هاڵ _ 2

196

هاڵ 2 HaL

پێسه‌و ئانه‌یه‌ خه‌ریکبۆ ویروو وێش جه‌م که‌ره‌ۆ چێش واچۆ تا هه‌م خوداو هه‌م ویره‌ جیاجیاکێ خه‌ڵکوو ده‌گای سه‌رجه‌م په‌سه‌ندو قسه‌کاش که‌را به‌شکه‌م تاوو” ئاوی که‌رۆ ملو ئایریه‌ره‌ ” ، مامۆسا که‌مێ وێش جه‌موو جۆر که‌رد، عه‌باکێش کێشا سه‌روو شاناش و به‌ ده‌سێته‌ر چاکێ که‌واکه‌یش وستێ سه‌روو ڕاناش ، ئینجا ملش هۆربڕنا خاسته‌ر خه‌ڵکه‌که‌ی وینۆ . حازرێ مزگی یه‌کوو دوێشان سه‌رقاڵێ سه‌ڵوات وه‌نه‌ی بێ نێ به‌ جاره‌ی هۆششان په‌ی لاو بیده‌نگی خه‌ڵکه‌که‌ی کیشیا . مزگی یه‌کپارچه‌ گۆش قوڵاخوو قسه‌ که‌رده‌ی مامۆسای مدرابێ .
ئایه‌ته‌ی به‌ده‌نگوو مامۆسای بێده‌نگی مزگی و چه‌مه‌ڕایی خه‌ڵکه‌که‌یش ته‌مامنا . لی ئاخنوو قسه‌کا ن چێمنه‌ بی :
” ئانه‌ گیان مه‌دۆ هه‌ر ئانه‌ن مه‌تاوو سانوشو . ده‌گاو ئێمه‌ یۆ جه‌ ده‌گایه‌کاو ئی ده‌ڤه‌رینه‌ که‌ سایه‌ سه‌روو خوایۆ ته‌بایی برایه‌تی و یۆ دڵی مه‌ردمه‌ که‌یش جه‌ دێر زه‌مانۆ ڕه‌مزو چه‌نی یۆتری ژیوای بێ قه‌رقه‌شه‌و دوور جه‌ ئاڵۆزی و به‌ین ناوه‌شی و شه‌یتانی په‌ی تێکداو خه‌ڵکه‌که‌یمان بیه‌ن .

دابو نه‌ریتوو ئێمه‌ په‌ڕان په‌ڕا جه‌ مۆچیاری په‌ی ژیوای خاسته‌ری ، تاموچێژ چه‌شته‌ی جه‌ برایه‌تی و قه‌درو یۆتر گرته‌ی . پیرو پارێزگاری ئێمه‌ ئه‌سخوانشان مه‌ڕده‌ن شه‌ونخونیشان کێشته‌ن کونجو که‌له‌به‌روو حوجره‌کاشا شه‌وانه‌ چیرو ڕۆشنایی چراوێ پیدانێنه‌ په‌ی زیاد که‌رده‌و زانایی نزیکۆ بیه‌ی ئه‌و خودای و فێربیه‌ی خزمه‌ت که‌رده‌و به‌نده‌کانش .
که‌رده‌و عه‌مه‌ڵی دانسقه ی وه‌ڵینانمان و یاونایش به‌ نه‌سڵه‌کاو ئارؤی بیه‌ن به‌ سه‌نگه‌ری قایم تا دینو دونیامان چه‌نی یۆتری پاڵ به‌ پاڵو برایه‌تی و دڵفراوانی خه‌ڵکوو مه‌ڵبه‌نده‌که‌یمانه‌ هومێدی ژیوای خاسته‌ری په‌ی نه‌سڵه‌کاو دماته‌ریمان یاونۆ سه‌مه‌ر.
قه‌دیمه‌کێمان هه‌ر په‌ی وێشان نه‌ژیوای به‌ڵکوو ڕه‌وشته‌ خاسه‌کێشا که‌ردێ به‌ مه‌کۆ سه‌ربه‌رزی ئێمه‌ . زوانمان ، دین و ڕه‌وشتی پیرۆزی هه‌زاران ساله‌مان چه‌نی جلوبه‌گ و پاپۆشێ ده‌سکردو وێما وه‌شه‌ویسی وه‌ڵاته‌که‌یما که‌ خودای فه‌رماوان به‌شێ جه‌ ئیمانیه‌ن و پارێزنایش جه‌ هوجووموو تاڵانکه‌ری بێگانه‌ی ، ئانێ گه‌ره‌کشابێ که‌راما ده‌سه‌مۆ وێشان تا بێمی به‌ پاشکۆ و دینه‌که‌مان چه‌نه‌ بسانا …

