یانە ئەدەب و هونەر ئەواوانایو شێعرێوە جە مەهدی ئەبری

ئەواوانایو شێعرێوە جە مەهدی ئەبری

78

 سوورە ساوەکێش
(ئەواوانایو شێعرێوە جە مەهدی ئەبری)

 

ده‌لاقه‌ و مانگه‌ و نه‌مامو سوره‌ساویه‌
چه‌ خه‌یاڵ پڵاویه‌ !
ده‌لاقه‌؟
قرخێن داڵوتیه‌ بێ سه‌مه‌ر
لواینه‌ قۆرخه‌و ئاسمانیشه‌ره‌ و
وه‌رچه‌م
یۆوه‌مین قه‌مچو خیابانیه‌ نه‌فه‌که‌ لارینه‌ گلێریان .
شیشێشه‌ره‌
خه‌ت به‌ خه‌ت بوانه‌وه‌
یاگه‌ چنگو مه‌راقو دیای
مانگه‌؟
حیزه‌ شاعره‌کا چه‌مشا داینه‌
وه‌ری ته‌مام سوچناینه‌ و
شڵ
وه‌یلان
ته‌نیا
نمه‌دیۆشوه‌نه‌ که‌س
مەر ڕەمەزانیە پیر
ساڵیه جاریە
ئادیچ بە نووکە گۆچانیێ.
هۆرزه‌ ماتڵ مه‌که‌ره‌
سه‌م بپاشه‌ ویانێ
ئه‌رێ
سه‌م بپاشه‌ ویانێ
حه‌وایه‌ کرمۆڵه‌
که‌وتێنه‌ دامنه‌و ساوێ .

پەی خاستەر یاواینە جە دەقی ئەدەبی نیاز بە ئەوەوانای مەتنی (خوانش)هەن. یانی فەرزەن ئی شیعرێ یا ڕۆمانێ بە گردوو وینگاکاوە هورسەنگیۆ و و تەئویل کریۆ تا یاگێوە کە وانەر هەست کەرۆ ئی دەقە هیچ پێوەندیێش بە تاکەکەسی نویسەریوە نیا. هنوو وێشا. جار بە جار هەست کەرۆ وێش نویستەن. ئینە بە ماناو ئانەی نیا گرد گێڵمێ شۆنەو ئانەیرە بزانمێ نویسەر جە فڵان تەشبیهنە یا فڵان تەسویرنە مەبەستش چێشا! نا. بەڵکوو پی مانا کە گرد وانەرێوە بە ئەننازەو زیستێوە کە هەنش جە مەردەی، ژیوای، بەشەری، ئەدەبیاتی، خیاڵی، شێعرێ و… شۆنەو ئانەیوە بۆ دقەکەی تەئویل کەرۆ. تەئویل بە قسێو مێهرداد فەلاحی پی تەعبیرە کە مشۆ مەعنا کەشف کەری و بەرش باری دلێو مەتنینە نەک ڕوەو نا ئاگاهیوە تاشیش پەی و دماتەر یەکش سەروو دوویوە نەبۆ. بڕێ وەخت شاعر غەیر موستەقیم سوالە پەرسۆ. سوالە وەشە کەرۆ. وانەری دەرگیروو پەدیدێوە کەرۆ کە مشۆش وەنە تا ئیسە فەزاو ئەدەبیاتینە نەدیەبۆش. ئیجا تەبێعین که واڵیۆرە و فکریۆنا کە یاوۆ بە ئاکامێوە مەنتقی. بڕێ وەخت بێ ئانەی وانەر و تەنانەت نویەرسیچ تەماکارێ با، نەقدوو ئیدئۆلۆژیێوە مێنە مێدان. ڕیک گنۆ حەل بۆ ڕیکیچ گنۆ نا.

دەلاقە و مانگه و نەماموو سوورە ساویە
چە خەیاڵ پڵاویه!

