی ئانەی هامسەنگی لاشەیت پاریٛزیوٙ  ئەوەجەت بە گردیشاهەن ، بەتایبە لاشەو ئانزانی نمەتاووٙ  (9) دننە تشیٛ ئەمینییٛشا دروسیٛ بکەروٙ ،  کە پەنەشا ماچا تشە ئەمینیە بنەڕەتیەکیٛ. هەر پڕوٙتینێوە ئا نوٙ دنەشەچەنەبا پەنەش ماچا پڕوٙتینی تەمام  ( کامڵ ) یانی هیچش کەم نیا.

فرەو سەرچەمە پڕوٙتینە ئاژەڵیەکا ئا نو دننە تشە ئەمینیەشە چەنەنیٛ ، یانی پڕوٙتینی تەماما، پیٛسە گوشتو ماساویٛ ، هیٛڵەو کەرگیٛ ، بەرهەماکا شوٙتی ، گوٙشتی سورو ، گوٙشتو پەلەوەەری  .

هەرپاسە بڕێ جەسەرچەمە پڕوٙتینەگیواویەکایچ پڕوٙتینی تەمامیٛنیٛ  پیٛسە ( گەنمەی سیاوە کە جۆرێوەن جەگەنمیٛ لاو ویٛما نیەنە ، میژووی ،  نوەی ، باقلە ، سویا ، بازیلا  …هتد

سەرنجە دیدیٛ پڕوٙتینە گیواویەکیٛ وەختێوە فرەشا گەرەکا پەی تاونای و هەرسکەردەی ئیجا هورلوشتەیشا جە ڕیٛڵەخویٛنە ، شوٙنەو ئانەیچەرە پەی دەسکەوتەی گردو تشە ئەمینیەکا دلیٛ پڕوٙتینی گیواوینە ، مەشوٙ چنڎ جوٙرێوە گیواوێ بەکار باری  ئیجا متاوی دەستگنا ، پاسەبوٙ هەرسکەردەی و هورلوشتەی و  دەسکەوتەیشا گرانەن .

ئیسە ماچمیٛ کامەشا خاستەرەن پەی تەندروستی؟  تاومیٛ واچمیٛ پڕوٙتینی گیواوی خاستەرەن پەی تەندروستی، بەتایبە پەی پاریٛزنای جە نەوەشیەکا دڵی . شوٙنەو ئانەیچرە پڕوٙتینی ئاژەڵی ، واردیٛ تەریٛش چەنەنیٛ پیٛسە ئاسنی و ڤیتامین  B12  کە پەنەوازیٛنیٛ پەی  قوٙناغەکاو گەشەکەردەی لاشەی.

ئەی کامشا خاستەرەن پەی ماساوڵەکاو لاشەی ؟  بەپاو وشکنایێوە کە ماچوٙ گەردەو پڕوتینی هوٙرگیریای جە برنجی خاستەرەن جە گەردەو پڕوٙتینو شوٙتی پەی گەشەو ماساوڵەکاو لاشەی. بەتایبە پەی وەرزشکارەکا ، وەلیٛم موچیاری وەرزشوانەکا کەرانە پەی ئانەی هەردووە جوٙرەکا پڕوٙتینی بەکار بەرانە، تا چەربی زیاد نەکەروٙ لەششانە و  هەرپاسە کەلک گیٛرتەی جە جوٙراو جوٙرو پروٙتینەکەی کەرانە .

 جە ئینتەرنێتۆ

د.ناجح گوڵپی 23 /8/2018

 hewraman
Load More In زانای

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

زیانیٛو پاڵای پاژنە بەرزی پەی خانما

زیانیٛو پاڵای پاژنە بەرزی پەی خانما فرەو ژەنا دلێ زەماونڎ و مێمانیا و…حەز مکەرا پاڵا…