به‌شێ جه‌ نه‌فه‌ره‌کانوو مزگی واق و وڕێ قسه‌کاو مامۆسای بیه‌بێنێ ، به‌شێته‌ر به‌ هه‌نگووسه‌ خه‌ریکی وێ خرینجنای چه‌نی گوڵوو قاڵیه‌ کانوو مزگی بێنی ڕه‌نگه‌ن قسه‌کێ مامۆسای پێسه‌و وه‌ز شمه‌رده‌ی په‌یشان یۆی با .
جه‌ درێژه‌و قسه‌کانه‌ مامۆساو ده‌گای پێسه‌ لوا سه‌روو قسه‌کانه‌ره‌ : شێخ و مه‌شایخ ده‌سوورو دین و ڕای ڕۆشنه‌و ژیوای کۆمه‌ڵگاکه‌یمان- شا وسته‌ن وه‌روو ده‌سوو ئێمه‌ تا چه‌نی ئه‌قڵو زه‌مانه‌ی چه‌نی قانوون و مه‌سڵه‌حه‌تی ڕێکشا وزم . شوکر په‌ی خودای مه‌ردمه‌ که‌ما ئارۆ جه‌ ده‌گاکێ ئێمه‌نه‌ به‌ ژیری خه‌موو یۆترینی وه‌را . ئه‌گه‌ر هیزیکه‌ جوانه‌کێما نه‌لوای بیانێ ته‌رموو (ئه‌سکه‌ی) باراوه‌ په‌ی ده‌گای ئه‌شیا وره‌گا وارده‌بیا .
ئاشه‌وه‌‌ (خونچێ) ، وه‌یوه‌و ( لالۆ خوامرادی) ، به‌ ئیراده‌و خودای عه‌مرش دابه‌ حازریا که‌ ئیراده‌و خودای ئانه‌ بێ نه‌مه‌نۆ تا مه‌رگوو پیا جوانه‌ره‌گه‌که‌یش به‌ چه‌می وینۆ سه‌رجه‌م پیاو ژه‌نوو ده‌گای گرد سه‌خڵه‌تێ بێنێ . فره‌و پیاکا تا سۆح مزگینه‌ به‌ نۆره‌ هایی مه‌نێ و گۆششا په‌ی قورئانوو قورئان وه‌نا دارا و نماو تاعه‌تشان به‌ یاگێ ئارد .

برا ئازیزه‌کا : بڕێ داب و ڕه‌سمێ کۆنێ هه‌نێ ده‌ورشان ته‌مامیان ، زه‌مانه‌و ئیسته‌ی ئیتر ئانا هۆر مه‌گێرۆ خودای گه‌وره‌ لێ قورئانینه‌ باسوو شه‌یاتینی فه‌رماوۆ . شه‌یاتین جه‌ ڕای ڕاسی هۆرتان وێڵنۆ وه‌ڵاتوو ئێمه‌نه‌ ژه‌نی پێسه‌و شه‌ریکوو پیای ڕێک وزوو یانه‌و به‌ره‌ی بیه‌نه‌ . حورمه‌توو ژه‌نێ فه‌رمووده‌و پێغه‌مه‌ریا . حورمه‌توو ژه‌نێ گێرمێ حورمه‌توو ئه‌داو وواڵه‌کاو وێمان گرته‌ن .

ئێمه‌ گردیمان خه‌موو لالۆ خودامرادو سۆفی کاکه‌ی وه‌رمێ . په‌ی هه‌رمسڵمانێ فه‌رزه‌ن یاردیشان دۆ تا باری گرانشان چی قورسته‌ر نه‌بؤ .
ئا تڵفه‌ مه‌عسوومه‌ که‌ ئه‌جۆم تا ئیسته‌ نامێشان نه‌نیان چ سووچ و تاوانێش نیه‌ن. ته‌نیا ئه‌داو ئادی ‌ هاڵی نه‌ وه‌‌ردێنه‌ . ئانێ که‌ عه‌مرشان درێژ ته‌را
مزانا هاڵ فره‌ وه‌ختێن هه‌ر جاره‌ نه‌جارێ ده‌سوو وێش مه‌شانۆ . ئه‌شۆ نه‌زرو نیاز که‌رم ئه‌شۆ په‌نا به‌رم لێبه‌ره‌و خودای ئه‌شۆ یاردی یۆتری ده‌یمێ تا خودا گردێما پارێزنۆ . قه‌زاو قه‌ده‌ر هه‌ر بیه‌ن ، که‌س مه‌تاوۆ وه‌رش گێرۆ . که‌س چووزانۆ به‌شکه‌م خودا نیازش ئانه‌ بۆ بابه‌و( ئه‌سکه‌ی) و (خونچێ) جوانه‌ مه‌رگی تاقی که‌رووه‌ . ئێمه‌ جه‌ هه‌رمانه‌و خودای سه‌ره‌ به‌ر نمه‌ که‌رم . جیا جه‌ فه‌رمووده‌کاو دینی پیرۆزیمان ئارۆ عێلم هاڵ و تووش بیه‌ی ژه‌نه‌ زه‌یسانا سه‌روو له‌مێوه‌ پاده‌ردێ په‌ی فره‌ هۆکاراته‌ر باس مه‌که‌رۆ به‌شکه‌م گه‌نجه‌کێما چیو دمای ئا ڕاو ڕه‌وشته‌ تازه‌ما په‌ی وه‌رگرته‌ی زیانی فره‌ته‌ری به‌ وه‌نه‌ی زانکۆکانه‌ فێر که‌را.