شاعر گەرەکشا دووبارە بلۆوە سەروو ڕیتموو شاعرا چاوەڵی. خیاڵوو خاوو وێشنە چەنوو هەسارا بووسۆ. واچۆ کە مەعشووقەکێش پێسەو مانگێنە. دووبارە حەکایەتوو سوورەساوێ گێڵنۆوە. پا جۆرە کە گرد کەس زانۆش. گەرەکشا ئەشیاو جیسمەکا تەشبیه کەرۆ بە تەبێعیەکاوە( مانگە) یا ئا چیوا پەی گردیما ژناسیێنێ و هەمیشەی وینمێشا و کەمتەر ڕیک گنۆ چیوێ تازە بدا دەسماوە. تیکراریێنێ.( دەلاقە). بەڵام وەختێ ماچۆ چە خەیاڵ پڵاویە… ئازا شۆکێوە وزۆ وانەری… ماچۆ تەماکاروو چیوی چینەی نەبی. چەمەڕا نەبی ئی دەقە شێعریە هەستیت جمنۆ پا جۆرە شێعرێوە ڕەواییە جمنۆش. شۆنەو وەنایوەو شێعرەکێنە گرد چیوێت هۆش پشۆوە و تەمام. نا. کە موخاتەب ئینەی وینۆ. حەز کەرۆ بزانۆ شاعرێوە کە چی ئەبزارە کلیشەییا مانیان و چێودمای بە خیاڵ پڵاوشا زانۆ باسوو چێشی کەرۆ پەی تۆ. بە تەنزێوە کۆتا و زیرەکانە چەنوو ئاشنایی زدایی و نیمە وەزنێوە کە وەشش کەردەن _ سوورە ساویه+خیاڵ پڵاویە_ لەزەتێوە مدۆ بە وانەری. وەلێ پەی یەک ئـان و ساتی.
ده‌لاقه‌؟
قرخێن داڵوتیه‌ بێ سه‌مه‌ر
لواینه‌ قۆرخه‌و ئاسمانیشه‌ره‌
و
وه‌رچه‌م
یۆوه‌مین قه‌مچو خیابانیه‌ نه‌فه‌که‌ لارینه‌ گلێریان.

بە سوالێوە عەلەنیە واز نمارۆ جە ئانەی کە چیوێ پێسەو دەلاقەی ئیتر مانایێوە تەرەش نیەنە پەی شاعری. پەی ژیوایش. چیوێ تازە مەدۆ بە یانەکەیش. پی جۆرە سوال پەرسای ڕەنگا ئانەی واچۆ کە ئی دووپات بیەیوە پەی شاعری سەلەمیان و خیاڵش هەن تەکانێوە بدۆ بە وانەری. شەک و گومانێوە جە چێشی و چەنی بیەی و دەلاقەینە وەش کەرۆ پەی ئادی. کارێوە کەرۆ ئادیچ زانۆ فرەو جارا دەلاقە و مانگە و ساویش دیێنە شێعرەنە. ئایا نەمانیان؟ چیوێ تەر تازە مدا بە ئادی؟ جا شاعر برگەو ئەوەڵینە ئکتفاش کەردەن بە تەنیا ئاردیوەو دەلاقەی. فارس واتەنی: مشت نمونەی خروار است. پی جۆرە دووریش گێرتەن جە ئیزافە واتەی و فۆڕموو شێعرەکێ جە وەحدەت مەوزووعێوە کە نیمەش ئاشکران پارێزیان.
ڕیکیچ گنۆ ئی شەک و گومانە ڕوە کەرۆنا خودوو شاعێری. جە وێش پەرسۆ؟ ئستفهامێوە ئینکاری تەقریبەن؟ دەلاقە؟ بازەم گەرەکتا بلیوە سەروو دەلاقەی؟ بێ ئینەی زاویێوە تەرەو دەلاقەت دیەبۆ! بێ ئینەی فەرقوو دەلاقەو تۆ و دەلاقەو هامسایتا هورت سەنگنابۆ!
دماو ئانەی شاعر مێ شی کەرۆوە. تا ئەننازێوە ئەڵبەت. کە مشۆم پاسەیچ بۆ. چوون شاعر هیچ وەخت مەبۆ تەوزێح بدۆ. شێعرە یاگێو تەوزیح دای نیەنە. هەر نویسەرێوە حەزش چانەین دایمە جوزئیات واچۆ و سەروو چیوانێ وردیوە مانۆڕە بلۆ ئانە ژانرەکەش هەڵە هورچنیەن. بلۆ ڕۆمانە بنویسۆ.
کەسێو دەلاقەنە گەرەکش بۆ گردوو دنیای وینۆ. تەنیا وێش خەڵەتنۆوە. تەنیا تاسەروو خیابانی وینۆ. فرەو وەختایچ تەنیا کووچەی وینۆ. خیابان چی مشۆ نەفەکش لار بۆ؟ چی تەشبیهوو خیابانی کریۆ بە پانتۆڵاوە کە نەفەکشا لارا؟ پانتۆڵ چ وەخت نەفەکش لارا؟ ئایا خیاتی لار وراستەن؟ یا چیوێ تەر بیەن باعیسوو ئانەیە.

