یانە زانای مرۆچیٛ ویٛ کوشیٛ

مرۆچیٛ ویٛ کوشیٛ

82

مرۆچیٛ “ویٛ کوشیٛ “(انتحاری)

هەواڵی زانستی:
ئیٛستەیەو جوٙرێ جە مرۆچەی “ویٛ کوشی ” جە ئاسیای پانیشتو وەرهۆرزی.

زانشمەندیٛ گیانەوەرشناس، جە پانیشتو وەرهۆرزو ئاسیای جۆرێ تەر جە مرۆچانشا ئیٛستیٛنیٛوە کە عانو ئیٛحساسو تەرس وخەتەری ویٛشا تەقناوە !

دانامیٛ گیانەوەرشناشیٛ جۆرێ نەو جە مرۆچانشا ئیٛستیٛنیٛوە کە جە دۆخ و زەمانیٛ تایبەتەنە ویٛشا تەقناوە.
ئی جۆر مرۆچیٛ کە بە  “Colobopsis explodens” نامیٛ نریاینیٛ بە یاری زانشمەندیٛ ئوتریشی ومالزیایی و تایلەندی  جە شخەڵەوارانی میان ئاو(جزیرە)”بورنئو”ی جە پانیشتو وەرهۆرزو ئاسیای شناسایی بیەنیٛ.

ئی مرۆچیٛ وەختارێ  جە چیٛوێ یام  گیاندارێ ئیٛحساسو تەرسی بکەران،ملکا پا گیانەوەرەیە و ویٛشا چەمناوە و دماجار تەقاوە!.
ئیجا ئی جۆر مرۆچیٛ، تەڕایی(مایع)بە ڕەنگەو زەردی و ژەحرین مدٚا بەر و دماجار شۆنەو ئی کارەیە، ویٛچیٛش جە بەین مشۆ.
ئی تەڕاییە پەی حەشەرات و گیانەوەرای تەری فرە کوشەندەن و بۆ سەبەبو هەم جە بەین شیەو ئا گیانەوەرەیە و هەم خۆدو ئا مرۆچا .
ئی تەڕاییە(مایع) ، زوو لکا (چسبناک) و چەسپیەن و بۆیەپسەو”ئەدویە”ش[ادویە غذا] هەن.

مرۆچیٛ هەرمانبەر(کارگر) چی ڕەوشیە پەی کوشتە یا ڕەمناو گیانەوەرای تەری یا حەتا پاریٛزناو مرۆچانیٛ تەری کەڵک مگیٛرا .
بابەتی کریٛڵی(مهم) و جالبتەر ئینەنە کە تەنیا مرۆچیٛ ئەدٚای ناباروەر(نازا _ نەزوٙک ) متاوان ویٛشا تەقناوە و ئی کارەیە بکەران.
یانی مرۆچانێ نیٛر و هەرمانبەر تەوانایی ئەنجامو ئی کەردەوەیشا(ویٛ تەقنای) نیەن.
زانشمەندیٛ پی باوەڕەنیٛ کە ئی تایبەتمەندیە جە دلیٛو سرووشتینە کەم یاوەن(کمیاب و نادر). ئەڵبەتە ئی شیٛوە تایبەتمەندیە جە مۆریانەینە (موریانە) و بڕیٛ جە زەردەواڵا و هەنگیٛ (زنبورعسل)شناسایی بیەن و وەڵتەر پەرداخت و وردبینی زانشتی چی بارەو ئەنجام بیەن.

گیانەوەرشناسیٛ تا ئیسەتیٛ نزیکو 15 جۆر چی مرۆچە “ویٛ کوشا”شا  جە جهانەنە ئیٛستیٛنیٛوە.

ماکوان هەورامی

تەشک و ساختارو میکرۆیی مرۆچەی ویٛ کوشی

 

 hewraman
Load More In زانای

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

هەمارو زانایی بیٛسارانی 

هەمارو زانایی بیٛسارانی پەیجوٙریێوەن بە قەڵەمو کورش ئەمینی ، بە تیٛر و تەسەلی لوان تانو زا…