یانە ئەدەب و هونەر هۆرچنیاو بەشێ جە ڕۆمانێوە فارسییٛ

هۆرچنیاو بەشێ جە ڕۆمانێوە فارسییٛ

120

هۆرچنیاو بەشێ جە ڕۆمانێوە فارسییٛ

دووکه‌ڵ چیروو سرمیچی ئاجۆریین و که‌مانی کاروانسه‌راو ئاجیل وره‌شه‌کانه‌ به‌ئارامی خولێ وه‌رێ و جه‌ لچوو وه‌رهێوانه‌که‌یوه‌‌‌‌ ئێ‌ په‌ی به‌ری‌‌.ئه‌و‌په‌روو کاروانسه‌راکه‌ینه‌ چننه‌ باره‌به‌رێ دلێ پووتییه حه‌ڵه‌بینینه‌ چوێشا ئایێر دایبێنێ و ئه‌گه‌ر زاتشا بیایا چیروو په‌توه‌که‌ینه‌ ده‌سێ به‌ربارا،تۆمێچ تووکنێنێ.په‌شته‌و سه‌ره‌یشاوه‌کۆره‌وڵ یانێوه‌نه‌ یه‌رێ که‌سێ دلێ تیانانه‌ ڕۆجیارپه‌رس‌ برێژنێنێ. هه‌ڵمی و دووکه‌ڵ تێکه‌ڵێ بێنێ و وه‌شته‌و وه‌ربێ‌ مدرابێوه‌.

گردوو چراوه‌کا،ته‌نانه‌ت چراوه‌ تۆڕییه‌‌کایچ رۆشنێ بێنێ و کاروانسه‌راکه‌ جه‌ دووروه‌ پسه‌و ده‌گایه‌ مژینێ‌ دێ چه‌موه‌.ده‌سی ڕاسوو داڵانه‌کێنه‌ دلێ حوجره‌و”وشکه‌باروو ماریفه‌تینه‌”دوێ پیای ده‌ورو گه‌رماو چراوتۆره‌کێشا دابێ‌. په‌شته‌و مێزه‌که‌یوه‌”ئورهان ئورخانی” نیشته‌بێره و پاڵیچشه‌نه‌”ئه‌یاز پاسه‌بان”.

ئه‌یاز پاسه‌بان حه‌رچی په‌نجشه‌مێنێ ئێ په‌ی حوجره‌ی و سه‌روو سه‌ننه‌ڵیه‌ گه‌وره‌کێوه‌ نیشیره‌ و پای نیێ سه‌روو چوارپایه‌که‌یوه‌.هاره‌قوو میاچه‌مایش سه‌رێ – زم و هامن-و ئه‌گه‌ر سه‌ننه‌ڵیه‌ گه‌وره‌کێ نه‌ویایا وه‌روو ده‌سینه‌،سه‌روو گونیه‌تۆمیوه‌ نیشێره‌.واچێ:”ئه‌من ئه‌پی هه‌یکه‌ڵه‌ زلوه‌چه‌نی سه‌رووسه‌نه‌ڵیه‌ی وردیێوه‌ بنیشووره ها!؟

ئه‌یاز پاسه‌بان ئه‌گه‌ر گه‌ره‌کش بیایا تاوێ ته‌نانه‌ت بابه‌یچم پا گرده‌ سام و گه‌وره‌یوه‌،به‌دوێ هه‌نگووسێ هۆرگێرو و ئاڵووچنۆش به‌ چه‌ننه‌که‌کاو سرمیچه‌که‌یره‌.روومه‌تیه‌ گۆشتین و زلش بێ.سه‌ریه‌ وردیش بێ و نیشانیه‌ سه‌روو گونای چه‌پیشوه‌ که‌ پسه‌وگردوو چۆرچه‌میش،چرچێش که‌وتێبێنێنه‌.دالێو‌ پسته‌ سانێنه‌ وهه‌رچننه‌یچ واتایایشا قه‌بووڵ نه‌که‌رێ زه‌ڕش نه‌دونێ. زه‌ڕه‌که‌ش دێ و پسته‌که‌ی پاک که‌رێ و نیێش سه‌روو مێزه‌که‌یوه‌ و دماجار سه‌رجه‌م که‌رێش ده‌مشه‌ره‌.ئاوه‌خته‌ مه‌شیایائورهان لێوانیه‌ ئاوی چیایش په‌ی ئاوردایا.