ئاشکران که ئا چیوە ئینا چێروو نەفەکینە( آلت تناسلی) جە وەختوو وێشنە کە ئیسە فرەن! بۆ باعیسوو ئانەی نەفەک پێسەو وێش نەمەنۆوە. ئینە یانی شارێوە کە پیاکێش شەدیدەن شەهوانیێنێ. تا ملا سەروو خیابانی، یۆهەمین قەمچنە دە جارێ عاشقێ با و دە جارێ فارێغ. شیشێو دەلاقەینە تۆ تاوی ئینەی وینی. ئا پیایا وینی هەردەم نەفەکشا لارا. ئا ژەنا وینی خیاباننە کە ملا و نەفەکوو پیایەکا تێک مدا! ئەگەر گەرەکت بۆ یاوی بە چیوێوە، ئادیچ شیشێو دەلاقەکەیتەو شۆنەو ماوێوە کورتیرە گرد چیوت هۆش مشۆوە و ئا هەدەفێ کە بێت جە دیای، مەژگتنە مەمەنۆ. ئینەیچ جە مۆئەلفەکاو ژیوای شارین. چوونکای دێهاتنە( بە تایبەت دێهاتوو هەوراماناتینە) تۆ وەختێ مدیەی پەی دەلاقەی کەش و کۆ و دار و درەخت وینی و ئینە حسێو تەرا بی ئینەی کاریزماو شارستانیەتیش تێکەڵ بۆ. تا چڵاکیەیرە گەلەکە ئامانەو و سەیەکێ پڕێنێ و هەوەسوو بەزمێوە عوسمانی کەری.

شیشێشەرە خەت بە خەت بوانەوە
یاگە چنگوو مەراقوو دیای

کە پاسە بی خەت بە خەت ئی شێعرێ وەنەوە. خەت بە خەت خەتەکاو خیابانی وینە. خەت بە خەت تاوی مەوازی بی چەنوو شاعری. یانی توویچ یاگێوە چینێنە. پڕ بی مەراق. پەڕ بی حەسرەت. پەڕ بی نەیاوای. ئی بەشە پێوەن وەرۆ پانەیوە کە ئەدەبیات چە ڕەبتێوەش هەن بە جامعە شناسیوە؟ شاعر مەقتەع زەمانیێوەنە دەسوو بڕێ چیواوە کە پارانۆیا و وێشنە ئازارش مدا، ناڵنۆ. وانەریچ بە هەمان شێوە. واکاوی و ڕەوانوو وێش کەرۆ، ئیجار هنوو وانەر و ئا کەسایچە کە هەنێ دەوروو بەرشنە. تا ئینە کە یاوۆ بە فەزای بازتەرە. هەر وەروو ئینەی کە بە سوالە دەس پەنە کەر و گرد بڕگێوەنە وانەری دوچاروو تەشویشی کەرۆ. کە گێڵۆ. فێر بۆ. عەزاب کێشۆ. بازۆ جیای و واوەی بێوە سەروو دەقی. حاڵش گیریۆ و قیزی کەرۆ.
کە ماچۆ:

مانگە؟
حیزە شاعرەکا چەمشا داینە…
من هۆشوو ئی تیکەو ڕەزا عەلیپووری کەوتانیوە:

