یانە زانای هاڵیگای قەسالیٛ  

هاڵیگای قەسالیٛ  

55

هاڵیگای قەسالیٛ 
یاگەگیرو ئاوەزی ئێنسانی
دەسکەوتو زوانی یا ڕیازی؟

بابەتو” کۆتاییو ناکۆتایی”{ناتمامیت }کورت گۆدیل” Kurt Godel

کاریگەریش سەرو زانشتو ڕیازی وئەندێشەو ئانزانی.

سەلمیاو بیەو راسیێ ناسەلمیای٭
(سەلمیا هۆرنەگێر)
[اثبات وجود حقایق اثبات ناپذیر]

۱-گۆدیل، دماو بەشداری جە کۆنیشتو بازنەو”وین”ی و وەنەو کتێبو”برتراند ڕاسل”بەنامێ”وەڵینێ سەرو فەلسەفەو ریازی” بی بە دڵبەسەو “مەنتقو ریازی”.

گۆدیل پایان نامەو دوکتراو وێش سەرو “مەنتقو ریازی”نویست.

جە سنعەو ۲۳ ساڵەیی دوکتراش جە “ریازی”زانشتگاو ویەنی گرت. دوێ ساڵێ دماتەر یانی جە ساڵەو۱۹۳۱(۱۳۱۰) بابەتو”کۆتاییو ناکۆتایی”یش وست دلێو ئەندیشەو ئانزانی وجەهانو ڕیازی و تەوەنێ تەری جە تەوەناو کەڵەکەو باخو زانشتیش نیا.

جە قەزیەو”کۆتاییو ناکۆتایی”گۆدیلی بابەتانێ هەنێ کە ڕاسی بیەیشا بە پاو ئەسڵ وبنچینە سەرەتایی زانشتو ڕیازی نمەسەلمیان.
یانی گۆدیل یاوا پی قەناعەتیە کە کۆمەڵە بابەتێ کە سەلمیاینێ و
دزە ناڕاسی گل نمدٚانێ جە زانشتو ڕیازیەنە هەمیشە نای چیرو کۆمەڵە بابەتێ ڕاس و دروسەنە و تیسکێ جە هۆشەو کۆمەڵی سەرینیەنێ کە جە زانشتو ڕیازیەنە بە بابەتی دروس شناسیاینێ.

یانی جە زانشتو ڕیازیەنە وات واچێ بە نامێ “وێ خۆلەیش”[خودارجاع] مەرزنارە.
بە پاو ئی وات واچەیە جە عێلمو ڕیازیەنە ڕاس بیە یا ڕاس کەردەو هەر مەعادڵە یا فرموڵێ، ۱۰۰٪ نمەسەلمیۆ.یانی مشیۆ یا دروس بۆ کە پی بۆنەو دروسیش نمەسەلمیۆ.(یانی هەرچن مزانمێ دروسەن وەلێم سەلمناو ڕاسیش پەی ئێمە دیارنیەن ومشیۆ قەناعەت بە نەسەلمیایی هەر بنچینێ زانشتی تایبەت جە زانشتو ڕیازیەنە بکەرمێ.)

بە پاو قەزیەو گۆدیلی گردو کامپیۆتر٫ ڕوبات٫ کە ماشینێ حەساوکەرێ ڕیازیێنێ ئەسڵەن نمەتاوان هەرمانێ زەینو ئانزانی به ڕێکوپێکی بەران ڕاوە.

بابەتو”کۆتاییو ناکۆتایی”گۆدیلی ئاوەزو و ئەندیشەو گردو زانشت دۆستاو جهانیش جە بارەو سەلمیایی گردو بابەتێ ڕیازی وهەر پاسە سەلمیایی گردو ڕاسیەکاو جهانیش وست دور وفڕەش دا!

گۆدیلی بە گەورەتەرین مەنتق زانو تاریخی ئەڵبەتە دماو ئەرەستوی مژناساش و بە پاو زانشتو ڕیازی و ئی بابەتە کرێڵیەو گۆدیلی یانی”کۆتاییو ناکۆتایی” بڕێ جە ڕازێ خلقەتو خواوەنی پی هەمیشەی نادیار وئەوەشاریاینێ وچارەسەرەکردەیشان دور ومەحاڵەن.
وهەرپاسە زانشتو ڕیازی دابەرو قڕۆڵی ئەندێشەو ئێنسانێوا کە وێش بە “اشرف مخلوقاتی”منیۆرە.