بابه‌م فره‌ وه‌شش گه‌ره‌ک بێ.هه‌م بۆنه‌و ئانه‌یوه‌‌ قه‌دیم پاسه‌بانوو شاره‌که‌ی بێ و هه‌م بۆنه‌و ئا‌چێواوه‌‌ که‌ زانێشا.چه‌پ و راسوودنیای دلێ مشتێشه‌نه‌ بێ.جه‌ هه‌رچێ چێوینه‌ سه‌ره‌ به‌رئارێ. بابه‌م واچێ:”ئی پیا،‌پیایه‌ مه‌عموولی نیه‌ن”. وێر‌ه‌گاو جه‌ژنا ده ‌کێلوێ ئاجیل کیانێ وه‌روو به‌ره‌و یانه‌یشا.حه‌فته‌ به‌ حه‌فته‌ به‌شه‌ زه‌ڕه‌که‌یچش دێ په‌نه‌.ئیسه‌یچه‌ که‌ ساڵانێوه‌ن بابه‌ما مه‌رده‌ن ئورهان هه‌ر ئا ره‌ویێ مه‌وه‌رۆ ڕاوه‌.

چه‌ولاوه‌،په‌شته‌وهه‌رمانمێزو[پیشخوان] دووکانیه‌نه‌ دوێ هه‌رمانکه‌رێ جوانێ ده‌س جه‌‌ گێفان،کڵاو ئه‌و‌ سه‌ر،یه‌خێ پاڵتاوه‌که‌یشا دابێ ملوو گوشاشاره‌ و چفه‌چف که‌رێنێ.پسه‌و ئورهان و ئه‌یازی. ئارام و سه‌ره‌ لاو گۆشوو یووینه‌.
ئه‌یاز واتش:”پسه‌و شێری په‌شتیت مه‌گێروو”.
ئورهان نه‌زانێ چێش که‌رۆ.واتش: “گڵوێزوو سه‌ره‌‌کۆی نه‌بۆ؟”[مه‌نزوور ئانه‌نه‌ گاهه‌س‌ زه‌ره‌ره‌وو ئاهه‌رمانێ که‌ مه‌که‌رۆش تووشوو وێش ‌بۆنێوه‌.] “ئی گێچه‌ڵێ بته‌مامنه‌”.
“ئه‌گه‌ر خه‌ڵک بزانۆما په‌نه‌ چێش؟”
” نمه‌بۆ بزانا.مه‌شیۆ عازا بی.”
ئورهان لوا دلێ ویریره‌ و دماته‌ر چه‌مش جه‌ ئه‌یازی کل که‌رد:”پسه‌و یۆسۆوی؟”
“مه‌گه‌ر کێ زانانش. چننه‌ ساڵێ ویه‌رده‌ن و هیچکه‌س چیویه‌ش نه‌واته‌ن.”
“پی گۆشاو وێمه‌ ژنه‌وتم که‌ ماچانێ براکۆژ.”
ئه‌یاز ده‌نگش به‌رزوه‌ که‌رد:”گوو موه‌را !” و ده‌نگش ئاراموه‌ که‌رد:”خه‌ڵک په‌شته‌و سه‌ره‌و خوایچوه‌ قسێ مه‌که‌رۆ”.
“ئه‌یاز گیان،ئینه‌ چایه‌ بێبنه‌نه‌[چاو وه‌یلی‌].به‌ سه‌ره‌وه‌ نه‌لوره‌ واری؟”
” ته‌نیا ئانه‌یه‌ واچه‌ که‌ من ره‌فێقوو بابه‌یت بیه‌نا یا نه‌؟”
” ئینشانه‌ گرد دروس. به‌ڵام…”
ئه‌یاز واتش:”مه‌وزیموه‌ ویروو بابه‌یت. پیایه‌ حیزه‌ڵ بێ.”
ئورهان ده‌سش ئاورد به‌ سه‌ره‌ی بێ مووشه‌ره‌،سه‌ره‌ش به‌رد نزیکوو چراوتۆره‌کێ و ماچۆ:”من حیزه‌ڵ نیه‌نان. پڕکیشی [جورئه‌ت] گرد چێویم هه‌ن.”
“په‌رسات ئه‌و من که‌ ئا سه‌ڵیتێ چێش په‌نه‌ که‌روو،واتم ته‌ڵاقش به‌.زه‌ره‌رت که‌رد؟ئیسه‌یچه‌ مه‌په‌رسی ئی کوڕڵه‌یه‌ چێش په‌نه‌ که‌روو؟ماچوو سه‌ره‌ش که‌ره‌ چاڵیه‌ره‌.سوای و پێرای وه‌ختیه‌ سه‌ر و به‌چکوو کناچه‌کێش پێوا بێ ئیتر کاسب نیه‌نی.هه‌ر ئه‌ننه‌ته‌ زانا کناچیه‌ قژکاڵه‌ ئاما و واتش،ئه‌رێ کاکه‌‌ ئانه‌ دووکانه‌که‌و‌ بابه‌و من ئینا چیگه‌نه‌‌؟”
ئورهان بێده‌نگ بیه‌بێ.
ئه‌یاز واتش:”ئیسه‌ که‌ کار یاوان پیگه‌یه‌ ماتڵش مه‌که‌ره‌. هه‌ر ئیسه‌ گنه‌ را.”
ئورهان واتش:”دلێ ئی وه‌ربێنه‌؟ په‌ی کوگه‌ی بلوو ؟” و دییا په‌ی به‌ری.