مانگمان گا
ئەوەندە لە شێعرە کلاسیکەکانا دامانگرت./کڕاکە

ئینە دوێ بەرخوردێ شاعروو مۆدێڕنینێ وانوەروو پەدیدێوە پێسەو مانگێ کە هەمیشەی یاگێش شێعرەی کلاسیکەنە دیارە بیێنە. مانگە چی مشۆ چەم دریۆ؟ ئەگەر مانگە چەم دریۆ چێشش سەر مێ؟ چی سەروو ئی گرد قشروو خۆڵکیرە شاعر مشۆ مانگە چەم بدۆ؟ شاعر پا کۆنشی کە نیشانە مدۆ، وانەری دوور دارۆوە چینەی کە تەماکاروو تەشبیهێوە یا زەریفێوە ئەدەبی بۆ. چیوێ کە چەم دریا پەی ماوێوە بۆ بە وێژەنوو سەروو زوانا. ماچا جارێشوا کابرایێوە ئایەتەو ” و ان یکادوا….” یش چەم دێبێ و وستێبێشرە. ئی شەیئە کە چەم دریا ڕیک گنۆ نابوود بۆ و بەیننە بلۆ. مەواچۆ چەمشا دا! جە فێعلو حاڵی ئیسیفادە کەرۆ کە یانی ئینە چیوێوەن قەدیم نەبیەن. قەدیم شێعرە بە مانگوو هەسارەوە زەریفە بیێنە. وەلێ ئیسە نا. ئیسە ئاوردەی مانگ و هەسارە و شاخی پا وینگا کلیشەییەوە کە هەزاران جارێ ژنیەنما هیچ کە شێعرەکێ بەرزە و قەویە مەکەرۆوە، بەڵکوو یەکسەفەر وڕنۆش. زەمانێوە وانەر شێعرەنە هەر ئا ئەندیشە دێمۆدەشە دی، مشۆ زانۆ ئی دەقە فرەتەر دەقێوە ڕەوایین و فرەو جارا لەزەتی تکنیکیش مەدۆ پەنە. زانۆ شاعر وێش سانسۆڕ کەرۆوە کە باسوو تەجرۆبێوە ئابدەیتی کەرۆ. ئەگەر خیاڵیچش بۆ ئدعایێوە سەلەمنۆ، هەرکای فەکت و ترازش ئەبزاری کۆنە بۆ، ئانە شاعر ئاوی چیێ کەرۆ سەروو دەق و وانەریرە. ئیتر خود کردە را تدبیر نیست! ئینە کێشێوەن ئارۆ فرەو جە شاعرانە خسووسەن هەواماننە هەن.
چی بڕگەنە شاعر هەوڵ مدۆ ئرتباتێوە تازە و مانایێوە برون مەتنیە بدۆ دەسۆ. وانەری فەزاو شێعرێنە مارۆ جبەر. بۆ باعیسوو ئانەی موخاتەبی حرفەیی کام بەکێوە بدۆوە پەی ئا تەعریفی جە شێعرێ و شاعری هەنش و موقایسە کەرۆ: داخۆم هەرچیوێ فرە واچیۆ و دایمە خوارا بۆوە جە لایەنوو نویسەریوە، ئایا تازەیی وێش جە دەس مەدۆ؟ چیوێ تەر: وانەر تەسەوروو شاعرێوە کەرۆ کە حیزا. ئایا فەقەت شاعری حیز تاوۆ مانگە چەم بدۆ؟ یا خەیر! حیزی پێسەو سەمبولێوە واچیان. نمادوو شاعرانێوە کە جە شاعری تەنیا هەستشا هەن و تا کناچێوە یا ژەنێوە زەریفە وینا، بێ ئانەی فکری تازەو پێشنیاری تازەشا بۆ پەی شێعرە و ئەدەبیاتی ئاززا چوار بەیتێ یا چوار کەلیمێ وزاوە سەروو یۆی و بە شێعرە تەحوێڵوو وانەریش مدا. ئینێ کسمشا هەر حیزین. ئەڵبەت حیزیێوە کە شاعر چێگەنە نامێش بەرۆ.

وه‌ری ته‌مام سوچناینه‌
و
شڵ
وه‌یلان
ته‌نیا
نمه‌دیۆشوه‌نه‌ که‌س.

شاعر جە درێژەو بێزاریش چا مانگێ کە بەعزێ شاعرێ وازش نمارا چەنە ماچۆ: وەیلان مێ و ملۆ مانگە. تەنیا وێش. کەس تەماشش مەکەرۆ. ئایا ئنسانوو ئارۆی پا گردوو موسیبەتاوە کە وێش هەنێش، پا گردوو حادساوە کە دنیا و دەوروو باریەکاش گرد ڕوێ توششا با، کاتش مەنۆوە پەی ئانەی بلۆ نیشۆرە تەماشوو مانگێ کەرۆ؟ ئـەگەریچ کاتش بۆ کام یۆ جە دەردەکاش سارێژ کەرۆ.

ئەگەر پەی تەفرێحوو سەرگەرمی بۆ تاوۆ بلۆ فیلمێوە ئەکشن یا درام وینۆ. تاوۆ بلۆ ساڵۆنە و فوتباڵ کەرۆ. بلۆ قاوەخانە دۆمینە کەرۆ یا….. چن دەرسەدێ جە بەشەرەکاو ئارۆی ئینێ ویروو ئینەینە کە چن ڕوێ جارێ نیشارە تەماشەو مانگێ کەرا؟ فرە فرە کەم دەرسەد! مەگەر شاعرە حیزەکێ( بە تەعبیروو مەهدی واوەی!)