مامۆسا چه‌نی سه‌ڵواته‌ی په‌ی خاساو خودای جه‌ خه‌ڵکه‌ ڕیش چه‌رمه‌که‌ی داوا که‌رۆ وێره‌گه‌و جومعه‌ی گرد مێمانێ ده‌ساوه‌و مامؤساژه‌نێ بان و داوا که‌رۆ سۆفی کاکه‌ چه‌نی ژه‌نه‌کێش زاڕۆ بێ ئه‌داو تاته‌که‌ی به‌را په‌ی ئاگه‌ی تا به‌ ده‌سووروو شه‌رعێ نامـێش بنیان و جه‌ ده‌س شه‌نه‌و دیو و درنجی دوورش وزاوه‌.

چن که‌سێوه‌ هورستێنێ سه‌روو پای مزگی جیا بازان . یۆ جه‌ گه‌نجه‌کا داوا ئه‌و مامۆسای که‌رۆ ئه‌گه‌ر کریۆ په‌رسێوه‌ش په‌ی واته‌ی هه‌نه‌ ئه‌ر ڕه‌زامه‌نیش سه‌را واچۆش .
به‌شێته‌ر جه‌ پیا‌کان شۆنه‌و پاڵاکانشانه‌ره‌ مه‌ گێڵان . ده‌نگوو مامۆسای په‌ی به‌ر بڕیه‌و ڕه‌زامه‌ندی قسه‌که‌رده‌و گه‌نجه‌ که‌ی یاگێ وێشانه‌نه‌ مدرنۆشان .
(یاسین) به‌ نزاکه‌ته‌وه‌ ماچۆ : ” مامۆسا عه‌فوه‌ فه‌رماوه‌ فه‌رمایشتی یه‌که‌متا ئانه‌بێ : ” ئانه‌ گیان مه‌دۆ هه‌ر ئادا مه‌تاوۆ سانۆشۆ” ، وه‌خته‌ی پاسه‌ بۆ ئه‌منیه‌ چه‌نی تاوۆ گیانوو کاکه ‌( ئه‌سکه‌ی) سانۆ ؟ خۆ خه‌ڵک باسکه‌را ئه‌منیان به‌ تفه‌نگ کوشته‌ن !

گردوو که‌سه‌کا بێ ده‌نگی پارێزنان تا بزانان مامۆسا جواوش چێشه‌ن . وه‌رنماو خه‌ڵکی که‌ چه‌مه‌ڕاو په‌رسێوه‌ پیسی نێ نه‌بی دماو بێ ده‌نگی کۆتای به‌ شله‌ ژیایي واتش :
کوڕم ئانه‌ چیۆه‌ڵته‌ر باس شان که‌رده‌ن گه‌رکما ئێشه‌و چه‌نی کێخای مشوورو ئی قسێ وه‌رمێ بزانم چێش تاوم که‌رم خودا یاردیما دۆ هه‌ق به‌ هه‌قداری یاوۆ . وه‌ڵته‌ر واتما با په‌رسه ‌و سه‌رقاڵی خه‌ڵکه‌که‌ی ته‌مامیۆ ئانه‌ کاروو گه‌وره‌کان . شمه‌ خاسته‌را گندێ شۆنه‌و ده‌رسو مه‌شقیتا با جیه‌ی نه‌مه‌ندێ .

به‌روو مزگی هوا ڕۆشنش کره‌ده‌بێ . ژه‌ن و زاڕۆ خه‌ریکێ ئاژه‌ڵ زنیه‌ی په‌ی سه‌روو قمێ و ئاودای ماڵاته‌که‌یشا بێنێ . پیاکێ یۆ یۆو دوه‌ دوه‌ سه‌روو وه‌روه‌ مه‌ڕیاکێره‌ که‌ پشکه‌ڵی حه‌یوانی ڕه‌نگه‌ چه‌رمه‌کێش بۆره‌ که‌ردێ بێ ملوو ڕای شان ڕوه‌و یانه‌ گرت .
یاسین و شه‌ماڵ ئا دوه‌ گه‌نجه‌ مزگینه‌ قسێ شان که‌ردێ دووراودوور پێسه‌ گه‌ره‌کشابۆ هامدڵی وێشان به‌ر وزا به‌ ده‌س هۆربڕنای په‌ی یه‌کتری جه‌ مزگی دوورکه‌وتێوه‌ .