ئاسمان وه‌ربیه‌[وه‌روه‌] ئه‌چامنێشه‌ نیشنای بێ ئه‌و زه‌مینی که‌ ساڵانێوته‌ر خه‌ڵک بواچان یارۆ ساڵه‌ سیاوه‌کێ.وه‌ربه‌ گرد یاگیه‌ش پۆشنابێره‌.بێده‌نگیه‌ غه‌ریو کۆڵان وخیابانش گێرته‌بێره‌.لووله‌ ئاوه‌کا
ڕچیای بێنێ،ما‌شینه‌کا جه‌ هه‌رمانه‌که‌وتێ بێنێ.خیابانه‌نه‌کۆماوه‌ربه‌کاهوردریایبێنێوه‌.دووکانداره‌کا پیاده‌ڕه‌وه‌کاشا ماڵایبێنێره‌ وه‌لێ هێشتا نیم میتر جه‌ وه‌ربه‌و شه‌وه‌ی ویه‌ردێ زه‌مینه‌نه‌ بێ.جه‌ کوڵانه ته‌نگه‌کانه‌ وه‌ربه‌ تا لاو که‌ڵکه‌پاساره‌کا ئامێبێوه‌ سه‌ر و خه‌ڵک چیروو وه‌ربه‌کێنه‌ کۆره‌وڵیه‌شا وه‌ش که‌ردێ بێنێ ‌‌و پاگه‌ره‌ ئامه‌ و لوای که‌رێنێ.به‌ڵا ئامای بێ‌؟ گاهه‌س.زمسانێ فرێ ئامێ بێنێ و لوایبێنێ و وه‌ربێ فرێ وارایبێنێ به‌ڵام هیچکه‌س جه‌ ویرش نێ وه‌ربه‌ی ئه‌چامنێ وارای بۆ.قاڵاوێچ گردوو شاره‌که‌یشا گێرته‌بێره‌ و سه‌روو هه‌ر داریوه‌ چننه‌ قاڵاوێ یاگه‌ گیرێ بیێبێنێ. دلێ یانه‌یچه‌نه‌ بێنێ.نه‌ته‌رسانه‌نیشنێوه‌ سه‌روو وه‌رهێوانه‌که‌ی و هه‌مته‌ر باڵێ گێرێنێوه‌.یانێوه‌ که‌ دیوارێ پان،به‌رز و که‌ڵکه‌پاسارێ سووچدارێ و ده‌لاقێ دوه‌لایێش بێنێ،چیا[سه‌رد]و بێ رۆح چیروو وه‌ربێنه‌ جه‌ یاد لوابێوه‌. سرمیچوو ئوتاقه‌کا شۆڕیابێره‌.بۆ و به‌رامه‌و چنها ساڵێ چێوه‌ڵته‌ری دلێ چیرخانه‌کانه‌ مه‌نه‌بێوه‌. بێ ئانه‌ که‌سیه‌ش چه‌نه‌ بۆ یا چراویه‌ گریسیایبۆنه‌ یا فره‌نه‌که‌م یۆ بانه‌کاش ماڵای با.لاشیپانوو به‌ره‌که‌ی و سه‌ربه‌رانه‌کیچ جاکه‌ن بیه‌بێ.
ئاوه‌خته‌ که‌ ئه‌وام ژیوای ژیوێ،هۆرزێ و لوێ جه‌ که‌نوه‌کانه‌ ئاردی ئارێ،هه‌میر که‌رێ و دلێ ته‌نووره‌و یانه‌چاشته‌که‌ینه‌ نان په‌چێ.دوووکه‌ڵی وه‌شبۆ نانه‌که‌ی و هێزمه‌کا پیچێێ پیۆره‌ و لووله‌ که‌رێ و ته‌نووره‌کێنه‌ ئێ به‌ر‌.وه‌ختیه‌ نانه‌که‌یچ په‌چیایا ئه‌وام دوێ مووچێش نیێ دلێ ده‌سماڵی و کیانێش په‌ی یانه‌و مامو سابیری.ئایدین و ئورهان سواروو فه‌رغوونه‌که‌ی بێنێ و ڕه‌مێنێ تا لاو یانه‌و ماموسابیری.ژه‌نه‌کێ ماموسابیریچ وا‌رده‌مه‌نیێ له‌زه‌تێ که‌رێ گیفانه‌شا.
ساڵ و زه‌مانیه‌ که‌ بابه‌م مه‌نه‌ بێ وه‌ختیه‌ ئێوه‌ په‌ی یانه‌ی پلێکانه‌کانه‌‌ ئێ‌ سه‌ر و ده‌س گێرێ به‌ لوولێ نه‌رده‌کاوه‌ و ئه‌ژمارێشا.بیسوو یه‌ک.چاگه‌نه‌ کڵاوه‌کێش لابه‌رێ و که‌رێش یاگه‌جله‌ره‌.پاڵتاوه‌که‌ش وه‌ژی،ته‌کنێش و که‌ریش داره‌ره‌. په‌ڕۆیه‌یچ ئارێ شه‌رواڵه‌کاشه‌ره‌ وه‌لێ نه‌که‌رێشا داره‌ره‌.دلێ ئوتاقوو چیروو یاگه‌کێشه‌نه‌ وڵاوشاوه‌‌ که‌رێ تا سوحا وه‌ختیه‌ که‌رۆشانه‌ خێته‌و پانتۆڵه‌کاش ده‌قش نه‌شیویابۆ!
وا‌ڵیه‌یچما بێنه‌ به‌ نامێ”ئایدا”ی.چا په‌شتێنه‌ و جه‌ یانه‌چاشته‌که‌نه‌ و په‌ستوه‌که‌نه‌ تووشیاروو روماتیسمی بیێبێ و سووچیێ و ساچێ.ئاخریچوه‌ سووچیا.ئیسه‌ دلێ بێده‌نگی و سه‌رداو سۆڵه‌و ئوتاقه‌کانه‌ ئورهان نه‌بێ تا وێش بخزنۆ چیروو لێفه‌که‌ی و ئه‌جوش متاوۆ راحه‌ت بووسۆنه‌.نه‌.گردوو که‌سه‌کامه‌ردێ بێنێ.و ئێو دمایینه‌ن.

