یانە ئەدەب و هونەر خنیکیای سیروانی

خنیکیای سیروانی

135

خنیکیای سیروانی

ئەهوورا مەزدا و پیر شالیار، تەسکینوو دڵیشا هاژەو دەرەوەزەنا و قاسبە قاسبوو ژەرەژا بێ و دڵشا بە ڤەرڤاوا لا نساروو بەننەنی و تەختوو سانی پەی زکروو تەلیلەی و خوۮا ژناسی چیاو فێنک بیەبێوە. ئاوات بێسارانی و خەلیفەو ئاریانی کە ژیوایشا تێکەڵوو لەوو سیروانی نەبیەبێ، ئەرێ وەشڵەیم مامۆسا عۆسمانیو دەنگوو سیاوچەمانەیش کە بە نازاری شرامی و داڵانی لاونۆوە. داخ پەی مەجیۮ بەگی و کۆسەی و مەڵاو رواری کە ڤیارای ژیوایشا چەنی تکە تکوو سیروانی ئامیان بیەبێ و ئاواتوو دڵیشا لاو ئەرخەوان سووری و هاژەو سیروانی بە گا ئاما بێ.

بڵ جەهەتیمی وەڵاتینە سەرەش ڤسەنرەو چەمەڕاو زۆردارێن. جوانەمەرگبیە لتێش کیاناش پێواو سپاو مەحمووۮ خانی تا جە زەڵم و ئاحمەۮئاوا گڵمیتێ وەرۆ و بەش نمەک گیر بۆ و لایکەمۆ بە لاچەمۆ، چەمێ خشکنۆ روو بە دەرەو ناوێ و بڵی.

سیروان پڕانۆ پەیێ و عەزرەتیێ تێکنۆلۆژی راو وێش فاڕاشۆو هۆرگێڵاوە. ئەرێ دمارە مێوە، خنیکناش یانەو ئاوەۮانیەکەو مەڵای جە روار، بە دەسێ وێشا ناقێ وێشا نیێشا، لیتە، هەڕە، خوڵە، کورە هەڕ بەسەری شا ئارۮ ملوو وێشارە، ئەرێ چەمما پەنە گنۆ، وینمێشۆ.

شاهۆ و کۆساڵان چەمنەزاروو وێنەی تازێنێ. سوڵتان ئیسحاق جە گەرمایێنە و بڕیەی هەتا هەتایی شنەو سیروانی پڕانۆ پەیێ و روو بە دەروازەو هەورامانی و سەراوەکەیش کەوتەن را.

کۆسەیچ عەزرەتیێ شەپۆڵاو هەڵمەتا گمەڵتاوەكێ، تۆشەبەروو ئەرخەوان سووروی و دۆعاو ناڵاو هەجێجیاش بە لکەو شاڵەسوورەکەیش جەم کەرۮەن و ئاوارەو مەشهەدی و یانەو کاکە رەزای بیەن. ئاۮیچ ئەر راش کەرۆوە و نژادپەرەسی نەبیەبۆ سەرکارەوانوو ویر و ئەندەیشەیش جە رۆزگاروو بێبەرەکەتوو ئارۆی.

شارەزوور و دەربەنیخان جارێتەر ماتڵوو هاژەو سیروانینێ. پارێزگا بیەی هەڵەبجەیچ ناما فریا وشک بیەی دەربەنیخانی و تەنیا یادگاروو جیا مەنەو سەدامی جە هەریمنە هەناسەکاو ئاخریش کێشای کێشۆ. مەر شارەزوور و گەرمیان وەشی چن ساڵەی وەروو گەرماو کەرلاری هۆر باراوەو ئتر چەمەڕا تۆزێ با، یا جە سەرکەشەکا دەرەو دەربەنی خانی شارۆ شەماڵی کەرا.

دەشتە قەڵبێ و ماواو نازارا، سەراجگا و گاهۆڵە، ساڵێ تازێشا بە جوانە مەرگی دا سەر.

ژیوار و ئاوەۮانی شەوەکاش، کەمەرووپیری، ماما خەڵیفێ و پیر سمێڵ قەڵاو سلێنێ،چەمەڕا ساحێلی و گەمەڵتاوا سیروانینێ.