فره‌ش په‌نه‌ نه‌شی قسه‌کێ مامۆسای ده‌م به ‌ده‌م گردوو ده‌گایشان پۆژنا . هه‌ر چن بڕی جه‌ ژه‌ن و پیاو ئاوه‌دانیه‌که‌ی هه‌ر سه‌روو ” یاران به‌یدێ” وێشانۆ مه‌نه‌ بێنێ ، په‌رسای (یاسین) کناچه‌زاو کیخای سه‌روو مه‌سه‌لێ کوشیای ( ئه‌سکه‌ی) به‌ته‌قه‌ تفه‌نگو ئه‌منیه‌ی جه‌ مامۆسای پێسه‌و شک و گومان وسته‌ی سه‌روو کارو خودای و بێ باوه‌ڕی به‌ قه‌زاو قه‌ده‌ری له‌یه‌ک دریاوه‌ .

ژه‌نه‌و ( ئه‌وله‌ وشکه‌ڵی) ڕۆی دماین په‌ی هامساکان گێڵنابێشۆ پیاکه‌یم واته‌ن : ” مسڵمانه‌تی نه‌مه‌نه‌ن ! (یاسین) کوڕوو( ئه‌وله‌سه‌نی) [ که‌ هێشتار گوو ئینا ق….. ] دم به‌ دمه‌و مامۆسای که‌رۆ ! جوانێ ئی زه‌مانه‌یه‌ گه‌وره‌و وردی سه‌ره‌شان مه‌بۆوه‌ ! مامۆسا ڕاس فه‌رماوۆ ” ئه‌گه‌ر زاڕۆکێتان جه‌ وه‌نه‌و حه‌دیس و قورئانی دوورێ گناوه‌ ، ئیمانشان تووشوو کزی بۆ .” ( یاسینه) دوێ کیلاسێ ده‌رسش نه‌ته‌مامنان خه‌ریکا باسوو خواسوو مه‌ئموورو ده‌وڵه‌تی (ئه‌منیه‌) – ی که‌رۆ !؟ فه‌رمایشتوو خوداو پێغه‌مه‌ران وزۆ لێ شکو گومانی ! پی پا بلۆ خودا غه‌زه‌بی زیاتر‌مان وه‌نه‌ گێرۆ ده‌وڵه‌ت ده‌سه‌ڵاتش هه‌ن هه‌رچی که‌رۆ که‌رۆ ( ئه‌وله‌سه‌ن ) ، کوڕه‌که‌یش فێروو دوێ که‌لیمێ یاسین وه‌نه‌ی که‌ردایا خاسته‌ر نه‌بێ تا خه‌ڵک سه‌وه‌ی چوار ڕه‌ حمه‌تێ کیانا په‌ی قه‌وره‌و ئه‌داو تاته‌که‌یش ؟! .( ئه‌وله‌سه‌ن)، ده‌مدۆ زاڕۆکاته‌ریش چه‌ ده‌مشا گێرۆوه‌ که‌رۆش خه‌رجوو فێربیه‌و ئی قسه‌ پڕو پووچا یاسینڵه‌- ی!! سه‌وه‌ی زه‌وڕۆکێ ئێمه‌یچ فێر مه‌که‌ران ئیتر کێ چه‌مچه‌ی ئاوی بدۆ ده‌مـماوه‌ ؟ ئاخر‌ زه‌مانه‌ن مه‌ر هه‌ر خودا وێش پارێزنۆمان .
کۆتایی به‌شوو دویٛ(2)
دماییش نامان: سدیق بابایی

 hewraman
  • هاڵ – 3

    هاڵ – 3 کێخا مارف   ‌دوێ یه‌رێ ڕوێ  چی  وه‌ڵته‌ر لوا  بێ سه‌فه‌ر ، خه‌ڵک ئه‌ره‌جۆشان…
  • فەتە

    مامۆژەن«عەینا»ومامۆ«عەبە» وەشیێ وەختا با ئاندٚەتەر. جەوشیێنە پاشا ئەرە زەمین مەگنۆ. «فەتە»…
  • کوڵەی بېچارە

    کوڵەی بېچارە باوەیس ـ سڵام بارام ـ درود باوەیس ـ کاکە بارام، بؤ با داستانېۉەت پەی باس کەرو…
Load More In ئەدەب و هونەر

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

یوەمین “ئەنیمێشن”و جهانی

یوەمین “ئەنیمێشن”و جهانی جە سەرزەمینو باستانی”شاری سۆتە” جە ٦٥ کیل…