واتش:”هه‌ر جور بیه‌ن مه‌شیۆ سه‌ره‌و ئێویچ که‌رمێ چاڵیه‌ره‌.”
ئه‌یاز واتش:”ده‌ی ماتڵووچێشینی؟”
“هه‌ن چکۆ؟”
“پسه‌و هه‌میشه‌ی.قاوه‌خانه‌و سۆڵاوینه.‌”
…..
…..
…..

سه‌رچه‌مه‌:

سه‌مفۆنیی مه‌رده‌کا[سمفونی مردگان]
به‌رویروو:عه‌باس مه‌عرووفی
وڵاوکه‌ره‌وه‌:قوقنووس
ئێران٫تاران،ساڵه‌و ۱۳۸۲ێ رۆجیاری

هۆرگێڵنای پەی هۆرامی
داریوش ڕەحمانی٫مەریوان

 hewraman
  • خێزنای شیٛعریٛ و ئایرەکاش

    خێزنای شیٛعریٛ و ئایرەکاش عادل محەمەد پور زەنجیرە باسێوە تێئۆریکیێ شێعرێ سەردەمیانێ * بەشو…
  • ئەحمەق

    ئەحمەق نویـسەر: ئانتوان چێخۆف هوٙرگیٛڵنای جە ئێنگلیسیوە: فەرشید ڕوستەمی چن ڕوێ چێوەڵتەر یو…
  • فەتە دیپلوٙمش گیٛرتەن

    مامۆژەن«عەینا»ومامۆ«عەبە» وەشیێ وەختا با ئاندٚەتەر. جەوەشیێنە پاشا ئەرە زەمین مەگنۆ. «فەتە…
Load More In ئەدەب و هونەر

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

ئایا کەشتیو حەزرەتو نوحی ئیٛرانەنە نیشتەنۆ؟

ئایا کەشتیو حەزرەتو نوحی ئیٛرانەنە نیشتەنۆ؟ بەپاو هەواڵو تیمو تاوتوکارێ”ئەنستیتو پەی…