سینەکۆڵێ و هێڵەساوی سیروانی نە ئتر تلاو تل کەرا نە کەپروو سەرهەواو و باخ و باخاتشا پەنە ناوا. ئەری نمێنێ دەسۆ شاریێوە، نامێشا پەی تارێخی بنویسدێ.
بنویسدێ سینەکۆڵێ ئا توەنە سافوو سۆڵێ بێ کە نە گۆشێش بە هاژەو سیروانی كەڕێ بیێبێنێ، نە لەمەش بە سێخاو و لەمەرە خزایلێ دڕیێبێ. گرۮوو وەشی و هۆمێۮش، گرۮوو کێبیەیش تێژاوەکێ و تاش و تلەکێ دواڵانی و ڤێشڵەو هاڵا بێنێ کە هەزار جارێ واتەبێش، شانازین پەیم گرۮوو ژیوایم و هام بەشێ ژیوایم نە تێکەڵوو خۆمار ژیواو نەسڵوو ئارۆی بیێنێ نە منیچ هێناسێ پیسم پێسەو قاڵیبافی و ئەحمەدی نژادی جە تەجریش و مەیۮان وەنەک کێشتێنێ. ئەرێ چناروو من وێکۆڵ بێ، شەرابوو من بڵ، دنیاو من سیروان، شاروو من سلێنەو هەجێج، ساحێلوو من شوپۆڵش نەبێ وەلی هاژەش یاسینوو دڵی بێ، دەنگش دەرمانوو شەیدایا بێ دەنگش دڵوو سەیدیش سرەونابێ ساچابێم بە بەشوو خوۮای بێباکی.

ژنیەبێما واتەبێش هازیم مەشۆ جە تلاو تلی، ئەرێ هەر چننە فرە دیماو دیمێ کەروو عالتەرەنا، وەشیم بەردەوامی دلێ ئاوێن، تا ئارۆ تەژنایم نە کوشیان، وەرموو شەوێم تێکەڵوو بێدەنگی سیروانی بێ، خۆراسوو رۆیم بە ئامیانوو چەمەهانەکاش.

ئیسە مەر جە سەرکەشەکاو دەرەویانی، کۆساڵانی و شاهۆی بە چەشمەکێ رۆسی یا دووربینێ یا ئا چەمێ زەنگایلێ پێکناوە شارۆ وەشی سیروانی کەری.

ئتر مەر دەسکرۮەکا هەورامانی، چنگڵە و سەوەتە نازارەکا، نانەشانەکێ و سەرگۆژنەوەکا جە مووزەخانەکانە وینمێ و نامێشا دلێ پەلێتەر جە تارێخوو هەورامانی بنویسی.

بنویسدێ ئا دەسکرۮێ کە ئاماژەماپەنە کەرۮێ بە دەسە زەحمەت کێشەکاو و پیایە کۆڵنەۮەرەۆکا پاڵوو سیروانی جە زەریفتەرین و عاتەرین داری کە مەر واچمێ ئەوسا تووڵوو ئی دەسکرۮا جە ئەرخەوانی وەش بێ و مانگەو سیاوکاموو هەورامانیش کەرۮێبێ بەهەشتوو ئی دنیێ و ئارۆ مەر یا پێخام کیانی لاو حکوومەتی یا بە چەم قووجنای جە سەراوننەو مووزەخانەکانە رۆحێ تازێ کەریوەو جارێتەر چەمشا خشکنی پۆرە.

با بنویسمێ سێروان وەڵتەر جە مەڵا هەیاسی و مستەفازادەی و زوانەکەیش کۆچوو بارش ئاستش جیای و گڵێمەو پەڕ جە شنەو دمی ساعبیش بە ئامیانوو شەماڵوو ئاتەشگاکاو پاوەی روو بە دەرەو هەورامانی کۆ کەرۮۆو و جارێتەر هەورامانش جە بێ دەسەڵاتین خنیکناو لارەملوو ناکەسا رۆزگاری کەرۮ.

 ئێحسان ئەتابەک: نەورۆزوو 95 ک. رۆجیاری مەریوان

 hewraman
  • جەجە

    جەجە خەڵکی گردی نامێ نیابێ جەجە. ئەسڵەنە نامێش جەجە نەبێ، نامێش “ئەوڕەحمان” بێ…
  • ویەردەو ویٛم” کوڵەداستانە”

    ئی کوڵە داستانێ ڕاسەنە ویەردٚەو وێما: وەهاروو ساڵەو ۱۳٥۰ی ئاخر ساڵوو مەدرەسەیمبێ ئێتر پەی …
  • ئەلکین و مەلکین

    ئەلکین و مەلکین لالوٙ جافر خەریک بیٛ گیانکەنەشت کەریٛ، قەومو کەسوکارش دەورشەنە یەواش و ئار…
Load More In ئەدەب و هونەر

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

“نامەو ئەنیشتاینی پەی خوای” ورەشیا بە یەریٛ میلیون دولاریٛ

“نامەو ئەنیشتاینی پەی خوای” ورەشیا بە یەریٛ میلیون دولاریٛ نامیٛوە جە ئالبرت ئ…