مەر ڕەمەزانیە پیر
ساڵیه جاریە
ئادیچ بە نووکە گۆچانیێ.

ئەگەر سەروو زوانی شێعری و شاعرانەی قسێ کەرمێ ئی کۆتا هورش مەگێرۆ. تەنیا ئانە کە: شاعر بڕێ وەخت چیوانێوە مارۆنە دلێ شێعرێ کە هاڵین جە ئارایە ئەدەبی، ئوستوورە، سەمبول و…. . وەلێ زوانی شاعرانە گێرۆ. ئینە نیا کۆڵوو شێریوە تا واچمێ شاعر مشۆ فاڕۆش یا چیوێ تەر ئیزافە کەرۆ یا کەم کەرۆ تا فەرزەن قسێوە کە جار جار موحاوێرەنە واچیەیۆ شێعریەت گێرۆ. نا. بە سێرفوو ئاردەیش جە یاگێ وێشنە بە جۆرێوە کە ساختاروو شێعرەکێ تێک نەدۆ.
وانەر ڕەنگا پەیش سوعالە بۆ و واچۆ: خۆ زەمانهایێوە پێسەو ڕەمەزانینە خۆڵکی فرە نرخ منیارە پەی مانگێ و مدیاش پەی. شاعریچ پێسە واچی ئاگان چی سوعالێ ماچۆ ئەرێ. مدیا. وەلێ ئا دیای سەبەبوو ئەزموونێوە دینین و پێوەندیێش بە ئەدەبیاتیوە نیا. چوون دیای پەی مانگێ ئەگەر هونەری بۆ ساڵێو جارێ ڕوە مەدۆ! ئادیچ بە نووکە گۆچانیە! وەلێ چی نووکە گۆچان؟! کە نامێ گۆچانێ مژنەومێ پیری تەسەور کەرمێ. ڕیش چەرمێوە کە ئیتر مەتاوۆ بلۆ ڕارە و عەمروو وێش کەردەنش و پایێش تەمامیێنێ. ئینە نیشانێو ئانەینە چی زماماننە، دیای و مانگێ جە ڕەمەزاننە، فرە تەرین قشرێوە کە پەیش موهێما پیرا. جوانوو ئارۆی پا جۆرە کە چیوەڵ تەر بیەن نیا شۆنەو مەزهەبیوە. شاعر بە ئاردەیو پیری دماو ڕەمەزانی تەناسوبێوەش وەش کەردەن بەینوو گۆچانە و پیرینە. ئیتر دووریش داران جە ئیزافە واتەی( واوەی بێو چەنوو گۆچانێ کەلیمەو پیری بارۆوە) چوون وەختێ گۆچانە تەسەور کریا ئێلزامەن پیریچ مێش چەنە. ئی تەسویرە واقعیە وەختێ ڕاو وێش کەردەشەو دلێ شێعرێنە یانی شێعریەتش گێرتەن وێش.
نەزەریە پەردازەکێچ ماچا ڕێسالەتوو ئارۆ و شاعری گێڵاین شۆنەو ئا واقێعیەتارە کە شیعریەت تاوۆ تەعەلۆق گێرۆ پۆشاوە.

هۆرزه‌ ماتڵ مه‌که‌ره‌
سه‌م بپاشه‌ ویانێ
ئه‌رێ
سه‌م بپاشه‌ ویانێ
حه‌وایه‌ کرمۆڵه‌
که‌وتێنه‌ دامنه‌و ساوێ