۲-جە بارەو فەزاو مەجازی وئینترنتی نە زانشتو ڕیازی و نە زانشتو زوانی هیچکام ۱۰۰٪ نمەتاوان سەرو فاڕیایی نەتەوەیی وزوانی کاریگەریشا بۆ.هەر پا ڕادە زوانو ئێنگلیسی هژمونی نەوی جهانی سازنۆ هەر پا ڕادە وردە زوانێ(زبان های فاقد قدرت نوشتاری ورسانە)هەم مگنا ساراو پەیوەندی جهانیوە.
هەرپاسە جە “کۆتاییو ناکۆتایی”گۆدیلی ئامان جۆرە دماگێڵ(عقب گرد)زوانی و ئینەکە گردو دەستکەرداو ئێنسانی وەرو ئانەیە بە دەسی وێش وەشێ بیەنی ساختاری قەناسی زانشتیشا هەن و پی جۆرە نمەتاوان دماڕو ئێنسانی بکێشا شۆنەو وێشانەرە.!!؟
یانی هەڵای نەسەلمیان کە دماڕۆ ئینترنتی بەرەوکۆی ملۆ؟
ئینترنتو چێوان”اینترنت اشیا”شایەد پسەو ڕازێ سەربەمۆرێن کە هەڵای دماڕۆیە رۆشنێش نمەگنۆ وەرو چەمی وکۆنتڕۆڵو ئێنسانی ئینترنتی وهەر پاسە زوانیش وەرمێن ئاڵۆس کە تەعبیرش بەڕاسی یاگێ مەتەرسیەن.
.
ئایا ئێنسانو دماڕۆی نیاز بە قسەکەردەو ونویستەی پەی وێش ونیازی ڕوانەش ئێحساس کەرۆ؟
ئایا نویستەو دماڕۆی گێڵۆوە سەرو نویستەی گرافیکی و”هیروگلیفی”؟
“هرکسی کە دورماند از اصل خویش
بازجوید روزگار وصل خویش”
ڕۆڵ ونەخشو زوانی جە جهانی “هیروگلیفی وپانتومیمی”تا چننەن؟
ئایا مەڕ نویستەکێ(غارنوشتە ها) زیننە مەوانێ؟
هەر پاجۆرە ئینتێرنت وفەزای مەجازی جۆرێ ئاسایش وکیاستەو دادێ (دادە)یش پەی ئێنسانی فەراهەم کەردەن،هەر پا جۆریچە بیەن هۆ جە بەین شیەو واچێ قوڵێ کاربەردی کە جە دریژی ساڵانی ویەردەنە ئامێتەواچو نیازێ مەردمی بیەنێ.
هاڵیگای قەسالێ پەی زوانێ پسەو ٭هۆرامی٭هەرچن عال بیەن و تا ڕادێ جۆبرانو نەویەو میدیای گردیش کەردەن وهەنگامێ بەرزە بێ پەی ئی زوانیە
بەڵام چی دلێڕاسەنە چێوێ کە فرە توشو زیانی بیەن قسەکەردەی زوانی و دەنگییەن.
چونکە هەرجە سەرەتاو دەسپەنەکەردەو ژیواو زاڕۆڵاو ئادٚەمی تا ئارۆ واچە و دەنگ بیەن هۆکارو وەڵکەوتەو کۆمەڵگاو ئێنسانی.تەمەدۆنانێ پسەو مێسر٫میان ڕۆدان٫سێند٫فینیقی٫جیرۆفت٫وەرهۆرزی دور(خاوردور) و..جە زوان ونێگارە زوانی تاواشان شارستانیەتی گەورە خۆڵقنا ویاگەپایە جە وێشان بازان جیا.هەم پاپیروسو وەڵاتو”اهرام”ی وهەم کاغەزو قیمەتی درەختو تفێ ئاسیای دلێڕاسە تا دەورانو گۆتنبرگی کە ئێنسان بە کەڵک گێرتەی جە ئاسن٫چەرخ و “انرژی” و بە ژیری نژادو چەم کەوۆ و قژ کاڵان!و بە سروکاری ئوروپایەکان
و کومەکو دەسگاو چاپی دەنگێشا نویستێنی سەرو لاپەڕەی
ئیسە نەخشو وڕۆڵو دەنگی جە ژیواو بەنی ئادٚەمی چێشەن؟
ئایا کۆتاییو ناکۆتاییە گەورە ئیناڕاوە؟

بەشو زانای : ماکوان هەورامی  ئامادە کەردەن 

 hewraman
  • یوزی Uzi

    یوزی Uzi[עֻזִּיאֵל] جهانو “جەنگ ئاسن”ی (جنگ افزار) نیاز بە تفەنگێ سوک و وەش دە…
  • سڕ و نهانو ئی ویٛنەیە چیٛشەن!؟

    سڕ و نهانو ئی ویٛنەیە چیٛشەن!؟ ماجراو بەڵاجەوی وێنەو دایناسورێ(Dinosaur) کە بە دەسی سەرباز…
  • قارژنگەو نارگیلیٛ

    قارژنگەو نارگیلیٛ ”  قرژانگەو نارگیلی ” قارژنگەو نارگیلیٛ گەورەتەرین سەخت پۆسو…
Load More In زانای

داواچیٛو بنویسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابەتو دماتەری

ئەوە وانایەو ڕەخنەیی پەی چوار کتیٛبا عادل محمەد پووری لوا ڕاوە

مەراسێموو پەردەلادای و ئەوەوانایۆ ڕەخنەیی پەی چوار کتێباو کاک عادڵ موحەممەدپووری جە شاروو …