تا یاگێوە کە من شێعرێ مەهدیم وەنێباوە چیوە پەیم کەوتەن جبەر. ئادیچ موختابێوە تایبەتین. کە شێعرەکێنە پەروەردەش کەرۆ و جار بە جار ماچۆیچش پەنە چێش کەرۆ…
چی شێعرێنە شاعر وانەری پێسە وێش وزۆنە دلێو گومەڵتاوێوە، وەختێ خەریکا خنیکیۆ بەرش مارۆوە ماچۆ هورزە. ئەگەر تەنیا دڵوەشیت بەینوو ئی قرد دەلاقانە کە ژەنگەشا ئاردێنە، حاشیەو مانگێنە کە سەمبولوو زەریفینە و دەردەو تۆ دەوا مەکەرۆ، تەنیا داڵووتەکەتا و ئادیچ قەران قیمەتشا، ئەگەر بەهانێ فرێت هەنێ پەی ئانەی وێت کێشنی بە بۆنبەس و ئیدامە نەدەی من چیوێ تەر ماچوو بە تۆ. لانیکەم بەهانێوەت مدەو دەسەو کە سەتحی نیا. مەنتقین. بەهانێوە کە جە مۆد مەگنۆ. گردش خەتاو سوورە ساوەکێ بیە. وەختێ کرمۆڵی مارۆوە دماو حەوای، تەبادوروو زێهنی ملۆ پەی ئادەمیچ و پەی ئا داستانێ. حەوا نمادوو ژەنێوە کە پیایێوە پێسە ئادەمیش خەڵەتنا. و ئی شێوە تا ئەبەد بەردەواما. چێش بێ باعیسوو ئانەی ئیسە حەوا بە کرمۆڵ نامێ بریەیۆ؟ چێش بی ئاعیسوو ئانەی ئادەم ئامارە سەروو زەمینی؟ ڕیسکش کەرد و جە ساوەکێش وارد و حەواو ئادەم بۆنەو ساوەکێوە ئامێرە سەروو زەمینی. ئا بەهەشتە وەشەشا ئاست جیای و تەولید مسلشا کەرد. ماچۆ بە وانەری بڕێ وەخت کەمتەرین ڕیسکەکێ عەوارزی فرە مێ شۆنیشارە. خەتاو تۆ نیەنە کە هەنی. خەتاو ئادەم و حەوای بیە. توویچ ئەگەر ڕیسک کەری و سەم نەباشی بەهانەکات دوچاروو خرابتەری بی. ئی جار شایەد گنی یاگێوە دەلاقە و خیابانی نەفەک لاریچش نەبۆ پەی کوچاڵێ دەڵوەشیت. بە ئاردەو “ساوێ” فلاش بەکێوە مدۆوە پەی سوورە ساوەکێ کە یەکەم دێڕنە نویسیێنە. بە ئاردەی کرمۆڵی تەقەدۆساتی ماڕۆ و ڕەخنەو وێش و چانەی مشۆ ڕەخنەو وانەری وانوەروو تەقدیروو قسمەتیوە پا کەلیمێ وزۆ جبەر.
موخاتەب وەختێ سوورە ساوەکەی وینۆ ئەوەڵەو مەژگش پەی لاو ئانەی ملۆ کە شاعر بێو سناریۆو سوورە ساوێ دووبارە کەرۆوە پەیش بە تام و لەزەتێوە تایبەتەو. وەلێ وەختێ کرمۆڵی مارۆوە جە ئاخرەو وانەر زانۆ تووشوو چە هەڵێوە ئامان.
بەینوو دوە سوورە ساوەکەینە ئپیزۆدێوە شێعری جە گلەیا و جامعەی و ئەفکاروو خەڵەکەکەیش باس کەرۆ کە موناسبەتێوە تەمامش هەن چەنوو ساوەکا. ساوەکێ کرمۆڵەنە یا حەوا؟ ئەگەریچ ساوەکێ کرمۆڵە نەبیێبۆ، داخوم حەواو ئادەم چە بەهانێوەشا بیەبۆ پەی واردەی ساوەکێ؟ چی سەمشا نەپاشت تا ئی شێعرێ نەبۆ! وانەریچ هەر پاسە. ئی ئەوەوانایچە…

#فەرشید_ڕوستەمی
تاران. 97.5.3

 hewraman
  • جەجە

    جەجە خەڵکی گردی نامێ نیابێ جەجە. ئەسڵەنە نامێش جەجە نەبێ، نامێش “ئەوڕەحمان” بێ…
  • ویەردەو ویٛم” کوڵەداستانە”

    ئی کوڵە داستانێ ڕاسەنە ویەردٚەو وێما: وەهاروو ساڵەو ۱۳٥۰ی ئاخر ساڵوو مەدرەسەیمبێ ئێتر پەی …
  • ئەلکین و مەلکین

    ئەلکین و مەلکین لالوٙ جافر خەریک بیٛ گیانکەنەشت کەریٛ، قەومو کەسوکارش دەورشەنە یەواش و ئار…
Load More In ئەدەب و هونەر

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

“نامەو ئەنیشتاینی پەی خوای” ورەشیا بە یەریٛ میلیون دولاریٛ

“نامەو ئەنیشتاینی پەی خوای” ورەشیا بە یەریٛ میلیون دولاریٛ نامیٛوە جە ئالبرت ئ…